Pankreas Kanseri Nedir?

Pankreas Kanseri Nedir?

Pankreas kanseri, pankreas dokusundaki hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu gelişen kötü huylu tümörlerden biridir. Pankreas, karın bölgesinde midenin arkasında yer alan ve hem sindirim sistemi hem de hormon üretimi açısından önemli görevler üstlenen bir organdır. Sindirim enzimlerinin salgılanması ve kan şekerinin düzenlenmesine yardımcı olan insülin gibi hormonların üretimi pankreasın temel işlevleri arasındadır.

Pankreas kanseri nedir? sorusu özellikle hastalığın çoğu zaman erken dönemde belirgin şikayet oluşturmaması nedeniyle sık araştırılmaktadır. Pankreas kanserinde belirtiler tümörün bulunduğu bölgeye, büyüklüğüne ve çevre dokulara yayılıp yayılmadığına göre değişebilir.

Prof. Dr. Meral Günaldı, pankreas kanserinde erken tanının tedavi seçeneklerinin belirlenmesi açısından önemli olduğunu ve özellikle açıklanamayan kilo kaybı, sarılık veya uzun süren karın ağrısı gibi belirtilerin değerlendirilmesi gerektiğini belirtmektedir.

Pankreasın Görevi Nedir?

Pankreas, sindirim ve hormon sistemi açısından önemli bir organdır. Yaklaşık olarak midenin arkasında yer alır ve baş, gövde ve kuyruk olmak üzere üç ana bölümden oluşur.

Pankreasın iki temel görevi vardır.

Birincisi, yiyeceklerin sindirilmesine yardımcı olan enzimleri üretmektir. Bu enzimler özellikle yağların, proteinlerin ve karbonhidratların parçalanmasına katkı sağlar.

İkinci görevi ise insülin ve glukagon gibi hormonları salgılayarak kan şekeri seviyesinin düzenlenmesine yardımcı olmaktır.

Bu nedenle pankreası etkileyen hastalıklar yalnızca sindirim sistemiyle değil, metabolizma ve kan şekeriyle ilgili sorunlara da yol açabilir.

Pankreas Kanseri Nasıl Oluşur?

Pankreas kanseri, pankreas hücrelerinin genetik yapısında meydana gelen değişiklikler sonucunda hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalmasıyla ortaya çıkar.

Normal hücreler belirli bir yaşam döngüsüne sahiptir. Ancak kanser hücreleri büyümeye ve çoğalmaya devam ederek zaman içerisinde tümör oluşturabilir.

Pankreas kanserlerinin büyük bölümü pankreas kanallarını döşeyen hücrelerden gelişir. Bu tümörler pankreatik duktal adenokarsinom olarak adlandırılır.

Daha nadir görülen pankreas tümörleri arasında nöroendokrin tümörler de yer alır. Bu tümörlerin biyolojik davranışı ve tedavi yöntemleri klasik pankreas adenokarsinomundan farklı olabilir.

Pankreas Kanseri Neden Olur?

Pankreas kanseri neden olur? sorusuna tek bir faktörle yanıt vermek mümkün değildir.

Hastalığın oluşumunda genetik yatkınlık, çevresel faktörler ve yaşam tarzı alışkanlıkları birlikte rol oynayabilir.

Pankreas kanseri riskini artırabilecek faktörler arasında:

• Sigara kullanımı
• İleri yaş
• Kronik pankreatit
• Ailede pankreas kanseri öyküsü
• Bazı kalıtsal genetik sendromlar
• Obezite
• Diyabet
• Uzun süreli metabolik sorunlar

yer alabilir.

Ancak risk faktörü bulunan her kişide pankreas kanseri gelişmez. Benzer şekilde hiçbir belirgin risk faktörü olmayan kişilerde de hastalık ortaya çıkabilir.

Pankreas Kanserinin İlk Belirtileri Nelerdir?

Pankreas kanseri erken dönemde belirti vermeyebilir. Belirtiler genellikle tümör büyüdükçe veya çevresindeki yapılara baskı yaptıkça ortaya çıkar.

Pankreas kanseri belirtileri arasında şunlar görülebilir

• Üst karın bölgesinde ağrı
• Sırta vuran ağrı
• Açıklanamayan kilo kaybı
• İştahsızlık
• Sarılık
• Ciltte kaşıntı
• Koyu renkli idrar
• Açık renkli dışkı
• Halsizlik
• Bulantı
• Yeni başlayan diyabet
• Mevcut diyabetin kontrolünün zorlaşması

Bu belirtiler yalnızca pankreas kanserine özgü değildir. Safra yolları, karaciğer, mide ve pankreasın diğer hastalıklarında da benzer şikayetler görülebilir.

