Kolon kanseri tedavisinde genel cerrahi, gastroenteroloji, radyoloji, patoloji, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkoloji birlikte çalışır. Tıbbi onkoloji; ameliyat öncesi ve sonrası ilaç tedavilerinin, hedefe yönelik ilaçların ve immünoterapinin planlanmasını üstlenir. Prof. Dr. Meral Günaldı, Bakırköy ve çevresinden gelen hastaları Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kabul etmektedir. Sayfanın devamında risk etkenlerinden takibe uzanan konuları bulabilirsiniz.
Bakırköy, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Bakırköy Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tanı ve Yayılım Tetkikleri
Kolonoskopide şüpheli bir lezyon görüldüğünde aynı işlemde biyopsi alınır ve tanı patoloji incelemesiyle kesinleşir. Tümörün yeri ameliyatta kolayca bulunabilsin diye bazen çevresine özel bir mürekkeple işaret konur. Tanı kesinleştikten sonra hastalığın yayılımını göstermek için göğüs, karın ve leğen bölgesini kapsayan bilgisayarlı tomografi istenir. Kolon kanseri en sık karaciğer ve akciğere yayıldığından bu organlar özellikle değerlendirilir.
Rektumda yerleşen tümörlerde pelvik MR, tümörün bağırsak duvarındaki derinliğini, çevre dokularla ilişkisini ve lenf bezlerini göstermek için gereklidir. Kanda bakılan CEA (karsinoembriyonik antijen) adlı tümör belirteci tanı koydurmaz, ancak tedavi öncesindeki değeri ilerideki takip için bir başlangıç noktası oluşturur. Tomografide belirsiz kalan bulgular varsa karaciğer MR ya da PET-BT gibi ek tetkiklere başvurulabilir. Tümör bağırsağı tıkayacak boyuttaysa veya kanama yapıyorsa, tetkiklerin tamamlanmasından önce acil girişim gerekebilir. Bu durumda tedavinin sırası, ameliyat sonrası elde edilen bilgilere göre yeniden düzenlenir. Tetkik sonuçlarının tamamı, tümör konseyinde birlikte değerlendirildikten sonra tedavi planı netleşir.
Ameliyat Sonrası (Adjuvan) Kemoterapi
Lenf bezlerine yayılım gösteren kolon kanserinde, ameliyat sonrası verilen kemoterapi hastalığın geri dönme riskini azaltmak için standart yaklaşımdır. Lenf bezi tutulumu olmayan ama tümörün duvarı aştığı hastalarda ise karar daha bireyseldir; bağırsak tıkanıklığı ya da delinmesiyle başvurmak, yetersiz sayıda lenf bezi incelenmiş olması, damar içine yayılım ve yüksek derece gibi risk özellikleri tartılır. DNA onarım bozukluğu taşıyan bu evredeki tümörlerde kemoterapiden beklenen yarar sınırlı olabilir.
Kullanılan ilaçlar genellikle floropirimidin grubundan bir ilaç ile oksaliplatin adlı ilacın birleşimidir. Floropirimidin damar yoluyla ya da tablet şeklinde verilebilir. Tedavinin süresi, hastalığın risk düzeyine ve kullanılan kombinasyona göre birkaç ay olacak şekilde planlanır. Kemoterapiye, ameliyat yarası iyileşip hasta toparlandığında başlanması hedeflenir. İleri yaştaki ya da ek hastalıkları olan kişilerde ilaç seçimi ve doz, genel duruma göre uyarlanır; bazı hastalarda tek ilaçla tedavi tercih edilebilir. Her kür öncesinde kan değerleri kontrol edilir.
Tümörün Moleküler Profili: RAS, BRAF ve Mikrosatellit Testleri
Kolon kanserinde tümör dokusunda yapılan bazı testler, hangi ilaçların işe yarayabileceğini önceden gösterir. Bu testler özellikle metastatik hastalıkta tedavi planının temelini oluşturur, ancak bir kısmı erken evrede de bilgi verir.
- KRAS ve NRAS genleri: bu genlerde değişiklik varsa, büyüme faktörü reseptörünü (EGFR) hedefleyen antikor ilaçlardan yarar beklenmez.
- BRAF geni: belirli bir değişiklik daha agresif seyirle ilişkilidir ve bu değişikliğe özgü ilaç kombinasyonlarının kullanılmasını sağlar.
- Mikrosatellit instabilitesi (MSI) ve uyumsuzluk onarım (MMR) proteinleri: DNA hasarını onaran sistemin bozuk olup olmadığını gösterir; bozukluk varsa immünoterapi gündeme gelir ve kalıtsal sendrom olasılığı araştırılır.
- HER2 durumu: RAS ve BRAF değişikliği taşımayan küçük bir hasta grubunda hedefe yönelik tedavi seçeneği sunar.
Tümörün kalın bağırsağın sağ ya da sol tarafında yerleşmesi de bazı ilaçların etkinliğini etkileyebildiği için tedavi seçiminde dikkate alınır. Bu testler çoğu zaman ilk biyopsi ya da ameliyat dokusu üzerinde yapılabildiği için ek bir işlem gerektirmeyebilir.
Yayılmış Kolon Kanserinde İlaç Tedavisi
Hastalık karaciğer, akciğer ya da karın zarı gibi organlara yayıldığında tedavinin temelini sistemik, yani tüm vücudu etkileyen ilaçlar oluşturur. Amaç hastalığı küçültmek ya da durdurmak, belirtileri azaltmak ve yaşam kalitesini koruyarak süreyi uzatmaktır. Bazı hastalarda ise ilaçla küçülen metastazların ameliyatla çıkarılması mümkün hâle gelebilir.
Tedavide kemoterapi ilaçları, hedefe yönelik ilaçlarla birlikte kullanılır. Tümörü besleyen yeni damarların oluşumunu engelleyen ilaçlar ile RAS değişikliği taşımayan tümörlerde EGFR'yi hedefleyen antikorlar başlıca seçeneklerdir. İlk basamak tedaviye yanıt alındıktan sonra, yan etki yükünü azaltmak için ilaçların bir kısmı bırakılıp daha hafif bir idame tedavisine geçilebilir. Hastalık ilerlediğinde sonraki basamaklarda farklı kemoterapi kombinasyonları, tablet şeklindeki yeni ilaçlar ve moleküler özelliklere göre seçilen hedefli tedaviler kullanılır. Her basamakta seçim; tümörün biyolojisi, önceki tedavilere yanıt, hastanın genel durumu ve tercihleri birlikte değerlendirilerek yapılır. Yanıt, düzenli aralıklarla yapılan tomografilerle izlenir.
Bakırköy Bölgesinden Randevu
Bakırköy ve çevresinden gelen hastalar, Kolon (Kalın Bağırsak) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.