Endometrium kanserinde tedavi artık yalnızca tümörün büyüklüğüne değil, patolojide saptanan alt tipe ve moleküler özelliklere göre de şekilleniyor. Beşiktaş çevresinde yaşayan ve bu konuda güncel, anlaşılır bilgi arayan hastalar için hazırlanan bu sayfada tanı yöntemlerinden ilaç tedavilerine kadar pek çok başlık bulacaksınız. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hizmet vermektedir. Okuduklarınızı kendi durumunuzla ilgili sorular hazırlamak için kullanabilirsiniz.
Beşiktaş, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir. Muayenehane de Beşiktaş ilçesinde, Ulus'tadır.
Riski Artırabilen Durumlar
Endometrium kanserinin risk faktörlerinin çoğu, vücudun uzun süre karşılanmamış östrojene maruz kalmasıyla ilişkilidir. Yağ dokusu menopozdan sonra da östrojen ürettiği için fazla kilo bu hastalıkta öne çıkan bir etkendir. Riski artırabilen başlıca durumlar şunlardır:
- Fazla kilo ve hareketsiz yaşam
- Tip iki diyabet ve insülin direnci
- Erken yaşta başlayan adet ya da geç gelen menopoz
- Hiç doğum yapmamış olmak
- Polikistik over sendromu gibi düzensiz yumurtlamaya yol açan durumlar
- Progesteron eklenmeden tek başına östrojen içeren hormon tedavisi
- Meme kanseri nedeniyle tamoksifen kullanımı
- Lynch sendromu gibi kalıtsal yatkınlıklar
Bu etkenlerden birine ya da birkaçına sahip olmak hastalığın kesin olarak gelişeceği anlamına gelmez; pek çok kadında risk faktörü olduğu hâlde kanser görülmez. Öte yandan kilo kontrolü, düzenli hareket ve kan şekerinin iyi yönetilmesi, değiştirilebilir etkenler arasında yer alır. Kendi risk durumunuzu merak ediyorsanız, aile öykünüzü ve kullandığınız ilaçları hekiminizle paylaşmanız iyi bir başlangıçtır.
Ameliyat: Tedavinin Çoğu Zaman İlk Adımı
Hastalık rahimle sınırlı görünüyorsa tedavi genellikle ameliyatla başlar. Standart cerrahide rahim ve rahim ağzı çıkarılır (histerektomi); çoğu hastada yumurtalıklar ve tüpler de aynı ameliyatta alınır. Lenf bezlerinin değerlendirilmesi de cerrahinin önemli bir parçasıdır. Uygun hastalarda bu ameliyatlar laparoskopik ya da robotik yöntemlerle küçük kesilerden yapılabilir; bu tercih, hastanın vücut yapısı ve tümörün özellikleri göz önünde tutularak jinekolojik onkoloji cerrahı tarafından verilir.
Ameliyattan önce tıbbi onkoloğun da hastayı görmesi bazı durumlarda yarar sağlar. Örneğin tümörün saldırgan bir alt tipte olduğu biliniyorsa, ameliyat sonrası olası ilaç tedavisi için yol haritası önceden konuşulabilir. Kalp hastalığı, ileri diyabet ya da ciddi akciğer sorunu nedeniyle ameliyat riski çok yüksek olan hastalarda ise radyoterapi veya hormon tedavisi gibi cerrahi dışı seçenekler gündeme gelebilir. Ameliyatın kapsamı ve sonrasında ne bekleneceği, her hasta için ayrı ayrı planlanır.
Hormon Tedavisi Kimler İçin Uygun?
Bu hastalığın bir bölümü hormonlara duyarlıdır ve büyümesi için östrojenden destek alır. Patolojide östrojen ve progesteron reseptörü taşıdığı gösterilen, özellikle düşük dereceli endometrioid tümörlerde hormon tedavisi bir seçenek olabilir. Bu tedavide kullanılan ilaçlar arasında progestinler (progesteron benzeri ilaçlar), aromataz inhibitörleri ve tamoksifen bulunur; bazı durumlarda bunlar sırayla ya da birlikte kullanılır.
Hormon tedavisi genellikle şu durumlarda gündeme gelir:
- İleri evre ya da nüks etmiş, yavaş seyirli hastalık
- Ek hastalıkları nedeniyle kemoterapiyi kaldıramayacak hastalar
- Çok seçilmiş, erken evre ve düşük dereceli tümörü olan, doğurganlığını korumak isteyen genç kadınlar
Son grupta tedavi, rahim içine yerleştirilen hormonlu spiral ya da ağızdan alınan progestinle yapılabilir ve sık aralıklarla örnekleme gerektirir. Bu yaklaşım standart cerrahinin yerini her zaman tutmaz; ancak dikkatle seçilmiş hastalarda kadın hastalıkları ve onkoloji hekimlerinin birlikte izlemesiyle uygulanabilir. Kilo alımı ve pıhtı riski gibi olası yan etkiler hekimle konuşulmalıdır.
Beşiktaş ve Çevresinden Gelen Ailelere Genetik Danışmanlık
Endometrium kanserlerinin küçük bir bölümü kalıtsal bir yatkınlık zemininde ortaya çıkar. Bunların en bilineni Lynch sendromudur; bu sendromda DNA onarımında görevli genlerden birinde doğuştan gelen bir değişiklik bulunur. Lynch sendromu taşıyan kişilerde endometrium kanserinin yanı sıra kalın bağırsak, yumurtalık, mide ve idrar yolları kanserleri için de risk artar.
Tümör dokusunda uyumsuzluk onarım eksikliği saptanması, kalıtsal bir nedenin araştırılması gerektiğini düşündürebilir. Genetik danışmanlık özellikle şu durumlarda önerilir:
- Hastalığın genç yaşta ortaya çıkması
- Ailede birden fazla kişide kalın bağırsak ya da endometrium kanseri bulunması
- Aynı kişide birden fazla Lynch ilişkili kanser görülmesi
Kalıtsal bir değişiklik saptanırsa, bu bilgi hem hastanın kendi izlem planını hem de anne, baba, kardeş ve çocuklar gibi birinci derece akrabalar için yapılacak testleri yönlendirir. Taşıyıcı olduğu anlaşılan akrabalarda kolonoskopi gibi izlem yöntemleri ve riski azaltmaya yönelik ameliyat seçenekleri hekimle değerlendirilebilir.
Beşiktaş Bölgesinden Randevu
Rahim (Endometrium) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Beşiktaş bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.