Prof. Dr. Meral Günaldı, özellikle birkaç belirtinin birlikte ortaya çıkması veya şikayetlerin uzun süre devam etmesi halinde tanısal değerlendirme yapılmasının önemli olduğunu belirtmektedir.

Pankreas Kanserinde Sarılık Neden Olur?

Pankreasın baş bölümünde gelişen tümörler safra kanalına baskı yapabilir. Safranın bağırsaklara geçişinin engellenmesi sonucunda bilirubin adı verilen maddenin kandaki seviyesi artabilir.

• Göz aklarında sararma
• Ciltte sarılık
• Koyu renkli idrar
• Açık renkli dışkı
• Şiddetli kaşıntı

görülebilir.

Sarılık pankreas kanserinin önemli belirtilerinden biri olabilir ancak safra taşları veya farklı karaciğer ve safra yolu hastalıkları da sarılığa neden olabilir.

Pankreas Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Pankreas kanserinin tanısında hastanın şikayetleri ve fizik muayene bulguları değerlendirilir. Ardından gerekli görüntüleme ve laboratuvar testleri uygulanabilir.

• Ultrason
• Bilgisayarlı tomografi
• Manyetik rezonans görüntüleme
• MR kolanjiyopankreatografi
• Endoskopik ultrason
• PET-BT
• Kan testleri
• Biyopsi

yer alabilir.

Endoskopik ultrason, pankreasın yakından görüntülenmesini ve gerektiğinde biyopsi alınmasını sağlayabilir.

Kesin tanı için bazı hastalarda tümörden doku örneği alınarak patolojik inceleme yapılması gerekebilir.

CA 19-9 Pankreas Kanserini Gösterir mi?

CA 19-9, pankreas ve safra yolları kanserlerinde yükselebilen bir tümör belirtecidir. Ancak tek başına pankreas kanseri tanısı koymak için yeterli değildir.

CA 19-9 değeri bazı iyi huylu hastalıklarda da yükselebilir. Ayrıca pankreas kanseri bulunan bazı kişilerde bu değer normal olabilir.

Bu nedenle CA 19-9 daha çok diğer tanı yöntemleriyle birlikte değerlendirilir ve tanı konmuş hastalarda tedaviye yanıtın takip edilmesinde kullanılabilir.

Pankreas Kanseri Evreleri Nelerdir?

Pankreas kanserinin evresi, tümörün pankreasla sınırlı olup olmadığını ve vücudun diğer bölgelerine yayılıp yayılmadığını gösterir.

Evreleme sırasında

• Tümörün büyüklüğü
• Çevredeki damarlarla ilişkisi
• Lenf bezlerine yayılım
• Uzak organ metastazı

değerlendirilir.

Hastalığın karaciğer, akciğer veya karın zarına yayılması ileri evre pankreas kanseri olarak değerlendirilebilir.

Evreleme tedavinin belirlenmesinde kritik öneme sahiptir.

Pankreas Kanseri Tedavisi Nasıl Yapılır?

Pankreas kanseri tedavisi, hastalığın evresine, tümörün bulunduğu bölgeye, hastanın genel sağlık durumuna ve tümörün cerrahi olarak çıkarılabilir olup olmadığına göre planlanır.

Başlıca tedavi yöntemleri;

• Cerrahi
• Kemoterapi
• Radyoterapi
• Hedefe yönelik tedaviler
• Bazı hastalarda immünoterapi
• Destekleyici tedaviler

olarak sıralanabilir.

Prof. Dr. Meral Günaldı, pankreas kanseri tedavisinde cerrahi, medikal onkoloji, radyoloji, gastroenteroloji ve radyasyon onkolojisi gibi farklı branşların birlikte değerlendirme yapmasının önemli olduğunu belirtmektedir.

Pankreas Kanseri Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Pankreas kanserinde cerrahi, özellikle hastalığın erken evrede ve cerrahi olarak çıkarılabilir olduğu hastalarda önemli bir tedavi seçeneğidir.

Tümör pankreasın baş kısmında bulunuyorsa Whipple ameliyatı olarak bilinen operasyon uygulanabilir. Bu ameliyatta pankreasın baş bölümüyle birlikte onikiparmak bağırsağının bir kısmı ve safra yollarının bazı bölümleri çıkarılabilir.

Tümör pankreasın gövde veya kuyruk bölümündeyse distal pankreatektomi adı verilen cerrahi yöntem uygulanabilir.

