Pankreas kanseri tanısı, hasta ve yakınları için pek çok yeni soruyu beraberinde getirir: Ameliyat mümkün mü, kemoterapi ne kadar sürer, beslenme nasıl değişir? Bu sayfadaki başlıklar, bu soruların yanıtlarını genel bir çerçevede ele alıyor. Beykoz bölgesinde yaşayan ve tıbbi onkoloji görüşü almak isteyen hastalar, Prof. Dr. Meral Günaldı'nın Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesine başvurabilir. Size uygun yol, tetkikleriniz incelendikten sonra birlikte konuşulur.
Beykoz, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Pankreasın Görevleri ve Tümörün Kaynaklandığı Hücreler
Pankreas, midenin arkasında, karın boşluğunun derinlerinde yer alan yaprak biçimli bir organdır. İki temel görevi vardır: Bir yandan yağ, protein ve karbonhidratları sindiren enzimleri üretip bir kanal sistemiyle ince bağırsağa gönderir; öte yandan insülin ve glukagon gibi kan şekerini düzenleyen hormonları doğrudan kana salgılar. Organ anatomik olarak baş, gövde ve kuyruk bölümlerine ayrılır.
Pankreas kanseri denildiğinde çoğunlukla enzim taşıyan kanalları döşeyen hücrelerden gelişen duktal adenokarsinom kastedilir. Hormon üreten hücrelerden köken alan nöroendokrin tümörler ise genellikle daha yavaş seyreder, farklı tetkiklerle değerlendirilir ve tedavileri ayrı planlanır. Bu nedenle patoloji raporunda yazan tümör türü, sonraki tüm kararların başlangıç noktasıdır. Tümörün organın hangi bölümünde bulunduğu da belirtileri ve ameliyatın biçimini doğrudan etkiler; baş bölgesindeki tümörler safra kanalına yakınlıkları nedeniyle daha erken fark edilebilir, gövde ve kuyruk tümörleri ise uzun süre yakınma vermeden büyüyebilir.
Ameliyattan Önce Verilen (Neoadjuvan) Tedavi
Neoadjuvan tedavi, ameliyattan önce verilen ilaç tedavisini tanımlar. Pankreas kanserinde bu yaklaşım özellikle sınırda ameliyat edilebilir ve lokal ileri hastalıkta öne çıkar. Amaç, tümörü küçültüp damarlarla olan temasını azaltmak, böylece ameliyatta tümörün temiz sınırlarla çıkarılma olasılığını artırmaktır. Ayrıca tomografide görünmeyen mikroskobik yayılımı erken dönemde hedef almak da bu stratejinin bir parçasıdır.
Ameliyat öncesi tedavinin bir başka işlevi, zaman kazandırarak tümörün biyolojik davranışını görmektir. Tedavi sürerken hastalığı hızla yayılan bir hastada, büyük bir ameliyatın getireceği yükten kaçınılmış olur. Tedavi genellikle kombine kemoterapiyle yapılır; bazı merkezlerde ve seçilmiş hastalarda buna radyoterapi eklenebilir. Belirli aralıklarla tekrarlanan görüntüleme ve kan tahlilleri ile yanıt değerlendirilir, ardından ameliyata uygunluk yeniden tartışılır. Tedavinin ne kadar süreceği, hangi ilaçların seçileceği ve radyoterapinin gerekip gerekmediği hastaya özel olarak, tümör konseyinde ortak kararla belirlenir. Bu dönemde beslenmenin desteklenmesi ve sarılığın stentle kontrol altında tutulması, hastanın ameliyata hazır kalmasını sağlar.
Kemoterapi Yan Etkileri ve Kilo Kaybıyla Mücadele
Kullanılan kemoterapi kombinasyonları yorgunluk, bulantı, ishal, kan değerlerinde düşme ve el ayak parmaklarında uyuşma gibi yan etkilere yol açabilir. Bu yakınmalar, bulantı önleyiciler, ishal ilaçları, gerektiğinde kan hücrelerini destekleyen iğneler ve doz ayarlamalarıyla yönetilir. Ateşin yükselmesi, kan değerleri düşük bir hastada ciddi enfeksiyonun ilk işareti olabileceğinden tedavi ekibine bildirilmelidir.
Hastalığın kendisi de önemli bir sorun yaratır: kaşeksi, yani iştahsızlık, kas kaybı ve istemsiz kilo kaybının bir arada görüldüğü tablo. Kaşeksi kişiyi güçsüz bırakır ve tedaviye dayanma gücünü azaltabilir. Bu nedenle beslenme değerlendirmesi tedavinin başından itibaren planın parçası olmalıdır. Diyetisyen desteği, enerji ve proteinden zengin küçük öğünler, gerektiğinde ağızdan alınan besin destek ürünleri ve hekim önerisiyle iştah açıcı ilaçlar kullanılabilir. Gücü elverdiği ölçüde yürüyüş gibi hafif egzersizler kas kütlesinin korunmasına yardımcı olur. Tartı takibi evde düzenli yapılabilir ve sonuçlar kontrollerde hekimle paylaşılabilir.
Enzim Desteği ve Kan Şekeri Yönetimi
Tümör ya da ameliyat nedeniyle pankreasın sindirim enzimi üretimi azaldığında, yağlar ve proteinler yeterince sindirilemez. Bunun sonucunda şişkinlik, gaz, yağlı ve sık dışkılama ile yediği hâlde kilo kaybı görülür. Bu duruma pankreas dış salgı yetmezliği denir ve kapsül şeklindeki enzim preparatlarıyla tedavi edilir. Enzimler her ana öğün ve ara öğünle birlikte, yemeğe başlarken ya da yemek sırasında alınmalıdır; aç karnına alınan enzimin etkisi olmaz. Doz, öğünün yağ içeriğine ve yakınmaların seyrine göre hekim tarafından ayarlanır. A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminlerin düzeyi de bu hastalarda gözden geçirilir.
Pankreasın hormon üreten bölümü etkilendiğinde ise şeker hastalığı ortaya çıkabilir ya da var olan diyabet bozulabilir. Özellikle pankreasın büyük bölümünün çıkarıldığı ameliyatlardan sonra insülin tedavisi gerekebilir. Bu tür diyabette kan şekeri hem yükselmeye hem de ani düşmelere eğilimli olabildiğinden, endokrinoloji desteğiyle dikkatli bir izlem yapılır ve hasta ile yakınlarına düşük şeker belirtileri öğretilir.
Beykoz Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Pankreas Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Beykoz bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.