Serviks, rahmin vajinaya açılan dar boyun kısmıdır ve bu bölgede gelişen kanserin tedavisi, ışın tedavisi ile ilaç tedavilerinin birlikte planlanmasını sıklıkla gerektirir. Bebek ve yakın semtlerden gelen hastalar için bu sayfada kemoradyoterapiden immünoterapiye uzanan seçenekler sade bir dille anlatıldı. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji alanında sistemik tedavilerin planlanması ve izlenmesiyle ilgilenmektedir; muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Belirtileriniz varsa önce bir kadın hastalıkları hekimine başvurmanız uygun olur.
Bebek, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Beşiktaş ilçesinde yer alır. Muayenehane de Beşiktaş ilçesinde, Ulus'tadır.
Erken ve İleri Evrede Görülebilen Belirtiler
Hastalık erken dönemde çoğu zaman belirti vermez ve yalnızca tarama testleriyle fark edilir. Hastalık ilerledikçe ilk ortaya çıkan yakınmalar genellikle kanamayla ilgilidir:
- Cinsel ilişki sonrasında kanama
- İki adet arasında lekelenme ya da kanama
- Menopozdan sonra kanama
- Sulu, kanlı ya da kötü kokulu vajinal akıntı
Tümör rahim ağzının çevresindeki dokulara yayıldığında farklı belirtiler eklenebilir. Leğen kemiği bölgesinde ya da belde süregen ağrı, bacakta tek taraflı şişlik, idrar yapmada güçlük ve idrarda kan bunlar arasındadır. Tümörün idrar kanallarını sıkıştırması böbreklerde idrar birikmesine yol açabilir ve bu durum kan testlerinde böbrek değerlerinin bozulmasıyla kendini gösterebilir. İleri olgularda dışkılama alışkanlığında değişiklik ve kilo kaybı da görülebilir. Bu belirtilerin enfeksiyon gibi başka nedenleri de olabilir; ancak süren her anormal kanama bir kadın hastalıkları hekimi tarafından değerlendirilmelidir. Smear sonucunuz yakın zamanda normal çıkmış olsa bile, yeni başlayan belirtileri hekiminize anlatmaktan çekinmeyin.
Bebek Bölgesinden Gelen Hastalar İçin İmmünoterapi Bilgisi
İmmünoterapi, kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden saklanmak için kullandığı frenleri kaldırarak vücudun kendi savunmasını tümöre yönelten bir tedavi biçimidir. Rahim ağzı kanserinde bu ilaçlar, HPV ile ilişkili tümörlerin bağışıklık sistemi tarafından tanınabilen yabancı yapılar taşıması nedeniyle özellikle ilgi çeken bir seçenek hâline geldi.
Uygun hastalarda immünoterapi; yayılmış ya da tekrarlayan hastalıkta kemoterapiyle birlikte, seçilmiş lokal ileri evre hastalarda ise kemoradyoterapiye ek olarak kullanılabilmektedir. Hangi hastanın bu tedaviden yarar görme olasılığının bulunduğuna karar verirken patolojide bakılan bağışıklık belirteçleri, hastalığın evresi ve hastanın genel durumu birlikte ele alınır.
İmmünoterapinin yan etkileri kemoterapiden farklıdır. Bağışıklık sistemi zaman zaman sağlıklı organları hedef alabilir ve tiroid bezi, bağırsak, akciğer, karaciğer ya da cilt iltihaplanabilir. Yeni başlayan ishal, döküntü, nefes darlığı ya da aşırı halsizlik tedavi ekibine bildirilmelidir. Önceden bilinen otoimmün bir hastalığınız varsa tedavi başlamadan bunu paylaşmanız gerekir.
Işın ve İlaç Tedavisine Bağlı Yan Etkilerle Baş Etmek
Işın tedavisi ve kemoterapi bu hastalıkta çoğu zaman birlikte verildiği için yan etkiler de bir arada görülebilir. Sık karşılaşılan durumlar ve bunlara yönelik yaklaşımlar şöyle özetlenebilir:
- İshal ve bağırsak hassasiyeti: Işının bağırsak üzerindeki etkisiyle ortaya çıkar; beslenme düzenlemesi ve ilaçlarla hafifletilebilir.
- Mesane yanması: Sık idrara çıkma ve idrar yaparken yanma olabilir; bol sıvı tüketimi ve enfeksiyonun dışlanması gerekir.
- Bulantı ve yorgunluk: Kemoterapi öncesi verilen ilaçlar ve dinlenme düzeniyle yönetilir.
- Böbrek ve işitme etkileri: Sisplatin böbreği yorabilir ve kulak çınlamasına yol açabilir; bu nedenle her uygulama öncesinde böbrek değerleri kontrol edilir.
- Kan değerlerinde düşme: Enfeksiyon eğilimi ve kansızlık açısından düzenli kan sayımı yapılır.
Bazı etkiler tedavi bittikten aylar sonra ortaya çıkabilir; bağırsakta kanama, mesanede uzun süren hassasiyet ya da vajinada darlık bunlar arasındadır. Yeni başlayan her yakınmayı bir sonraki kontrolü beklemeden ekibe iletmek, sorunların büyümeden ele alınmasını sağlar.
Bebek ve Çevresinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası Takip
Tedavinin tamamlanmasından sonra düzenli kontroller başlar. Kontrollerin ilk yıllarda daha sık yapılması, zamanla aralıkların açılması yaygın bir uygulamadır; size uygun takvimi hekiminiz belirler. Her kontrolde yakınmalar sorgulanır ve jinekolojik muayene yapılır. Görüntüleme ise herkese rutin olarak değil, belirtilere ve hastalığın başlangıçtaki risk düzeyine göre planlanır.
Işın tedavisi almış kadınlarda vajina zamanla daralabilir ve esnekliğini yitirebilir. Bunu önlemek için vajinal dilatör kullanımı önerilir; bu basit araç hem muayenelerin rahat yapılmasına hem de cinsel yaşamın sürdürülmesine yardımcı olur. Işın tedavisi yumurtalık işlevini sonlandırabildiği için genç kadınlarda erken menopoz belirtileri görülebilir; bu durumda hormon kullanımının uygun olup olmadığı hekimle konuşulur.
Şu belirtiler kontrol tarihini beklemeden bildirilmelidir:
- Yeni başlayan vajinal kanama ya da akıntı
- Bel, kalça veya bacakta geçmeyen ağrı
- Bacakta şişlik
- Süregen öksürük ve açıklanamayan kilo kaybı
- İdrar ya da dışkıda kan görülmesi
Tedavi sonrasında da sigarayı bırakmak ve genel sağlık kontrollerini sürdürmek, uzun dönem sağlığınızı destekler.
Bebek Bölgesinden Randevu
Bebek ve çevresinden gelen hastalar, Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.