Memede fark edilen bir değişiklik, beklenmedik bir mamografi sonucu ya da yeni konmuş bir tanı... Hangi noktada olursanız olun, doğru bilgi kaygıyı yönetmeyi kolaylaştırır. Bu sayfa, Bayrampaşa bölgesinden bilgi arayan okurlar için meme kanserinin tıbbi onkoloji boyutunu özetler. Prof. Dr. Meral Günaldı'nın muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Burada yer alan bilgiler genel niteliktedir ve hekim muayenesinin yerini tutmaz; tedavi planı kişiye göre belirlenir.
Bayrampaşa, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Meme Kanseri Riskini Etkileyen Faktörler
Meme kanseri riskini artıran etkenlerin bir kısmı kişinin kontrolü dışındadır. Kadın olmak ve yaşın ilerlemesi bunların başında gelir. Yakın akrabalarda meme ya da yumurtalık kanseri bulunması, BRCA gibi kalıtsal gen değişikliklerini taşımak, daha önce göğüs bölgesine radyoterapi almış olmak ve mamografide meme dokusunun yoğun görünmesi de riski yükseltebilir. Adetlerin erken başlaması, menopozun geç gelmesi ve hiç doğum yapmamış olmak, östrojene uzun süre maruz kalmayla ilişkilendirilen durumlardır.
Yaşam tarzına bağlı etkenler ise değiştirilebilir. Menopoz sonrasında kilo fazlalığı, düzenli alkol kullanımı ve hareketsiz bir yaşam riskle bağlantılı bulunmuştur. Menopoz döneminde uzun süreli kombine hormon tedavisi kullanımı da hekimle birlikte tartılması gereken bir konudur. Risk faktörü taşımak kanser gelişeceği anlamına gelmez; hiçbir risk faktörü olmayan kadınlarda da hastalık görülebilir. Bu yüzden kişisel risk değerlendirmesini aile öyküsüyle birlikte hekiminizle konuşmak, tarama planını da buna göre şekillendirmeyi sağlar.
Mamografi ve Düzenli Tarama
Tarama, hiçbir şikâyeti olmayan kişilerde hastalığı henüz belirti vermeden yakalamayı amaçlar. Meme kanserinde bu amaçla kullanılan temel yöntem mamografidir; düşük doz X ışınıyla memenin farklı açılardan görüntülenmesine dayanır. Mamografi, ele gelmeyecek kadar küçük kitleleri ve kanserin habercisi olabilen mikrokalsifikasyonları (kum tanesi büyüklüğündeki kireçlenmeler) gösterebilir.
Hangi yaşta başlanacağı ve hangi aralıkla tekrarlanacağı, ülkelerin tarama programlarına ve kişinin risk düzeyine göre değişir. Aile öyküsü güçlü olan ya da kalıtsal gen değişikliği taşıyan kadınlarda taramaya daha erken başlanabilir ve programa meme MR eklenebilir. Meme dokusu yoğun olanlarda ultrason tamamlayıcı olarak kullanılabilir. Kadınların kendi memelerini tanıması, yani dokunun olağan hâlini bilip değişiklikleri fark edebilmesi de faydalıdır; ancak bu farkındalık mamografinin yerine geçmez. Size uygun tarama planını aile hekiminiz ya da kadın sağlığıyla ilgilenen hekiminizle belirleyebilirsiniz. Taramada bir bulgu nedeniyle ek çekim istenmesi sık yaşanan bir durumdur ve çoğu zaman kanser anlamına gelmez.
Tedavi Sırasında Yan Etkilerle Baş Etmek
Yan etkilerin türü ve şiddeti, kullanılan ilaca ve kişinin vücut yapısına göre değişir. Kemoterapi döneminde sık karşılaşılan sorunlar arasında yorgunluk, bulantı, ağız içinde yaralar, saç dökülmesi ve kan değerlerinde düşme sayılabilir. Günümüzde bulantıyı önleyen ilaçlar kür öncesinde rutin olarak verilir ve bu şikâyet çoğu hastada kontrol altına alınabilir. Bazı ilaçlar el ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma yapabilir; bu belirti ilerlemeden bildirilirse doz düzenlemesi düşünülebilir.
Kemoterapi sırasında ateş yükselmesi ciddiye alınması gereken bir durumdur; beyaz kan hücreleri düşük olabileceğinden ateşiniz çıktığında tedavi ekibinize vakit kaybetmeden ulaşmalısınız. Koltuk altı lenf bezlerinin alındığı hastalarda kolda şişlik, yani lenfödem gelişebilir; cilt bakımı, kolun aşırı zorlanmaması ve gerekirse fizyoterapi bu riski yönetmeye yardımcı olur. Saç dökülmesini azaltmak için bazı durumlarda saçlı deriyi soğutma yöntemleri uygulanabilir. Yaşadığınız her şikâyeti not almanız ve kontrollerde paylaşmanız, tedavinin size göre ayarlanmasını sağlar.
Genetik Danışmanlık ve BRCA Testi
Meme kanserlerinin bir kısmı, anne ya da babadan aktarılan gen değişiklikleriyle ilişkilidir. Bu alanda en çok bilinenler BRCA genleridir; bunların dışında başka genler de risk oluşturabilir. Genetik test; genç yaşta tanı alan, üçlü negatif tümörü olan, ailesinde çok sayıda meme, yumurtalık, pankreas ya da prostat kanseri bulunan, erkek meme kanseri olan veya her iki memesinde kanser gelişen hastalara önerilebilir. Test kararını ve kapsamını hekiminiz aile öykünüze göre belirler.
Sonucun tedaviye doğrudan etkisi olabilir: kalıtsal bir değişiklik saptanırsa cerrahi seçenekler yeniden tartışılabilir ve bazı hedefe yönelik ilaçlar gündeme gelebilir. Aynı zamanda kardeşler ve çocuklar gibi yakın akrabalar için de bilgi verir; taşıyıcı olduğu anlaşılan aile bireylerinde daha yakın tarama ya da koruyucu yaklaşımlar planlanabilir. Test öncesinde ve sonrasında genetik danışmanlık almak, sonuçların ne anlama geldiğini ve aileyle nasıl paylaşılacağını anlamayı kolaylaştırır. Sonucun çıkması zaman alabileceğinden, gerekli görüldüğünde testin tedavinin başında istenmesi planlamaya katkı sağlar.
Bayrampaşa Bölgesinden Randevu
Bayrampaşa ve çevresinden gelen hastalar, Meme Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.