Caddebostan bölgesinden başvuran hastaların sık sorduğu konular arasında ameliyat ile kemoterapinin sırası, idame tedavisinin ne anlama geldiği ve genetik testin gerekliliği yer alır. Yumurtalık kanserinde cerrahiyi jinekolojik onkoloji, ilaç tedavilerini ise tıbbi onkoloji planlar. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerle ilgili değerlendirme yapıyor. Aşağıdaki bölümler bu soruları tek tek ele alıyor.
Caddebostan, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Kadıköy ilçesinde yer alır.
Cerrahi Evreleme ve Hastalığın Yaygınlığının Belirlenmesi
Yumurtalık kanserinde evreleme, görüntülemenin yanı sıra büyük ölçüde ameliyat sırasında yapılan gözlem ve örneklemelere dayanır. Uluslararası FIGO sistemine göre yapılan bu sınıflandırmada şu sorulara yanıt aranır:
- Hastalık bir ya da iki yumurtalıkla mı sınırlı?
- Tümör yumurtalığın yüzeyinde ya da kapsülü yırtılmış durumda mı?
- Rahim, tüpler ve leğen kemiği içindeki diğer organlara uzanım var mı?
- Karın zarında, omentumda ya da karaciğer yüzeyinde tümör odakları bulunuyor mu?
- Karın arka duvarındaki lenf bezleri tutulmuş mu?
- Akciğer zarı, karaciğerin içi ya da daha uzak organlarda yayılım var mı?
Erken evre düşünülen hastalarda kapsamlı evreleme ameliyatı yapılır: rahim ve her iki yumurtalık ile tüplerin çıkarılmasının yanında omentum, karın zarından örnekler ve lenf bezleri de alınır. Bu titiz inceleme, ilk bakışta yalnızca yumurtalıkta görünen hastalığın aslında daha yaygın olup olmadığını ortaya koyar ve ameliyat sonrası kemoterapi gereksinimini belirler.
Damar Oluşumunu Engelleyen Tedavinin Yeri
Tümörlerin büyüyebilmek için yeni kan damarlarına ihtiyacı vardır. Bevasizumab, damar oluşumunu uyaran bir büyüme faktörünü bağlayarak bu süreci yavaşlatmayı amaçlayan bir antikordur. Yumurtalık kanserinde ilk basamakta kemoterapiye eklenip ardından idame olarak sürdürülebilir; hastalık tekrarladığında da seçilmiş hastalarda kullanılabilir.
Bazı hastalarda bevasizumab, bir PARP inhibitörü ile birlikte idame tedavisi olarak planlanır. Bu kombinasyonun kimler için uygun olduğu, tümörün genetik özelliklerine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir.
Bu ilaçla ilişkili olarak dikkat edilen başlıca konular şunlardır:
- Tansiyon yükselmesi ve idrarda protein kaybı
- Yara iyileşmesinde gecikme; ameliyat öncesi ve sonrasında belirli bir süre ara verilmesi gerekir
- Burun kanaması gibi küçük kanamalar
- Nadir de olsa bağırsak delinmesi; özellikle bağırsak tıkanması öyküsü olan hastalarda dikkatli olunur
Tedavi boyunca her uygulama öncesi tansiyon ölçülür ve idrar tahlili yapılır. İlaç damar yoluyla verilir ve uygulama süresi ilk dozlardan sonra kısaltılabilir. Kontrol edilemeyen yüksek tansiyon gelişirse tedaviye ara verilebilir.
BRCA Testi, Genetik Danışmanlık ve Aile Bireyleri
Epitelyal yumurtalık kanseri tanısı alan her kadına, aile öyküsünden bağımsız olarak kalıtsal genetik test önerilmesi güncel kılavuzlarda yer alan bir yaklaşımdır. Bunun iki temel nedeni vardır: test sonucu hastanın kendi tedavi seçeneklerini değiştirebilir ve aile bireyleri için koruyucu adımların planlanmasına olanak tanır.
Kan ya da tükürük örneğiyle yapılan bu test, BRCA genlerinin yanı sıra Lynch sendromu genleri ve diğer bazı yatkınlık genlerini de kapsayabilir. Tümör dokusunda yapılan testler ise kalıtsal olmayan, yalnızca tümöre özgü değişiklikleri gösterebilir.
Kalıtsal bir değişiklik saptanırsa:
- Kız ve erkek kardeşler, çocuklar ve diğer birinci derece yakınlar için genetik danışmanlık önerilir.
- Taşıyıcı kadınlarda doğurganlık planları tamamlandıktan sonra risk azaltıcı tüp ve yumurtalık ameliyatı konuşulabilir.
- Meme kanseri açısından daha yakın izlem planlanır.
- Taşıyıcı erkeklerde prostat, meme ve pankreas kanseri riskleri hekimle değerlendirilir.
Genetik danışmanlık, sonuçların aile içinde nasıl paylaşılacağı konusunda da yol gösterir.
Caddebostan Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası İzlem
Tedavi tamamlandıktan sonra başlayan izlem döneminin amacı, hastalığın olası tekrarını erken fark etmek, tedavinin uzun dönem etkilerini yönetmek ve günlük yaşama dönüşü desteklemektir. Kontrol sıklığı ilk yıllarda daha yoğundur ve zamanla aralıklar uzar.
İzlem görüşmelerinde genellikle şu adımlar yer alır:
- Yeni ortaya çıkan karın şişliği, iştahsızlık, bağırsak alışkanlığında değişiklik ya da ağrı gibi yakınmaların sorgulanması
- Fizik muayene ve gerektiğinde jinekolojik muayene
- Tümör belirteci takibi
- Şikâyet ya da kan değerlerindeki değişime göre planlanan tomografi
- Kemoterapiye bağlı sinir hasarı, yorgunluk ve kan değerlerinin değerlendirilmesi
PARP inhibitörü ya da bevasizumab ile idame tedavisi alan hastalarda kontroller, ilaçların yan etkilerini izleyecek şekilde daha sık planlanır. Tümör belirtecindeki küçük bir yükselme tek başına tedaviye başlama nedeni sayılmaz; bulgular bütün olarak değerlendirilir. İzlem takvimi, her hasta için hekim tarafından ayrıca belirlenir. Kontrollere gelirken önceki raporların ve görüntülerin getirilmesi, karşılaştırmalı değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Caddebostan Bölgesinden Randevu
Yumurtalık (Over) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Caddebostan bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.