Menopozdan sonra beklenmedik bir lekelenme ya da kanama fark etmek, pek çok kadında doğal olarak kaygı uyandırır. Bu sayfa, rahmin iç zarından gelişen endometrium kanserini merak eden Büyükçekmece ve çevresinden kadınlar ile yakınları için hazırlandı. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hastaları değerlendirmektedir. Aşağıdaki bölümler hastalığın farklı yönlerini sade bir dille anlatır; kişisel tedavi kararı ise her zaman muayene ve tetkiklerle verilir.
Büyükçekmece, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Riski Artırabilen Durumlar
Endometrium kanserinin risk faktörlerinin çoğu, vücudun uzun süre karşılanmamış östrojene maruz kalmasıyla ilişkilidir. Yağ dokusu menopozdan sonra da östrojen ürettiği için fazla kilo bu hastalıkta öne çıkan bir etkendir. Riski artırabilen başlıca durumlar şunlardır:
- Fazla kilo ve hareketsiz yaşam
- Tip iki diyabet ve insülin direnci
- Erken yaşta başlayan adet ya da geç gelen menopoz
- Hiç doğum yapmamış olmak
- Polikistik over sendromu gibi düzensiz yumurtlamaya yol açan durumlar
- Progesteron eklenmeden tek başına östrojen içeren hormon tedavisi
- Meme kanseri nedeniyle tamoksifen kullanımı
- Lynch sendromu gibi kalıtsal yatkınlıklar
Bu etkenlerden birine ya da birkaçına sahip olmak hastalığın kesin olarak gelişeceği anlamına gelmez; pek çok kadında risk faktörü olduğu hâlde kanser görülmez. Öte yandan kilo kontrolü, düzenli hareket ve kan şekerinin iyi yönetilmesi, değiştirilebilir etkenler arasında yer alır. Kendi risk durumunuzu merak ediyorsanız, aile öykünüzü ve kullandığınız ilaçları hekiminizle paylaşmanız iyi bir başlangıçtır.
Menopoz Öncesinde ve İlerlemiş Hastalıkta Belirtiler
Endometrium kanseri daha çok menopoz sonrasında görülse de daha genç kadınlarda da ortaya çıkabilir. Bu dönemde belirti, adet düzenindeki değişiklik şeklinde kendini gösterir: Adetler arasında kanama, alışılmadık derecede uzun ya da yoğun adetler veya düzensiz kanamalar dikkat çekebilir. Özellikle kilo fazlası ya da polikistik over sendromu olan kadınlarda bu tür değişikliklerin hekimle konuşulması yerinde olur.
Hastalık rahim dışına yayıldığında farklı yakınmalar eklenebilir:
- Kasıkta ya da alt karında süregen ağrı veya baskı hissi
- Karında şişlik, çabuk doyma
- Bacaklarda şişlik
- İstemsiz kilo kaybı ve belirgin halsizlik
- Nefes darlığı ya da inatçı öksürük
Bu belirtilerin hiçbiri tek başına kansere özgü değildir; bağırsak, idrar yolları ya da kalp hastalıkları da benzer yakınmalara yol açabilir. Önemli olan, birkaç hafta içinde geçmeyen veya giderek artan şikâyetlerin bir hekim tarafından değerlendirilmesidir. Doktora giderken yakınmaların ne zamandır sürdüğünü ve hangi durumlarda arttığını anlatabilmek, doğru tetkiklerin seçilmesine katkı sağlar.
Tanıya Giden Yol: Ultrason, Örnekleme ve Histeroskopi
Şüpheli bir kanamada ilk basamak genellikle jinekolojik muayene ve transvajinal ultrasondur; bu incelemede ince bir prob vajinadan yerleştirilerek endometriumun kalınlığı ve yapısı görüntülenir. Ultrason tek başına kanser tanısı koymaz, yalnızca doku örneği alınması gerekip gerekmediğine yol gösterir. Rahim içinde polip, miyom ya da sıvı birikimi gibi başka bulgular da bu incelemede ortaya çıkabilir.
Kesin tanı için endometriumdan doku alınması şarttır. Bu iş için birkaç yol vardır:
- Endometrial örnekleme (pipelle biyopsisi): İnce, esnek bir kanülle muayenehane koşullarında birkaç dakikada yapılabilen bir işlemdir.
- Histeroskopi: Rahim içine yerleştirilen ince bir kamera ile endometrium doğrudan görülür ve şüpheli alandan hedefli örnek alınır.
- Dilatasyon ve küretaj: Genellikle anestezi altında rahim içinin kazınarak örneklenmesidir.
Hangi yöntemin seçileceği; hastanın yaşı, ultrason bulguları ve ilk örneklemenin yeterli olup olmadığı gibi etkenlere göre kadın hastalıkları hekimi tarafından belirlenir. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız işlem öncesinde bunu mutlaka belirtin.
Büyükçekmece Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Ameliyat Sonrası Tedavi Kararı
Ameliyattan sonra herkes ek tedaviye ihtiyaç duymaz. Patoloji sonucu düşük riskli bir tablo gösteriyorsa yalnızca düzenli izlem yeterli olabilir. Risk arttıkça ek tedavi seçenekleri devreye girer ve bu seçimde tümörün tipi, derecesi, rahim duvarındaki ilerleyişi, lenfovasküler invazyon ve moleküler grup birlikte değerlendirilir.
Ameliyat sonrası (adjuvan) tedavi seçenekleri şöyle özetlenebilir:
- Vajinal brakiterapi: Vajina tepesine yakından uygulanan, yerel nüksü azaltmaya yönelik iç ışın tedavisi
- Pelvik dış ışın tedavisi: Leğen kemiği içindeki lenf bölgelerini de kapsayan radyoterapi
- Kemoterapi: Uzak yayılım riskini azaltmak amacıyla tek başına ya da ışın tedavisiyle birlikte
- İmmünoterapi: Belirli ileri evre hastalarda kemoterapiye eklenebilir
Bu seçenekler arasındaki denge, beklenen yarar ile olası yan etkiler tartılarak kurulur. Kararın radyasyon onkoloğu, jinekolojik onkoloji cerrahı ve tıbbi onkoloğun birlikte yer aldığı bir değerlendirmeyle verilmesi, hastanın tüm seçenekleri görmesini sağlar. Hastanın kendi tercihleri ve günlük yaşam beklentileri de bu konuşmanın doğal bir parçasıdır.
Büyükçekmece Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Rahim (Endometrium) Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Büyükçekmece bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.