Menopozdan sonra beklenmedik bir lekelenme ya da kanama fark etmek, pek çok kadında doğal olarak kaygı uyandırır. Bu sayfa, rahmin iç zarından gelişen endometrium kanserini merak eden Ataşehir ve çevresinden kadınlar ile yakınları için hazırlandı. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hastaları değerlendirmektedir. Aşağıdaki bölümler hastalığın farklı yönlerini sade bir dille anlatır; kişisel tedavi kararı ise her zaman muayene ve tetkiklerle verilir.
Ataşehir, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Riski Artırabilen Durumlar
Endometrium kanserinin risk faktörlerinin çoğu, vücudun uzun süre karşılanmamış östrojene maruz kalmasıyla ilişkilidir. Yağ dokusu menopozdan sonra da östrojen ürettiği için fazla kilo bu hastalıkta öne çıkan bir etkendir. Riski artırabilen başlıca durumlar şunlardır:
- Fazla kilo ve hareketsiz yaşam
- Tip iki diyabet ve insülin direnci
- Erken yaşta başlayan adet ya da geç gelen menopoz
- Hiç doğum yapmamış olmak
- Polikistik over sendromu gibi düzensiz yumurtlamaya yol açan durumlar
- Progesteron eklenmeden tek başına östrojen içeren hormon tedavisi
- Meme kanseri nedeniyle tamoksifen kullanımı
- Lynch sendromu gibi kalıtsal yatkınlıklar
Bu etkenlerden birine ya da birkaçına sahip olmak hastalığın kesin olarak gelişeceği anlamına gelmez; pek çok kadında risk faktörü olduğu hâlde kanser görülmez. Öte yandan kilo kontrolü, düzenli hareket ve kan şekerinin iyi yönetilmesi, değiştirilebilir etkenler arasında yer alır. Kendi risk durumunuzu merak ediyorsanız, aile öykünüzü ve kullandığınız ilaçları hekiminizle paylaşmanız iyi bir başlangıçtır.
Ataşehir Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Ameliyat Sonrası Tedavi Kararı
Ameliyattan sonra herkes ek tedaviye ihtiyaç duymaz. Patoloji sonucu düşük riskli bir tablo gösteriyorsa yalnızca düzenli izlem yeterli olabilir. Risk arttıkça ek tedavi seçenekleri devreye girer ve bu seçimde tümörün tipi, derecesi, rahim duvarındaki ilerleyişi, lenfovasküler invazyon ve moleküler grup birlikte değerlendirilir.
Ameliyat sonrası (adjuvan) tedavi seçenekleri şöyle özetlenebilir:
- Vajinal brakiterapi: Vajina tepesine yakından uygulanan, yerel nüksü azaltmaya yönelik iç ışın tedavisi
- Pelvik dış ışın tedavisi: Leğen kemiği içindeki lenf bölgelerini de kapsayan radyoterapi
- Kemoterapi: Uzak yayılım riskini azaltmak amacıyla tek başına ya da ışın tedavisiyle birlikte
- İmmünoterapi: Belirli ileri evre hastalarda kemoterapiye eklenebilir
Bu seçenekler arasındaki denge, beklenen yarar ile olası yan etkiler tartılarak kurulur. Kararın radyasyon onkoloğu, jinekolojik onkoloji cerrahı ve tıbbi onkoloğun birlikte yer aldığı bir değerlendirmeyle verilmesi, hastanın tüm seçenekleri görmesini sağlar. Hastanın kendi tercihleri ve günlük yaşam beklentileri de bu konuşmanın doğal bir parçasıdır.
Tedavi Bittikten Sonra İzlem: Ataşehir ve Yakın Semtlerden Gelenler İçin
Tedavinin tamamlanması, düzenli kontrollerin başlangıcıdır. İzlem görüşmelerinde öncelikle hastanın yakınmaları dinlenir ve jinekolojik muayene yapılır; vajina tepesinin muayenesi, yerel nüksün fark edilmesinde değerli bir yöntemdir. Kan testleri ve görüntüleme ise rutin olarak herkese değil, belirtilere ve hastalığın başlangıçtaki risk düzeyine göre istenir.
Kontrol aralıkları, ilk yıllarda daha sık olup zamanla seyrekleşir; bu takvimi hekiminiz sizin durumunuza göre belirler. İki kontrol arasında aşağıdaki belirtileri fark ederseniz randevu tarihini beklemeden hekiminize haber vermeniz uygun olur:
- Vajinadan yeni başlayan kanama ya da kanlı akıntı
- Kasık, sırt veya karında geçmeyen ağrı
- Bacaklarda şişlik
- Açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık
- Süregen öksürük ya da nefes darlığı
Endometrium kanseri için toplumda uygulanan bir tarama testi bulunmadığından, izlem dönemindeki asıl dayanak hastanın kendi vücudundaki değişikliklere dikkat etmesi ve bunları paylaşmasıdır. Kontrollere gelirken aradaki dönemde yaşadığınız yakınmaları kısaca not almanız görüşmeyi kolaylaştırır.
Tedavi Sürecinde ve Sonrasında Günlük Yaşam
Ameliyat ve ek tedaviler bedende ve günlük yaşamda bazı değişikliklere yol açabilir. Yumurtalıkları alınan ve henüz menopoza girmemiş kadınlarda ani başlayan sıcak basmaları, uyku sorunları ve vajinal kuruluk görülebilir. Lenf bezleri çıkarılan ya da ışın tedavisi alan hastalarda bacakta şişlik (lenfödem) gelişebilir; erken fark edildiğinde fizyoterapi ve bası çorabı gibi yöntemlerle hafifletilebilir.
Bu dönemde dikkat edilmesi yararlı olabilecek noktalar şunlardır:
- Sebze, tam tahıl ve baklagil ağırlıklı, dengeli bir beslenme
- Hekim onayıyla düzenli yürüyüş ve hafif egzersiz
- Kan şekeri ve tansiyonun düzenli takibi
- Vajinal kuruluk ve cinsel yaşamla ilgili sorunların çekinmeden konuşulması
- Kaygı ve depresyon belirtileri için psikolojik destek alınması
Endometrium kanseri yaşamış kadınlarda fazla kilo ve diyabet sık eşlik ettiği için, kalp ve damar sağlığının korunması uzun vadeli izlemin bir parçasıdır. Menopoz yakınmaları için hormon kullanmayı düşünüyorsanız bu kararı mutlaka onkoloji hekiminizle birlikte verin.
Ataşehir Bölgesinden Randevu
Rahim (Endometrium) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Ataşehir bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.