Menopozdan sonra beklenmedik bir lekelenme ya da kanama fark etmek, pek çok kadında doğal olarak kaygı uyandırır. Bu sayfa, rahmin iç zarından gelişen endometrium kanserini merak eden Avcılar ve çevresinden kadınlar ile yakınları için hazırlandı. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hastaları değerlendirmektedir. Aşağıdaki bölümler hastalığın farklı yönlerini sade bir dille anlatır; kişisel tedavi kararı ise her zaman muayene ve tetkiklerle verilir.
Avcılar, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Menopoz Sonrası Kanama Neden Ciddiye Alınmalı?
Adetlerin kesilmesinden sonra vajinadan gelen her türlü kanama, lekelenme ya da pembe veya kahverengi akıntı, menopoz sonrası kanama olarak adlandırılır. Bu belirtinin en sık nedenleri arasında vajina ve endometriumun incelmesi (atrofi), polipler ve hormon kullanımı gibi iyi huylu durumlar yer alır. Yine de endometrium kanseri bu belirtiyle sık karşımıza çıktığı için, menopozdan sonraki her kanama bir kadın hastalıkları hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Bu belirtinin olumlu bir yanı da vardır: Endometrium kanseri çoğu zaman hastalık rahim içinde sınırlıyken kendini kanamayla belli eder. Kanama az, tek seferlik ya da ağrıya eşlik etmeden ortaya çıkmış olsa bile beklemek yerine muayeneye gitmek, olası bir sorunun daha erken dönemde anlaşılmasını sağlar. Kan sulandırıcı ilaç kullanmak da açıklanamayan kanamanın araştırılması gereğini ortadan kaldırmaz. Muayeneye giderken kanamanın ne zaman başladığını, ne sıklıkla tekrarladığını ve kullandığınız ilaçları not etmeniz, hekiminizin işini kolaylaştırır. Menopoza yeni girmiş kadınlarda da düzensiz ya da uzun süren kanamaların aynı dikkatle ele alınması gerekir.
Evreleme ve Görüntüleme Yöntemleri
Evre, kanserin rahim içinde ne kadar ilerlediğini ve vücudun başka bölgelerine yayılıp yayılmadığını tanımlar. Endometrium kanserinde evreleme büyük ölçüde cerrahi evrelemeye dayanır; yani kesin evre, ameliyatta çıkarılan dokuların patolojik incelemesi sonucunda belirlenir. Uluslararası FIGO sistemi bu sınıflamada yaygın olarak kullanılır ve güncel sürümlerinde moleküler bulgulara da yer verilmiştir.
Ameliyat öncesinde görüntüleme, cerrahiyi planlamaya yardım eder. Pelvik MR, tümörün rahim duvarına ne kadar derin ilerlediğini ve rahim ağzına uzanıp uzanmadığını göstermede yararlıdır. Akciğer ve karın içine yayılım şüphesi olduğunda bilgisayarlı tomografi, seçilmiş durumlarda ise PET-BT kullanılabilir. Lenf bezlerinin durumunu anlamak için ameliyat sırasında sentinel lenf nodu yöntemi uygulanabilir: Tümörün ilk süzüldüğü bez boyayla işaretlenip çıkarılır, böylece tüm bezlerin alınmasına gerek kalmayabilir. Hangi tetkiklerin gerektiği, tümörün tipi ve muayene bulgularına göre belirlenir. Böbrek fonksiyonlarınız ya da kontrast madde alerjiniz varsa, görüntüleme öncesinde bunu ekibe bildirmeniz gerekir.
İmmünoterapi ve Hedefe Yönelik İlaçlar
Bağışıklık sistemini kanser hücrelerini tanıyacak şekilde destekleyen immünoterapi, endometrium kanserinin ileri ve nüks eden formlarında önemli bir seçenek hâline geldi. Bu ilaçlar özellikle uyumsuzluk onarım eksikliği (dMMR) ya da mikrosatellit instabilitesi gösteren tümörlerde etkili olabilir. Pembrolizumab ve dostarlimab gibi ilaçlar, uygun hastalarda kemoterapiyle birlikte ya da tek başına kullanılabilmektedir.
Onarım sistemi sağlam olan bazı tümörlerde, immünoterapinin damar oluşumunu baskılayan lenvatinib adlı ağızdan alınan bir ilaçla birleştirilmesi seçenekler arasında yer alır. İmmünoterapi, kemoterapiden farklı bir yan etki profiline sahiptir: Bağışıklık sistemi zaman zaman sağlıklı organlara yönelebilir ve tiroid bezi, bağırsak, karaciğer, akciğer ya da cilt üzerinde iltihaplanmaya neden olabilir. Bu nedenle tedavi boyunca düzenli kan testleri yapılır ve yeni başlayan ishal, öksürük, aşırı yorgunluk gibi belirtiler gecikmeden bildirilmelidir. Hangi ilacın kime uygun olduğu, tümörün moleküler özellikleri ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Avcılar ve Çevresinden Gelen Ailelere Genetik Danışmanlık
Endometrium kanserlerinin küçük bir bölümü kalıtsal bir yatkınlık zemininde ortaya çıkar. Bunların en bilineni Lynch sendromudur; bu sendromda DNA onarımında görevli genlerden birinde doğuştan gelen bir değişiklik bulunur. Lynch sendromu taşıyan kişilerde endometrium kanserinin yanı sıra kalın bağırsak, yumurtalık, mide ve idrar yolları kanserleri için de risk artar.
Tümör dokusunda uyumsuzluk onarım eksikliği saptanması, kalıtsal bir nedenin araştırılması gerektiğini düşündürebilir. Genetik danışmanlık özellikle şu durumlarda önerilir:
- Hastalığın genç yaşta ortaya çıkması
- Ailede birden fazla kişide kalın bağırsak ya da endometrium kanseri bulunması
- Aynı kişide birden fazla Lynch ilişkili kanser görülmesi
Kalıtsal bir değişiklik saptanırsa, bu bilgi hem hastanın kendi izlem planını hem de anne, baba, kardeş ve çocuklar gibi birinci derece akrabalar için yapılacak testleri yönlendirir. Taşıyıcı olduğu anlaşılan akrabalarda kolonoskopi gibi izlem yöntemleri ve riski azaltmaya yönelik ameliyat seçenekleri hekimle değerlendirilebilir.
Avcılar Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Rahim (Endometrium) Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Avcılar bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.