Pankreas kanseri, çoğu zaman sessiz ilerleyen ve tanı aşamasından itibaren farklı uzmanlık alanlarının ortak çalışmasını gerektiren bir hastalıktır. Bu sayfa, hastalığın türlerinden tedavi seçeneklerine, beslenmeden destek bakıma uzanan konuları ayrı başlıklar hâlinde ele alıyor. Arnavutköy ve çevresinden gelen hastalar, Prof. Dr. Meral Günaldı'nın Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde tıbbi onkoloji değerlendirmesi için görüşme planlayabilir. Buradaki bilgiler genel amaçlıdır; size özel karar muayeneyle verilir.
Arnavutköy, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Pankreasın Görevleri ve Tümörün Kaynaklandığı Hücreler
Pankreas, midenin arkasında, karın boşluğunun derinlerinde yer alan yaprak biçimli bir organdır. İki temel görevi vardır: Bir yandan yağ, protein ve karbonhidratları sindiren enzimleri üretip bir kanal sistemiyle ince bağırsağa gönderir; öte yandan insülin ve glukagon gibi kan şekerini düzenleyen hormonları doğrudan kana salgılar. Organ anatomik olarak baş, gövde ve kuyruk bölümlerine ayrılır.
Pankreas kanseri denildiğinde çoğunlukla enzim taşıyan kanalları döşeyen hücrelerden gelişen duktal adenokarsinom kastedilir. Hormon üreten hücrelerden köken alan nöroendokrin tümörler ise genellikle daha yavaş seyreder, farklı tetkiklerle değerlendirilir ve tedavileri ayrı planlanır. Bu nedenle patoloji raporunda yazan tümör türü, sonraki tüm kararların başlangıç noktasıdır. Tümörün organın hangi bölümünde bulunduğu da belirtileri ve ameliyatın biçimini doğrudan etkiler; baş bölgesindeki tümörler safra kanalına yakınlıkları nedeniyle daha erken fark edilebilir, gövde ve kuyruk tümörleri ise uzun süre yakınma vermeden büyüyebilir.
Endoskopik Ultrason, Biyopsi ve Safra Yolu İşlemleri
Endoskopik ultrason, ucunda küçük bir ultrason başlığı bulunan bir endoskopun mideye ve onikiparmak bağırsağına ilerletilmesiyle yapılır. Pankreas midenin hemen arkasında yer aldığından bu yöntemle organ çok yakından görüntülenebilir. Aynı işlem sırasında ince bir iğneyle kitleden doku örneği alınabilir. Kemoterapiye başlanmadan önce tanının doku örneğiyle kesinleştirilmesi gerekir; çünkü pankreasta kanser dışındaki bazı iltihabi hastalıklar ve farklı tümör türleri de kitle görünümü verebilir.
Sarılığı olan hastalarda ERCP adı verilen işlem gündeme gelir. Bu işlemde endoskop yardımıyla safra kanalına ulaşılır ve daralmış bölgeye stent adı verilen ince bir tüp yerleştirilir. Stent safranın yeniden bağırsağa akmasını sağlar; sarılık ve kaşıntı geriler, karaciğer değerleri düzelir. Kemoterapi alacak hastalarda safra akışının sağlanması tedavinin güvenle uygulanabilmesi için gereklidir. Stent tıkanması ateş, titreme ve yeniden sararma ile kendini gösterebilir; bu belirtiler fark edildiğinde tedavi ekibine haber verilmelidir. Tıkanan stent genellikle yeni bir ERCP işlemiyle değiştirilir; ERCP'nin mümkün olmadığı durumlarda safra, ciltten girilerek yerleştirilen bir kateterle de dışarı alınabilir.
Yayılmış Pankreas Kanserinde Tedavi Yaklaşımı
Uzak organlara yayılmış pankreas kanserinde tedavinin amacı, hastalığın ilerlemesini kontrol altında tutmak, belirtileri azaltmak ve kişinin günlük yaşamını olabildiğince korumaktır. Bu aşamada sistemik kemoterapi tedavinin temelidir. Seçenekler arasında birden fazla ilacın birlikte verildiği yoğun kombinasyonlar ile daha az ilaç içeren hafif rejimler bulunur; seçimde hastanın genel durumu, karaciğer fonksiyonları ve kendi tercihi belirleyicidir. Tümörün ve hastanın genetik özellikleri bazı ek seçenekler doğurabilir:
- Kalıtsal BRCA gen değişikliği taşıyan hastalarda, platin içeren kemoterapiye yanıt alındıktan sonra PARP inhibitörü adı verilen ağızdan alınan bir ilaçla idame tedavisi gündeme gelebilir.
- MSI-yüksek özellik taşıyan az sayıdaki hastada immünoterapi bir seçenek olabilir.
- NTRK gen füzyonu gibi nadir değişikliklerde bunlara yönelik hedefli ilaçlar değerlendirilebilir.
Bu nedenle uygun hastalarda tümör dokusunda genişletilmiş moleküler testler istenebilir. İlk tedaviye rağmen hastalık ilerlerse, daha önce kullanılmamış ilaçlarla ikinci basamak tedavi planlanır.
Arnavutköy Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Ağrı ve Belirti Kontrolü
Ağrı, tümörün organın arkasındaki sinir ağlarına yakınlığı nedeniyle sık görülen bir yakınmadır. Ağrı yönetimi basamaklı bir yaklaşımla yapılır: Hafif ağrıda basit ağrı kesiciler, daha şiddetli ağrıda opioid grubu ilaçlar kullanılır. Opioidlerle birlikte kabızlık sık görüldüğünden, bu ilaçlara başlanırken bağırsak düzenleyiciler de reçete edilir. İlaçlara rağmen kontrol altına alınamayan ağrıda, algoloji uzmanlarınca yapılan çölyak sinir ağı blokajı gibi girişimler ağrıyı belirgin biçimde azaltabilir.
Ağrının dışında da ele alınması gereken belirtiler vardır. Onikiparmak bağırsağındaki daralmaya bağlı kusmalarda endoskopik stent ya da cerrahi bypass, karında sıvı birikiminde sıvının boşaltılması gündeme gelebilir. Pankreas kanseri hastalarında damar içi pıhtı riski arttığından, bacakta şişlik veya ani nefes darlığı ciddiye alınmalıdır. Palyatif bakım ekibiyle tedavinin erken döneminde tanışmak, yalnızca hastalığın son evresine ait bir adım değildir; belirti kontrolünü ve yaşam kalitesini kemoterapiyle eş zamanlı olarak destekler. Ağrının şiddetini gün içinde not etmek, ilaç dozlarının doğru ayarlanmasına yardım eder.
Arnavutköy Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Pankreas Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Arnavutköy bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.