Ataşehir bölgesinden başvuran hastaların sık sorduğu konular arasında ameliyat ile kemoterapinin sırası, idame tedavisinin ne anlama geldiği ve genetik testin gerekliliği yer alır. Yumurtalık kanserinde cerrahiyi jinekolojik onkoloji, ilaç tedavilerini ise tıbbi onkoloji planlar. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerle ilgili değerlendirme yapıyor. Aşağıdaki bölümler bu soruları tek tek ele alıyor.
Ataşehir, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Şişkinlik, Erken Doyma ve Pelvik Ağrı: Belirsiz Şikâyetleri Tanımak
Yumurtalıklar karın boşluğunun alt kısmında, geniş bir alanda serbestçe yer aldığı için tümör büyüyene kadar fark edilmeyebilir. Belirtiler genellikle hafiftir ve sindirim sistemi ya da idrar yolu sorunlarıyla kolayca karışır. Bu nedenle şikâyetin türünden çok yeni başlamış olması, sürekli hale gelmesi ve sıklığının artması dikkat çekicidir.
Akılda tutulması gereken başlıca yakınmalar şunlardır:
- Neredeyse her gün hissedilen karın şişkinliği ya da kıyafetlerin belde daralması
- Az yemekle çabuk doyma ve iştah azalması
- Kasık ve alt karın bölgesinde ağrı ya da baskı hissi
- Sık idrara çıkma ya da ani idrar sıkışması
- Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik
- Menopoz sonrası vajinal kanama
Bu belirtilerin çoğu çok daha sık görülen ve iyi huylu durumlardan kaynaklanır. Yine de birkaç hafta boyunca sürüp giden ya da giderek artan yakınmalarda bir kadın doğum ya da iç hastalıkları hekimine başvurmak uygun olur.
Karında Sıvı Birikimi ve İlerlemiş Hastalığın İşaretleri
Yumurtalık kanseri, karın boşluğunu döşeyen ince zara, yani peritona yayılma eğilimi gösteren bir tümördür. Bu yayılım, tümör hücrelerinin karın içinde sıvı birikimine yol açmasıyla sonuçlanabilir. Asit adı verilen bu sıvı, karnın belirgin biçimde büyümesine, gerginlik hissine ve kilo artışına neden olur. Karın kasları gerildiği için nefes almak da zorlaşabilir.
Hastalık ilerledikçe şu durumlar da gündeme gelebilir:
- Akciğer zarları arasında sıvı birikmesine bağlı nefes darlığı
- Bağırsakların daralması sonucu kusma, gaz ve dışkı çıkaramama
- Kas kaybıyla birlikte giden belirgin kilo kaybı ve halsizlik
- Bacaklarda şişlik ve pıhtı oluşumu
Bağırsak tıkanması belirtileri acil değerlendirme gerektirir. Karın sıvısı biriktiğinde, ince bir iğne ile boşaltılması hem rahatlama sağlar hem de alınan sıvının patolojik incelemesine olanak tanır. Bu girişim parasentez olarak adlandırılır ve gerektiğinde tekrarlanabilir. Sıvının sık aralıklarla yeniden biriktiği durumlarda, karın içine yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla sıvının evde boşaltılması da bir seçenek olarak değerlendirilebilir.
Platin ve Taksan Temelli Kemoterapi
İlk basamak kemoterapinin temel taşı, platin grubundan karboplatin ile taksan grubundan paklitakselin birlikte verilmesidir. Bu ilaçlar genellikle üç haftada bir uygulanır; bazı programlarda paklitaksel haftalık olarak verilebilir. Toplam kür sayısı ve takvim, ameliyatın zamanlamasına göre planlanır.
Bu tedavi sırasında karşılaşılabilecek başlıca yan etkiler şunlardır:
- Saç dökülmesi: Paklitaksel ile sıklıkla görülür ve tedavi bittikten sonra saçlar yeniden çıkar.
- Uyuşma ve karıncalanma: El ve ayak parmaklarında sinir hasarına bağlıdır; ilerlerse doz ayarlaması yapılabilir.
- Kan değerlerinde düşüş: Enfeksiyon, kansızlık ve kanama eğilimi açısından her kür öncesi kan sayımı yapılır.
- Bulantı ve halsizlik: Koruyucu ilaçlarla büyük ölçüde hafifletilebilir.
- Alerjik reaksiyonlar: İnfüzyon sırasında gelişebilir; bu nedenle öncesinde koruyucu ilaçlar verilir.
Kemoterapi sonrası ateş yükselmesi, enfeksiyon açısından vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir. Doz ve takvim, her kür öncesinde hastanın durumuna göre yeniden gözden geçirilir. Bazı hastalarda tedaviye bevasizumab da eklenebilir.
PARP İnhibitörleriyle İdame Tedavisi
Kemoterapiye yanıt alınmasının ardından, hastalığın geri dönüşünü geciktirmek amacıyla idame tedavisi uygulanabilir. Bu alanda öne çıkan ilaç grubu PARP inhibitörleridir.
Hücreler DNA'larında oluşan hasarları farklı yollarla onarır. BRCA genlerinde değişiklik bulunan ya da tümörde homolog rekombinasyon eksikliği adı verilen onarım kusuru saptanan hastalarda kanser hücreleri, PARP enziminin işlevine daha bağımlı hale gelir. PARP inhibitörleri bu enzimi engelleyerek onarım yeteneği zaten zayıf olan tümör hücrelerinin ölümüne katkıda bulunur.
Olaparib ve niraparib bu gruptaki ilaçlara örnektir. Ağızdan, evde kullanılırlar. Sık görülen yan etkileri arasında bulantı, yorgunluk, kansızlık ve kan pulcuklarında düşüş yer alır; bu nedenle tedavinin ilk aylarında kan sayımı daha sık kontrol edilir. Tümörde ve kanda yapılan genetik testlerin sonuçları, bu ilaçların kimin için uygun olduğunu belirlemede temel rol oynar. Tedavi süresi ve doz, kan değerleri ile yan etkilerin seyrine göre hekim tarafından ayarlanır; doz azaltılması, ilacın faydasını yitirdiği anlamına gelmez.
Ataşehir Bölgesinden Randevu
Ataşehir ve çevresinden gelen hastalar, Yumurtalık (Over) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.