Her pankreas kanseri hastası ameliyata uygun değildir. Cerrahi uygunluk detaylı görüntüleme ve multidisipliner değerlendirmeyle belirlenir.

Pankreas Kanserinde Kemoterapi Kullanılır mı?

Evet. Kemoterapi pankreas kanseri tedavisinin önemli parçalarından biridir.

Kemoterapi:

• Ameliyat öncesinde tümörü küçültmek
• Ameliyat sonrasında hastalığın tekrarlama riskini azaltmak
• İleri evre hastalıkta hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak
• Şikayetleri azaltmak

amacıyla kullanılabilir.

Kullanılacak ilaç kombinasyonu hastanın genel durumu ve hastalığın özelliklerine göre belirlenir.

Pankreas Kanseri Genetik Olabilir mi?

Pankreas kanserlerinin bir kısmında genetik yatkınlık rol oynayabilir.

Ailede birden fazla pankreas kanseri vakası bulunması veya meme, yumurtalık ve prostat kanseri gibi bazı kanserlerin birlikte görülmesi genetik değerlendirmeyi gündeme getirebilir.

BRCA1, BRCA2 ve bazı diğer genlerdeki kalıtsal değişiklikler pankreas kanseri riskini artırabilir.

Genetik testlerin kimlere uygulanacağı aile öyküsü ve hastanın klinik özelliklerine göre belirlenir.

Pankreas Kanseri Tedavi Edilebilir mi?

Pankreas kanserinde tedavi başarısı büyük ölçüde hastalığın tanı anındaki evresine bağlıdır.

Erken evrede ve cerrahi olarak çıkarılabilir tümörlerde ameliyat sonrası ek tedavilerle uzun süreli hastalık kontrolü hedeflenebilir.

İleri evre hastalıkta ise tedavinin amacı hastalığın büyümesini yavaşlatmak, yaşam süresini uzatmak ve hastanın yaşam kalitesini korumaktır.

Yeni kemoterapi kombinasyonları, moleküler testler ve hedefe yönelik tedaviler bazı hastalarda daha kişiselleştirilmiş tedavi seçeneklerinin kullanılmasına olanak sağlayabilir.

Pankreas Kanserinde Beslenme Neden Önemlidir?

Pankreas kanseri hastalarında kilo kaybı ve iştahsızlık sık görülebilir. Ayrıca pankreasın yeterli sindirim enzimi üretememesi besinlerin sindirimini zorlaştırabilir.

Bazı hastalarda pankreas enzimi desteği gerekebilir.

Beslenme planı hastanın;

• Kilosuna
• Tedavi sürecine
• Sindirim problemlerine
• Kan şekeri değerlerine
• Günlük enerji ihtiyacına

göre kişiselleştirilmelidir.

Gerektiğinde diyetisyen desteği alınabilir.

Pankreas Kanseri İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Açıklanamayan ve devam eden belirtilerin göz ardı edilmemesi önemlidir.

Özellikle:

• Sarılık
• Sebepsiz kilo kaybı
• Sürekli üst karın ağrısı
• Sırta vuran ağrı
• Uzun süren iştahsızlık
• Yeni başlayan ve nedeni açıklanamayan diyabet

gibi bulgular mevcutsa değerlendirme yapılabilir.

Prof. Dr. Meral Günaldı, pankreas kanserinde belirtilerin başka hastalıklarla karışabilmesi nedeniyle uzun süren veya giderek artan şikayetlerin ayrıntılı olarak araştırılmasının önemli olduğunu belirtmektedir.

Pankreas Kanseri Nedir ve Neden Erken Tanı Önemlidir?

 Pankreas Kanseri Nedir? sorusuna; pankreastaki hücrelerin kontrolsüz çoğalması sonucu ortaya çıkan ve erken dönemde sessiz ilerleyebilen ciddi bir kanser türüdür şeklinde yanıt verilebilir.

Hastalığın belirtileri arasında sarılık, kilo kaybı, karın ve sırt ağrısı, iştahsızlık ve sindirim problemleri bulunabilir. Ancak bu belirtilerin farklı hastalıklarda da ortaya çıkabileceği unutulmamalıdır.

Prof. Dr. Meral Günaldı, pankreas kanserinde tanı ve tedavi planının hastalığın evresi, tümörün özellikleri ve hastanın genel sağlık durumuna göre kişiye özel olarak oluşturulmasının önemli olduğunu belirtmektedir.

Erken tanı, cerrahi ve diğer tedavi seçeneklerinin uygulanabilmesi açısından önemli olduğundan uzun süren şikayetlerin ihmal edilmemesi ve gerekli durumlarda onkoloji değerlendirmesine başvurulması önem taşır.