Akciğer kanseri tedavisi; göğüs hastalıkları, göğüs cerrahisi, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkolojinin birlikte çalışmasını gerektirir. Tıbbi onkoloji bu ekip içinde ilaç tedavilerinin seçimini, uygulanmasını ve yan etkilerinin yönetimini üstlenir. Prof. Dr. Meral Günaldı, Caddebostan ve çevresinden gelen hastaları Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kabul etmektedir. Sayfanın devamında hastalığın türlerinden günlük yaşama kadar farklı konularda bilgi bulabilirsiniz.
Caddebostan, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Kadıköy ilçesinde yer alır.
Evreleme ve Tedavi Kararına Etkisi
Tanı konduktan sonraki ikinci kritik soru, hastalığın ne kadar yayıldığıdır. Bu amaçla vücuttaki metabolik olarak aktif odakları gösteren PET-BT ve beyni değerlendirmek için kontrastlı beyin MR sık kullanılır. Göğüs ortasındaki lenf bezlerinde şüphe varsa, görüntülemeyle yetinilmeyip bu bezlerden örnek alınması evreyi netleştirir.
Elde edilen bilgiler, tedavinin amacını belirleyen geniş gruplar hâlinde düşünülebilir:
- Erken evre: tümör akciğerle sınırlıdır; tedavinin merkezinde ameliyat ya da ameliyata uygun olmayanlarda hedefe odaklı yüksek doz radyoterapi bulunur.
- Lokal ileri evre: göğüs içindeki lenf bezleri ya da çevre yapılar tutulmuştur; ilaç ve radyoterapinin birlikte kullanıldığı yaklaşımlar ön plandadır.
- Yaygın evre: hastalık uzak organlara ulaşmıştır; tedavi sistemik ilaçlarla yürütülür, belirli odaklara ek olarak ışın tedavisi uygulanabilir.
Evre tek başına yeterli değildir; hastanın genel durumu, eşlik eden hastalıkları ve akciğer fonksiyonlarıyla birlikte yorumlanır. Ameliyat sonrası patoloji sonucuna göre evre yeniden gözden geçirilebilir.
Erken Evrede Ameliyat ve Sonrasındaki İlaç Tedavisi
Erken evre küçük hücreli dışı akciğer kanserinde ameliyat, hastalığı ortadan kaldırma şansı sunan temel tedavidir. Genellikle tümörün bulunduğu akciğer lobu ve çevresindeki lenf bezleri çıkarılır; uygun hastalarda bu işlem kapalı yöntemle yapılabilir. Ameliyata karar vermeden önce solunum fonksiyon testleri ve kalp değerlendirmesiyle hastanın bu girişimi kaldırıp kaldıramayacağı incelenir.
Ameliyattan sonra çıkarılan dokunun patoloji sonucuna göre ek tedavi ihtiyacı belirlenir. Tümör boyutu büyükse ya da lenf bezlerinde tutulum varsa, geri dönüş riskini azaltmak için kemoterapi önerilebilir. EGFR değişikliği taşıyan seçilmiş hastalarda ameliyat sonrası hedefe yönelik tablet tedavisi, bazı hastalarda ise immünoterapi plana eklenebilir. Son dönemde ilaç tedavisinin ameliyattan önce başlatıldığı ve ameliyat sonrasında sürdürüldüğü yaklaşımlar da kullanılmaktadır. Hangi sıralamanın seçileceği, gen testleri ve tümör konseyinde yapılan ortak değerlendirmeye göre kararlaştırılır. Ameliyat sonrası dönemde nefes egzersizleri ve erken hareket, iyileşmeyi destekler. Taburculuk sonrası ilk kontrolde patoloji raporu birlikte değerlendirilir.
Hedefe Yönelik Tedaviler: Akıllı İlaçlar
Sürücü gen değişikliği saptanan hastalarda, bu değişikliğin oluşturduğu anormal sinyali doğrudan engelleyen ilaçlar kullanılabilir. Halk arasında akıllı ilaç olarak bilinen bu tedavilerin çoğu ağızdan alınan tabletlerdir ve evde, günlük olarak kullanılır. EGFR ve ALK değişikliklerinde bu ilaçlar uzun süredir yaygın biçimde uygulanmaktadır; KRAS, BRAF, MET, RET gibi diğer hedefler için de onaylı ilaçlar bulunmaktadır.
Bu ilaçların yan etki profili kemoterapiden farklıdır. Ciltte sivilceye benzer döküntü, tırnak çevresinde iltihap, ishal, karaciğer testlerinde yükselme ve ödem görülebilir; seyrek de olsa ilaçla ilişkili akciğer iltihabı gelişebilir. Yan etkilerin çoğu destek tedavileri ya da doz ayarlamasıyla yönetilir. Zamanla tümör hücreleri ilaca karşı direnç kazanabilir; bu durumda yeniden biyopsi ya da sıvı biyopsiyle direncin nedeni araştırılır ve sonuca göre başka bir ilaca geçilir. Tabletlerin hangi saatte, aç ya da tok alınacağı ve diğer ilaçlarla etkileşimi konusunda verilen talimatlara uymak gerekir.
Tanıdan Sonra Sigarayı Bırakmak
Kanser tanısı aldıktan sonra sigarayı bırakmanın artık bir şey değiştirmeyeceği düşüncesi yaygın ama yanlıştır. Tedavi döneminde sigaraya devam etmek ameliyat sonrası akciğer komplikasyonlarını ve yara iyileşmesi sorunlarını artırabilir, radyoterapinin yan etkilerini ağırlaştırabilir ve bazı ilaçların vücuttaki düzeyini etkileyebilir. Bırakmak; nefes alıp vermeyi kolaylaştırır, enfeksiyon eğilimini azaltır ve tütüne bağlı ikinci bir kanser gelişme riskini düşürür.
Sigarayı bırakmak yalnızca irade meselesi değildir; nikotin bağımlılığı tıbbi bir sorundur ve desteklenmesi gerekir. Sigara bırakma polikliniklerinden, davranışsal destekten ve hekimin uygun gördüğü durumlarda ilaç tedavilerinden yararlanılabilir. Aile bireylerinin evde sigara içmemesi, pasif maruziyeti ortadan kaldırarak hastaya destek olur. Ameliyat ya da kemoterapi öncesinde başlanan akciğer rehabilitasyonu, yani nefes egzersizleri ve kontrollü fiziksel aktivite programları, solunum kapasitesini korumaya ve tedaviye daha hazırlıklı girmeye katkı sağlayabilir. Bırakma denemesi başarısız olsa bile yeniden denemek mümkündür; birçok kişi ancak birkaç girişimden sonra sigarasız bir düzene geçebilir. Elektronik sigara gibi ürünlerin bırakma aracı olarak kullanılıp kullanılmayacağı da hekimle konuşulmalıdır.
Caddebostan Bölgesinden Randevu
Caddebostan ve çevresinden gelen hastalar, Akciğer Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.