Pankreas kanseri, çoğu zaman sessiz ilerleyen ve tanı aşamasından itibaren farklı uzmanlık alanlarının ortak çalışmasını gerektiren bir hastalıktır. Bu sayfa, hastalığın türlerinden tedavi seçeneklerine, beslenmeden destek bakıma uzanan konuları ayrı başlıklar hâlinde ele alıyor. Çekmeköy ve çevresinden gelen hastalar, Prof. Dr. Meral Günaldı'nın Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde tıbbi onkoloji değerlendirmesi için görüşme planlayabilir. Buradaki bilgiler genel amaçlıdır; size özel karar muayeneyle verilir.
Çekmeköy, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Pankreas Kanseri Riskini Artıran Durumlar
Bu hastalığın ortaya çıkışında tek bir neden yoktur; araştırmalar, riski artıran bazı durumların birlikte rol oynadığını göstermektedir. Bunların bir kısmı yaşam tarzıyla ilgilidir ve değiştirilebilir, bir kısmı ise yaş ve kalıtım gibi kişinin denetiminin dışındadır. Bilimsel kaynaklarda tanımlanan başlıca etkenler şöyle özetlenebilir:
- Sigara: değiştirilebilir risk etkenlerinin başında gelir.
- Fazla kilo ve hareketsizlik
- Uzun süredir devam eden şeker hastalığı
- Kronik pankreatit: pankreasın yıllar süren iltihabı; çoğu zaman aşırı alkol kullanımıyla ilişkilidir.
- İleri yaş
- Ailede pankreas kanseri öyküsü ve bazı kalıtsal sendromlar
Bu etkenlerden birini ya da birkaçını taşımak, kişinin pankreas kanserine yakalanacağı anlamına gelmez. Hastaların bir bölümünde ise bilinen hiçbir risk etkeni bulunmaz. Genel toplumda pankreas kanseri için önerilen rutin bir tarama testi yoktur; bu yüzden kişinin kendi elindeki en somut adımlar sigarayı bırakmak, sağlıklı kiloyu korumak ve alkolü sınırlamaktır. Ailesinde çok sayıda pankreas kanseri olan kişilerin durumu ise genetik danışmanlıkla ayrıca değerlendirilir.
Endoskopik Ultrason, Biyopsi ve Safra Yolu İşlemleri
Endoskopik ultrason, ucunda küçük bir ultrason başlığı bulunan bir endoskopun mideye ve onikiparmak bağırsağına ilerletilmesiyle yapılır. Pankreas midenin hemen arkasında yer aldığından bu yöntemle organ çok yakından görüntülenebilir. Aynı işlem sırasında ince bir iğneyle kitleden doku örneği alınabilir. Kemoterapiye başlanmadan önce tanının doku örneğiyle kesinleştirilmesi gerekir; çünkü pankreasta kanser dışındaki bazı iltihabi hastalıklar ve farklı tümör türleri de kitle görünümü verebilir.
Sarılığı olan hastalarda ERCP adı verilen işlem gündeme gelir. Bu işlemde endoskop yardımıyla safra kanalına ulaşılır ve daralmış bölgeye stent adı verilen ince bir tüp yerleştirilir. Stent safranın yeniden bağırsağa akmasını sağlar; sarılık ve kaşıntı geriler, karaciğer değerleri düzelir. Kemoterapi alacak hastalarda safra akışının sağlanması tedavinin güvenle uygulanabilmesi için gereklidir. Stent tıkanması ateş, titreme ve yeniden sararma ile kendini gösterebilir; bu belirtiler fark edildiğinde tedavi ekibine haber verilmelidir. Tıkanan stent genellikle yeni bir ERCP işlemiyle değiştirilir; ERCP'nin mümkün olmadığı durumlarda safra, ciltten girilerek yerleştirilen bir kateterle de dışarı alınabilir.
Ameliyata Uygunluk Nasıl Değerlendirilir?
Tedavi planının yönünü belirleyen asıl soru, tümörün ameliyatla bütünüyle çıkarılıp çıkarılamayacağıdır. Bu sorunun yanıtı, tedaviye ameliyatla mı yoksa ilaçla mı başlanacağını belirler. Bu değerlendirme, tümörün yakınından geçen ve bağırsaklarla karaciğeri besleyen büyük damarlarla olan ilişkisine dayanır. Buna göre hastalık genel olarak dört grupta ele alınır:
- Ameliyat edilebilir: tümör büyük damarlara dayanmamıştır ve uzak yayılım yoktur.
- Sınırda ameliyat edilebilir: tümör damarlara belli ölçüde temas eder; önce ilaç tedavisi verilip ardından ameliyat yeniden değerlendirilir.
- Lokal ileri: tümör büyük atardamarları sarmıştır; uzak yayılım olmasa da başlangıçta ameliyat uygun görülmez.
- Yayılmış (metastatik): karaciğer, karın zarı ya da akciğer gibi uzak organlarda hastalık vardır.
Bu sınıflama, ayrıntılı radyolojik yorum gerektirir ve çoğu zaman cerrah, radyolog ve onkoloğun birlikte bakışıyla netleşir. Hastanın genel kondisyonu, beslenme durumu ve eşlik eden hastalıkları da ameliyat kararında tümörün yerleşimi kadar belirleyicidir. Sınıflama sabit değildir; ilaç tedavisi sonrasında çekilen yeni görüntülerle yeniden gözden geçirilir.
Çekmeköy Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Ağrı ve Belirti Kontrolü
Ağrı, tümörün organın arkasındaki sinir ağlarına yakınlığı nedeniyle sık görülen bir yakınmadır. Ağrı yönetimi basamaklı bir yaklaşımla yapılır: Hafif ağrıda basit ağrı kesiciler, daha şiddetli ağrıda opioid grubu ilaçlar kullanılır. Opioidlerle birlikte kabızlık sık görüldüğünden, bu ilaçlara başlanırken bağırsak düzenleyiciler de reçete edilir. İlaçlara rağmen kontrol altına alınamayan ağrıda, algoloji uzmanlarınca yapılan çölyak sinir ağı blokajı gibi girişimler ağrıyı belirgin biçimde azaltabilir.
Ağrının dışında da ele alınması gereken belirtiler vardır. Onikiparmak bağırsağındaki daralmaya bağlı kusmalarda endoskopik stent ya da cerrahi bypass, karında sıvı birikiminde sıvının boşaltılması gündeme gelebilir. Pankreas kanseri hastalarında damar içi pıhtı riski arttığından, bacakta şişlik veya ani nefes darlığı ciddiye alınmalıdır. Palyatif bakım ekibiyle tedavinin erken döneminde tanışmak, yalnızca hastalığın son evresine ait bir adım değildir; belirti kontrolünü ve yaşam kalitesini kemoterapiyle eş zamanlı olarak destekler. Ağrının şiddetini gün içinde not etmek, ilaç dozlarının doğru ayarlanmasına yardım eder.
Çekmeköy Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Pankreas Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Çekmeköy bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.