Başakşehir bölgesinden başvuran hastaların sık sorduğu konular arasında ameliyat ile kemoterapinin sırası, idame tedavisinin ne anlama geldiği ve genetik testin gerekliliği yer alır. Yumurtalık kanserinde cerrahiyi jinekolojik onkoloji, ilaç tedavilerini ise tıbbi onkoloji planlar. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerle ilgili değerlendirme yapıyor. Aşağıdaki bölümler bu soruları tek tek ele alıyor.
Başakşehir, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Platin ve Taksan Temelli Kemoterapi
İlk basamak kemoterapinin temel taşı, platin grubundan karboplatin ile taksan grubundan paklitakselin birlikte verilmesidir. Bu ilaçlar genellikle üç haftada bir uygulanır; bazı programlarda paklitaksel haftalık olarak verilebilir. Toplam kür sayısı ve takvim, ameliyatın zamanlamasına göre planlanır.
Bu tedavi sırasında karşılaşılabilecek başlıca yan etkiler şunlardır:
- Saç dökülmesi: Paklitaksel ile sıklıkla görülür ve tedavi bittikten sonra saçlar yeniden çıkar.
- Uyuşma ve karıncalanma: El ve ayak parmaklarında sinir hasarına bağlıdır; ilerlerse doz ayarlaması yapılabilir.
- Kan değerlerinde düşüş: Enfeksiyon, kansızlık ve kanama eğilimi açısından her kür öncesi kan sayımı yapılır.
- Bulantı ve halsizlik: Koruyucu ilaçlarla büyük ölçüde hafifletilebilir.
- Alerjik reaksiyonlar: İnfüzyon sırasında gelişebilir; bu nedenle öncesinde koruyucu ilaçlar verilir.
Kemoterapi sonrası ateş yükselmesi, enfeksiyon açısından vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir. Doz ve takvim, her kür öncesinde hastanın durumuna göre yeniden gözden geçirilir. Bazı hastalarda tedaviye bevasizumab da eklenebilir.
PARP İnhibitörleriyle İdame Tedavisi
Kemoterapiye yanıt alınmasının ardından, hastalığın geri dönüşünü geciktirmek amacıyla idame tedavisi uygulanabilir. Bu alanda öne çıkan ilaç grubu PARP inhibitörleridir.
Hücreler DNA'larında oluşan hasarları farklı yollarla onarır. BRCA genlerinde değişiklik bulunan ya da tümörde homolog rekombinasyon eksikliği adı verilen onarım kusuru saptanan hastalarda kanser hücreleri, PARP enziminin işlevine daha bağımlı hale gelir. PARP inhibitörleri bu enzimi engelleyerek onarım yeteneği zaten zayıf olan tümör hücrelerinin ölümüne katkıda bulunur.
Olaparib ve niraparib bu gruptaki ilaçlara örnektir. Ağızdan, evde kullanılırlar. Sık görülen yan etkileri arasında bulantı, yorgunluk, kansızlık ve kan pulcuklarında düşüş yer alır; bu nedenle tedavinin ilk aylarında kan sayımı daha sık kontrol edilir. Tümörde ve kanda yapılan genetik testlerin sonuçları, bu ilaçların kimin için uygun olduğunu belirlemede temel rol oynar. Tedavi süresi ve doz, kan değerleri ile yan etkilerin seyrine göre hekim tarafından ayarlanır; doz azaltılması, ilacın faydasını yitirdiği anlamına gelmez.
Damar Oluşumunu Engelleyen Tedavinin Yeri
Tümörlerin büyüyebilmek için yeni kan damarlarına ihtiyacı vardır. Bevasizumab, damar oluşumunu uyaran bir büyüme faktörünü bağlayarak bu süreci yavaşlatmayı amaçlayan bir antikordur. Yumurtalık kanserinde ilk basamakta kemoterapiye eklenip ardından idame olarak sürdürülebilir; hastalık tekrarladığında da seçilmiş hastalarda kullanılabilir.
Bazı hastalarda bevasizumab, bir PARP inhibitörü ile birlikte idame tedavisi olarak planlanır. Bu kombinasyonun kimler için uygun olduğu, tümörün genetik özelliklerine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.
Bu ilaçla ilişkili olarak dikkat edilen başlıca konular şunlardır:
- Tansiyon yükselmesi ve idrarda protein kaybı
- Yara iyileşmesinde gecikme; ameliyat öncesi ve sonrasında belirli bir süre ara verilmesi gerekir
- Burun kanaması gibi küçük kanamalar
- Nadir de olsa bağırsak delinmesi; özellikle bağırsak tıkanması öyküsü olan hastalarda dikkatli olunur
Tedavi boyunca her uygulama öncesi tansiyon ölçülür ve idrar tahlili yapılır. İlaç damar yoluyla verilir ve uygulama süresi ilk dozlardan sonra kısaltılabilir. Kontrol edilemeyen yüksek tansiyon gelişirse tedaviye ara verilebilir.
Hastalık Tekrarladığında Platin Duyarlılığı Kavramı
Yaygın evrede tanı konan hastalarda ilk tedavi sonrasında hastalığın bir süre sonra yeniden ortaya çıkması sık karşılaşılan bir durumdur. Bu aşamada tedavi planlanırken ilk sorulan soru, son platin içeren kemoterapiden bu yana ne kadar zaman geçtiğidir.
- Platine duyarlı hastalık: Son platin tedavisinin üzerinden uzun bir süre geçtikten sonra gelen tekrarlarda, yeniden platin içeren bir kombinasyon tercih edilebilir. Yanıt alınırsa ardından idame tedavisi konuşulabilir.
- Platine dirençli hastalık: Tedavi bittikten kısa süre sonra ya da tedavi sırasında ilerleyen hastalıkta platin dışı ilaçlar, tek ajan kemoterapiler ve uygun hastalarda bevasizumab eklenmesi düşünülür.
Tümör yüzeyinde folat reseptörü alfa adı verilen proteini yüksek düzeyde taşıyan bazı hastalarda, bu proteini hedefleyen antikor-ilaç konjugatları da seçenekler arasına girmiştir. Seçilmiş hastalarda ikinci bir sitoredüktif ameliyat da tartışılabilir. Tekrarlayan hastalıkta amaç; belirtileri kontrol etmek, yaşam kalitesini korumak ve hastalığı olabildiğince uzun süre kontrol altında tutmaktır.
Başakşehir Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Yumurtalık (Over) Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Başakşehir bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.