Serviks, rahmin vajinaya açılan dar boyun kısmıdır ve bu bölgede gelişen kanserin tedavisi, ışın tedavisi ile ilaç tedavilerinin birlikte planlanmasını sıklıkla gerektirir. Başakşehir ve yakın semtlerden gelen hastalar için bu sayfada kemoradyoterapiden immünoterapiye uzanan seçenekler sade bir dille anlatıldı. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji alanında sistemik tedavilerin planlanması ve izlenmesiyle ilgilenmektedir; muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Belirtileriniz varsa önce bir kadın hastalıkları hekimine başvurmanız uygun olur.
Başakşehir, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Erken Evrede Cerrahi ve Doğurganlığı Koruma
Tümör küçük ve rahim ağzıyla sınırlıysa tedavide cerrahi ön plana çıkar. Çok erken, mikroskobik düzeydeki tümörlerde konizasyon ya da basit histerektomi yeterli olabilir. Biraz daha büyük ancak hâlâ rahim ağzında sınırlı tümörlerde ise radikal histerektomi uygulanır; bu ameliyatta rahimle birlikte rahim ağzının çevresindeki bağ dokusu, vajinanın üst kısmı ve leğen kemiği içindeki lenf bezleri çıkarılır.
Çocuk sahibi olmak isteyen ve tümörü küçük olan genç kadınlar için radikal trakelektomi bir seçenek olabilir. Bu ameliyatta rahim ağzı ve çevresi alınır, rahmin gövdesi yerinde bırakılır; böylece ileride gebelik mümkün olabilir. Ancak bu tür gebelikler erken doğum açısından yakın izlem gerektirir. Hangi hastanın bu yaklaşıma uygun olduğu; tümörün boyutu, alt tipi ve lenf bezlerinin durumu değerlendirilerek jinekolojik onkoloji cerrahı tarafından belirlenir. Ameliyat sonrası patolojide risk taşıyan bulgular saptanırsa ek olarak ışın tedavisi ya da kemoradyoterapi gündeme gelebilir.
Lokal İleri Hastalıkta Kemoradyoterapi
Tümör büyükse ya da rahim ağzının dışına, çevre dokulara veya lenf bezlerine uzanmışsa, standart yaklaşım ameliyat yerine kemoradyoterapidir. Bu tedavide dışarıdan uygulanan ışın tedavisi ile aynı dönemde düşük dozda kemoterapi verilir. Kemoterapi burada esas olarak ışının tümör hücreleri üzerindeki etkisini artırma görevi üstlenir; en sık kullanılan ilaç sisplatindir ve genellikle haftalık olarak uygulanır.
Dış ışın tedavisinin ardından ya da sonlarına doğru brakiterapi yapılır. Bu yöntemde ışın kaynağı özel bir aplikatörle doğrudan rahim ağzına ve tümörün yakınına yerleştirilir; böylece tümöre yüksek doz verilirken mesane ve bağırsak daha iyi korunur. Brakiterapi, rahim ağzı kanserinde ışın tedavisinin vazgeçilmez bir parçası kabul edilir. Tıbbi onkoloğun bu süreçteki rolü, kemoterapinin güvenli şekilde verilmesi, böbrek fonksiyonları ve kan değerlerinin izlenmesi ile seçilmiş yüksek riskli hastalarda immünoterapinin tedaviye eklenip eklenmeyeceğinin değerlendirilmesidir. Tüm tedavinin aksamadan ve planlanan sürede tamamlanması, sonucu etkileyen önemli bir unsurdur.
Başakşehir Bölgesinden Gelen Hastalar İçin İmmünoterapi Bilgisi
İmmünoterapi, kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden saklanmak için kullandığı frenleri kaldırarak vücudun kendi savunmasını tümöre yönelten bir tedavi biçimidir. Rahim ağzı kanserinde bu ilaçlar, HPV ile ilişkili tümörlerin bağışıklık sistemi tarafından tanınabilen yabancı yapılar taşıması nedeniyle özellikle ilgi çeken bir seçenek hâline geldi.
Uygun hastalarda immünoterapi; yayılmış ya da tekrarlayan hastalıkta kemoterapiyle birlikte, seçilmiş lokal ileri evre hastalarda ise kemoradyoterapiye ek olarak kullanılabilmektedir. Hangi hastanın bu tedaviden yarar görme olasılığının bulunduğuna karar verirken patolojide bakılan bağışıklık belirteçleri, hastalığın evresi ve hastanın genel durumu birlikte ele alınır.
İmmünoterapinin yan etkileri kemoterapiden farklıdır. Bağışıklık sistemi zaman zaman sağlıklı organları hedef alabilir ve tiroid bezi, bağırsak, akciğer, karaciğer ya da cilt iltihaplanabilir. Yeni başlayan ishal, döküntü, nefes darlığı ya da aşırı halsizlik tedavi ekibine bildirilmelidir. Önceden bilinen otoimmün bir hastalığınız varsa tedavi başlamadan bunu paylaşmanız gerekir.
HPV Aşısı ve Korunma Yolları
HPV aşısı, rahim ağzı kanserine yol açan yüksek riskli virüs tiplerinin önemli bir kısmına karşı koruma sağlar. Aşı en yüksek etkinliğini, kişi henüz HPV ile karşılaşmadan, yani cinsel yaşam başlamadan önce yapıldığında gösterir. Bu nedenle öncelikle ergenlik çağındaki kız ve erkek çocuklara önerilir; daha ileri yaşlarda aşılanmanın uygun olup olmadığı ise hekimle değerlendirilir.
Aşı hakkında bilinmesi gereken bazı noktalar şunlardır:
- Aşı mevcut bir HPV enfeksiyonunu ya da kanser öncesi lezyonu tedavi etmez.
- Kanser tanısı almış bir hastada tedavi yöntemi olarak kullanılmaz.
- Aşılanmış kadınların da tarama programına katılmayı sürdürmesi gerekir.
Aşının yanı sıra prezervatif kullanımı HPV bulaşma olasılığını azaltır, ancak virüs kondomun örtmediği cilt bölgelerinden de geçebildiği için tam koruma sağlamaz. Sigarayı bırakmak ve düzenli tarama yaptırmak, aşıyla birlikte rahim ağzı kanserine karşı başlıca korunma yollarını oluşturur. Çocuğunuz için aşı düşünüyorsanız, uygun zamanlamayı aile hekiminiz ya da çocuk hekiminizle konuşabilirsiniz.
Başakşehir Bölgesinden Randevu
Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Başakşehir bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.