Meme kanseri tedavisi cerrahi, radyoterapi ve ilaç tedavilerinin birlikte düşünüldüğü, ekip çalışması gerektiren bir süreçtir. Tıbbi onkoloji bu sürecin kemoterapi, hormon tedavisi, hedefe yönelik ve bağışıklık temelli tedavilerden oluşan ayağını üstlenir. Prof. Dr. Meral Günaldı, Beyoğlu ve çevresinden gelen hastaları Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kabul etmektedir. Sayfadaki başlıklar, tedavinin farklı dönemlerinde akla gelen sorulara yanıt vermeyi amaçlar.
Beyoğlu, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Mamografi ve Düzenli Tarama
Tarama, hiçbir şikâyeti olmayan kişilerde hastalığı henüz belirti vermeden yakalamayı amaçlar. Meme kanserinde bu amaçla kullanılan temel yöntem mamografidir; düşük doz X ışınıyla memenin farklı açılardan görüntülenmesine dayanır. Mamografi, ele gelmeyecek kadar küçük kitleleri ve kanserin habercisi olabilen mikrokalsifikasyonları (kum tanesi büyüklüğündeki kireçlenmeler) gösterebilir.
Hangi yaşta başlanacağı ve hangi aralıkla tekrarlanacağı, ülkelerin tarama programlarına ve kişinin risk düzeyine göre değişir. Aile öyküsü güçlü olan ya da kalıtsal gen değişikliği taşıyan kadınlarda taramaya daha erken başlanabilir ve programa meme MR eklenebilir. Meme dokusu yoğun olanlarda ultrason tamamlayıcı olarak kullanılabilir. Kadınların kendi memelerini tanıması, yani dokunun olağan hâlini bilip değişiklikleri fark edebilmesi de faydalıdır; ancak bu farkındalık mamografinin yerine geçmez. Size uygun tarama planını aile hekiminiz ya da kadın sağlığıyla ilgilenen hekiminizle belirleyebilirsiniz. Taramada bir bulgu nedeniyle ek çekim istenmesi sık yaşanan bir durumdur ve çoğu zaman kanser anlamına gelmez.
Hormon Tedavisi Nasıl Çalışır?
Hormon reseptörü pozitif tümörlerde kanser hücreleri büyümek için östrojenden yararlanır. Hormon tedavisi (endokrin tedavi) bu sinyali keserek hücrelerin çoğalmasını yavaşlatmayı amaçlar. Kullanılan ilaçlar iki temel mekanizmayla çalışır: tamoksifen gibi ilaçlar östrojenin reseptöre bağlanmasını engeller; aromataz inhibitörleri ise menopoz sonrasında yağ dokusundaki östrojen üretimini azaltır. Menopoz öncesindeki kadınlarda yumurtalık işlevini geçici olarak baskılayan iğneler de plana eklenebilir.
Hormon tedavisi genellikle ağızdan alınan tabletlerle ve yıllar süren bir dönem boyunca uygulanır. Sıcak basması, eklem ağrıları, vajinal kuruluk ve ruh hâli değişiklikleri sık bildirilen yan etkilerdir. Aromataz inhibitörleri kemik yoğunluğunu azaltabildiği için kemik ölçümü takip edilir; tamoksifen ise rahim iç zarında değişikliklere ve pıhtı oluşumuna yol açabileceğinden anormal kanama gibi belirtiler hekime bildirilmelidir. İlaçların düzenli kullanılması tedavinin etkisini doğrudan belirler; yan etkiler nedeniyle ilacı kendiliğinden bırakmak yerine çözüm aramak için hekimle konuşmak gerekir. Tedavinin toplam süresi, hastalığın risk özelliklerine göre hekim tarafından belirlenir.
Cerrahi, Radyoterapi ve İlaç Tedavisinin Birlikte Planlanması
Tek bir uzmanlık alanı, meme kanseri tedavisinde bütün kararları tek başına vermez. Genel cerrahi ya da meme cerrahisi, radyasyon onkolojisi, tıbbi onkoloji, radyoloji, patoloji ve gerektiğinde plastik cerrahi bir araya gelerek tedavinin sırasını belirler. Bu toplantılar tümör konseyi olarak adlandırılır ve her hastanın görüntüleri ile patoloji sonuçları burada ortak değerlendirilir.
Meme koruyucu cerrahi yapılan hastaların çoğunda kalan meme dokusuna radyoterapi uygulanır; memenin tamamının alındığı bazı durumlarda da göğüs duvarı ve lenf bezi bölgeleri ışınlanabilir. Kemoterapi verilecekse radyoterapi genellikle onun ardından planlanır, hormon tedavisi ise radyoterapiyle aynı dönemde sürdürülebilir. Hedefe yönelik bazı ilaçlar radyoterapi sırasında kesintisiz devam edebilir. Bu sıralamanın doğru kurulması, hem tedavinin etkinliği hem de yan etkilerin üst üste binmemesi için gerekir. Sizin için çizilen yol haritasını, hangi tedavinin neden ve ne zaman verildiğini sorarak öğrenmeniz sürece katılımınızı kolaylaştırır. Planda bir değişiklik gerektiğinde bunun gerekçesi de sizinle paylaşılır.
Yayılmış (Metastatik) Meme Kanserinde Tedavi Hedefleri
Kemik, karaciğer, akciğer ya da beyin gibi organlara yayılım olduğunda tedavinin amacı değişir. Bu aşamada hedef, hastalığı kontrol altında tutmak, belirtileri hafifletmek ve yaşam kalitesini koruyarak süreyi uzatmaktır. Pek çok hasta için metastatik meme kanseri, uzun süre ilaçlarla izlenen kronik bir hastalık gibi yönetilebilir.
Tedavi seçimi yine tümörün alt tipine göre yapılır. Hormon reseptörü pozitif hastalıkta çoğu zaman hormon tedavisi ile hedefe yönelik ilaçların birlikte kullanımı ilk tercihtir; HER2 pozitif hastalıkta bu reseptöre yönelik ilaçlar ön plana çıkar. Yayılmış odaktan yeniden biyopsi alınması, tümörün özelliklerinin değişip değişmediğini göstermek açısından faydalı olabilir. Kemik tutulumunda kemiği güçlendiren ilaçlar kırık ve ağrı riskini azaltmak için eklenir; ağrı, nefes darlığı gibi belirtiler için radyoterapi ve destek tedavileri kullanılır. Tedavi, düzenli aralıklarla yapılan görüntülemelerle izlenir ve yanıt azaldığında bir sonraki seçeneğe geçilir. Bu kararlarda hastanın kendi beklentileri ve öncelikleri de belirleyici rol oynar.
Beyoğlu Bölgesinden Randevu
Beyoğlu ve çevresinden gelen hastalar, Meme Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.