Beykoz bölgesinden başvuran hastaların sık sorduğu konulardan biri, idrarda kan görüldükten sonra hangi adımların izleneceğidir. Mesane kanserinde tanıyı genellikle üroloji koyar; ilaç tedavilerinin planlanması ise tıbbi onkolojinin alanına girer. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kemoterapi, immünoterapi ve diğer sistemik tedavilerle ilgili değerlendirme yapıyor. Aşağıdaki bölümler, sürecin her aşamasını sade bir dille anlatmak için hazırlandı.
Beykoz, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Hastalık İlerlediğinde Ortaya Çıkabilecek Şikâyetler
Tümör mesane duvarının derin katmanlarını aşıp çevre dokulara ya da uzak organlara ulaştığında, idrardaki kanamadan farklı yakınmalar gündeme gelebilir. Bu şikâyetlerin türü, hastalığın vücudun hangi bölgesine yayıldığıyla yakından ilişkilidir.
- Kasık, alt karın ya da bel bölgesinde süreklilik kazanan ağrı
- Tümörün idrar kanalının mesaneye açıldığı yeri daraltmasına bağlı böbrekte şişlik ve böğür ağrısı
- Bacaklarda ödem; bu durum lenf bezlerinin büyüyüp lenf akışını engellemesiyle ilişkili olabilir
- Açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık ve belirgin yorgunluk
- Kemiklerde, özellikle sırt ve kalça çevresinde ağrı
- Nefes darlığı ya da uzun süren öksürük
Bu belirtilerin her biri pek çok başka hastalıkta da görülebilir; tek başına bir tanı koydurmaz. Daha önce mesane tümörü tedavisi görmüş birinde bu tür yeni bir yakınma ortaya çıktığında, bir sonraki kontrol tarihini beklemeden hekimine haber vermesi uygundur. Böylece gereken tetkikler zamanında planlanabilir. Bu sırada kullanılan ilaçların listesi ve önceki raporların hazır bulundurulması değerlendirmeyi hızlandırır.
Ameliyat Öncesinde ya da Sonrasında Kemoterapi
Tümör kas tabakasına ilerlemişse, mesanenin çıkarılacağı ameliyattan önce kemoterapi verilmesine neoadjuvan tedavi denir. Bu yaklaşımın amacı, görüntülemede seçilemeyen ama vücutta dolaşıyor olabilecek mikroskobik hastalığı erken dönemde kontrol altına almak ve ameliyat sonrası hastalığın geri gelme olasılığını azaltmaktır. Bu strateji, uygun hastalarda ders kitaplarında standart yaklaşım olarak yer alır.
Bu tedavide genellikle sisplatin adlı ilacı içeren kombinasyonlar tercih edilir. Ancak sisplatin; böbrek fonksiyonları, işitme durumu, kalp yetersizliği ve genel performans açısından belirli koşulları gerektirir. Bu koşulları karşılamayan hastalarda farklı bir yol izlenebilir.
Ameliyattan önce kemoterapi almamış ve patoloji raporunda yüksek risk taşıyan bulgular saptanmış hastalarda, ameliyat sonrasında adjuvan kemoterapi ya da immünoterapi gündeme gelebilir. Hangi seçeneğin kimin için uygun olduğu; böbrek değerleri, eşlik eden hastalıklar ve hastanın tercihi birlikte gözetilerek tıbbi onkolog tarafından kişiye göre belirlenir. Kemoterapi sırasında ara görüntülemeler yapılarak tedaviye yanıt ve ameliyat zamanlaması gözden geçirilir.
Yayılmış Mesane Kanserinde Bağışıklık Tedavisi
İmmünoterapi, kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden gizlenmek için kullandığı frenleri ortadan kaldırmayı amaçlayan ilaçlarla yapılır. Bu ilaçlara bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri denir. Hücreleri doğrudan öldürmek yerine, vücudun kendi savunma hücrelerinin tümörü tanıyıp saldırmasına zemin hazırlarlar.
Mesane kanserinde immünoterapinin kullanıldığı başlıca durumlar şunlardır:
- Platin içeren kemoterapiyle hastalık kontrol altına alındıktan sonra, kazanılan yanıtı sürdürmek için idame tedavisi olarak
- Kemoterapi sonrasında hastalık ilerlediğinde ikinci basamak tedavi olarak
- Platin kemoterapisine uygun olmayan seçilmiş hastalarda
- Bazı güncel kılavuzlarda, antikor-ilaç konjugatı adı verilen ilaçlarla birlikte ilk basamakta
İlaçlar genellikle damar yoluyla, belirli aralıklarla verilir. Tedavi öncesinde tiroid, karaciğer ve böbrek değerlerine bakılır. Yanıt bazen geç ortaya çıkar; bu nedenle ilk kontrol görüntülemeleri acele edilmeden, önceki çekimlerle dikkatlice karşılaştırılarak yorumlanır. Her hastada yanıt alınmaz; tedavinin sürdürülmesi ya da değiştirilmesi, kontrol bulgularına göre tıbbi onkolog tarafından kararlaştırılır. Tümör dokusunda bazı belirteçlere bakılması, belirli durumlarda ilaç seçimine yardımcı olabilir.
Sistemik Tedavilerde Yan Etkilerin Yönetimi
Mesane kanserinde kullanılan ilaç gruplarının her birinin kendine özgü bir yan etki profili vardır ve yönetim stratejisi de buna göre değişir. Hastanın neyi ne zaman bildirmesi gerektiğini önceden bilmesi, sorunların erken fark edilmesini sağlar.
- Sisplatin temelli kemoterapi: Bulantı için tedavi günü ve sonrasında koruyucu ilaçlar verilir; böbrekleri korumak için damar yoluyla bol sıvı uygulanır. Kulak çınlaması ya da işitme azalması fark edilirse hekime bildirilir.
- Kan sayımındaki düşüş: Kemoterapi sonrası günlerde ateş yükselirse, bu durum enfeksiyon açısından acil değerlendirme gerektirir.
- İmmünoterapi: Bağışıklık sistemi sağlıklı organlara da tepki verebilir. Uzun süren ishal, nefes darlığı, ciltte yaygın döküntü, aşırı yorgunluk ya da tiroid değerlerinde değişiklik bu tablonun işaretleri olabilir. Çoğu zaman kortizon grubu ilaçlarla kontrol altına alınır.
Yan etkiyi gizlemek ya da geçmesini beklemek yerine tedavi ekibiyle paylaşmak, doz ayarlaması ve destek tedavisinin zamanında yapılmasına olanak tanır.
Beykoz Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Mesane Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Beykoz bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.