Menopozdan sonra beklenmedik bir lekelenme ya da kanama fark etmek, pek çok kadında doğal olarak kaygı uyandırır. Bu sayfa, rahmin iç zarından gelişen endometrium kanserini merak eden Acarkent ve çevresinden kadınlar ile yakınları için hazırlandı. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hastaları değerlendirmektedir. Aşağıdaki bölümler hastalığın farklı yönlerini sade bir dille anlatır; kişisel tedavi kararı ise her zaman muayene ve tetkiklerle verilir.
Acarkent, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Beykoz ilçesinde yer alır.
Evreleme ve Görüntüleme Yöntemleri
Evre, kanserin rahim içinde ne kadar ilerlediğini ve vücudun başka bölgelerine yayılıp yayılmadığını tanımlar. Endometrium kanserinde evreleme büyük ölçüde cerrahi evrelemeye dayanır; yani kesin evre, ameliyatta çıkarılan dokuların patolojik incelemesi sonucunda belirlenir. Uluslararası FIGO sistemi bu sınıflamada yaygın olarak kullanılır ve güncel sürümlerinde moleküler bulgulara da yer verilmiştir.
Ameliyat öncesinde görüntüleme, cerrahiyi planlamaya yardım eder. Pelvik MR, tümörün rahim duvarına ne kadar derin ilerlediğini ve rahim ağzına uzanıp uzanmadığını göstermede yararlıdır. Akciğer ve karın içine yayılım şüphesi olduğunda bilgisayarlı tomografi, seçilmiş durumlarda ise PET-BT kullanılabilir. Lenf bezlerinin durumunu anlamak için ameliyat sırasında sentinel lenf nodu yöntemi uygulanabilir: Tümörün ilk süzüldüğü bez boyayla işaretlenip çıkarılır, böylece tüm bezlerin alınmasına gerek kalmayabilir. Hangi tetkiklerin gerektiği, tümörün tipi ve muayene bulgularına göre belirlenir. Böbrek fonksiyonlarınız ya da kontrast madde alerjiniz varsa, görüntüleme öncesinde bunu ekibe bildirmeniz gerekir.
Kemoterapi Süreci Nasıl İlerler?
Endometrium kanserinde en sık kullanılan kemoterapi, iki ilacın birlikte verildiği karboplatin ve paklitaksel kombinasyonudur. İlaçlar damar yoluyla, genellikle birkaç haftada bir tekrarlanan kürler hâlinde ayaktan uygulanır. Kür sayısı ve aralığı, tedavinin amacına ve hastanın tedaviyi nasıl tolere ettiğine göre hekim tarafından belirlenir.
Her kürden önce kan sayımı ile böbrek ve karaciğer testlerine bakılır; değerler uygun değilse tedavi ertelenebilir ya da doz ayarlanabilir. Bu kombinasyonla sık karşılaşılan yan etkiler arasında saç dökülmesi, yorgunluk, beyaz kan hücrelerinin düşmesine bağlı enfeksiyon eğilimi, el ve ayaklarda uyuşma (nöropati) ile eklem ve kas ağrıları sayılabilir. Bulantı genellikle tedavi öncesinde verilen ilaçlarla kontrol altına alınabilir. Tedavi sırasında ateş yükselmesi, nefes darlığı ya da ağız içinde yaralar gibi durumlarda tedavi ekibine haber vermek gerekir. Kemoterapi; ileri evrede, hastalık nüks ettiğinde ya da ameliyat sonrası yüksek riskli durumlarda kullanılabilir.
Tedavi Bittikten Sonra İzlem: Acarkent ve Yakın Semtlerden Gelenler İçin
Tedavinin tamamlanması, düzenli kontrollerin başlangıcıdır. İzlem görüşmelerinde öncelikle hastanın yakınmaları dinlenir ve jinekolojik muayene yapılır; vajina tepesinin muayenesi, yerel nüksün fark edilmesinde değerli bir yöntemdir. Kan testleri ve görüntüleme ise rutin olarak herkese değil, belirtilere ve hastalığın başlangıçtaki risk düzeyine göre istenir.
Kontrol aralıkları, ilk yıllarda daha sık olup zamanla seyrekleşir; bu takvimi hekiminiz sizin durumunuza göre belirler. İki kontrol arasında aşağıdaki belirtileri fark ederseniz randevu tarihini beklemeden hekiminize haber vermeniz uygun olur:
- Vajinadan yeni başlayan kanama ya da kanlı akıntı
- Kasık, sırt veya karında geçmeyen ağrı
- Bacaklarda şişlik
- Açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık
- Süregen öksürük ya da nefes darlığı
Endometrium kanseri için toplumda uygulanan bir tarama testi bulunmadığından, izlem dönemindeki asıl dayanak hastanın kendi vücudundaki değişikliklere dikkat etmesi ve bunları paylaşmasıdır. Kontrollere gelirken aradaki dönemde yaşadığınız yakınmaları kısaca not almanız görüşmeyi kolaylaştırır.
Tedavi Sürecinde ve Sonrasında Günlük Yaşam
Ameliyat ve ek tedaviler bedende ve günlük yaşamda bazı değişikliklere yol açabilir. Yumurtalıkları alınan ve henüz menopoza girmemiş kadınlarda ani başlayan sıcak basmaları, uyku sorunları ve vajinal kuruluk görülebilir. Lenf bezleri çıkarılan ya da ışın tedavisi alan hastalarda bacakta şişlik (lenfödem) gelişebilir; erken fark edildiğinde fizyoterapi ve bası çorabı gibi yöntemlerle hafifletilebilir.
Bu dönemde dikkat edilmesi yararlı olabilecek noktalar şunlardır:
- Sebze, tam tahıl ve baklagil ağırlıklı, dengeli bir beslenme
- Hekim onayıyla düzenli yürüyüş ve hafif egzersiz
- Kan şekeri ve tansiyonun düzenli takibi
- Vajinal kuruluk ve cinsel yaşamla ilgili sorunların çekinmeden konuşulması
- Kaygı ve depresyon belirtileri için psikolojik destek alınması
Endometrium kanseri yaşamış kadınlarda fazla kilo ve diyabet sık eşlik ettiği için, kalp ve damar sağlığının korunması uzun vadeli izlemin bir parçasıdır. Menopoz yakınmaları için hormon kullanmayı düşünüyorsanız bu kararı mutlaka onkoloji hekiminizle birlikte verin.
Acarkent Bölgesinden Randevu
Rahim (Endometrium) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Acarkent bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.