Mesanede tümör saptandığında hastalığın kas tabakasına ilerleyip ilerlemediği, tedavi yolunu belirleyen ilk sorudur. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji alanında bu soruya göre şekillenen ilaç tedavilerini hastayla birlikte planlar; muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Etiler ve yakın semtlerden gelen okurlar için hazırlanan bu içerik tanı, tedavi seçenekleri, yan etkiler ve günlük yaşam hakkında genel bilgi verir, kişisel hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Etiler, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Beşiktaş ilçesinde yer alır. Muayenehane de Beşiktaş ilçesinde, Ulus'tadır.
Mesaneyi Koruyan Üçlü Tedavi Yaklaşımı
Kasa ilerlemiş mesane kanserinde her hasta için tek seçenek mesanenin çıkarılması değildir. Seçilmiş hastalarda organı korumayı hedefleyen üçlü yaklaşım uygulanabilir. Bu yöntemin ilk adımında mümkün olduğunca kapsamlı bir TUR ile görünen tümör temizlenir; ardından radyoterapi, ışının etkisini artıran kemoterapi ile eşzamanlı olarak verilir. Radyoterapi genellikle birkaç hafta boyunca, hafta içi her gün kısa seanslar şeklinde uygulanır.
Bu yaklaşım için uygun aday sayılabilecek hastaların özellikleri genellikle şöyledir:
- Tek ve görece küçük bir tümör
- İdrar kanalının mesaneye açıldığı yerde tıkanıklık oluşturmayan bir yerleşim
- Yaygın karsinoma in situ bulunmaması
- İyi çalışan bir mesane kapasitesi
Tedavi tamamlandıktan sonra düzenli sistoskopi ile mesanenin izlenmesi şarttır. Kontrol sırasında yeniden tümör saptanırsa, kurtarma amaçlı sistektomi yine bir seçenek olarak gündeme gelebilir. Ameliyat riski yüksek olan ya da mesanesini korumayı güçlü biçimde isteyen hastalarda bu yol, üroloji, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkoloji hekimlerinin ortak değerlendirmesiyle ele alınır.
Yayılmış Mesane Kanserinde Bağışıklık Tedavisi
İmmünoterapi, kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden gizlenmek için kullandığı frenleri ortadan kaldırmayı amaçlayan ilaçlarla yapılır. Bu ilaçlara bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri denir. Hücreleri doğrudan öldürmek yerine, vücudun kendi savunma hücrelerinin tümörü tanıyıp saldırmasına zemin hazırlarlar.
Mesane kanserinde immünoterapinin kullanıldığı başlıca durumlar şunlardır:
- Platin içeren kemoterapiyle hastalık kontrol altına alındıktan sonra, kazanılan yanıtı sürdürmek için idame tedavisi olarak
- Kemoterapi sonrasında hastalık ilerlediğinde ikinci basamak tedavi olarak
- Platin kemoterapisine uygun olmayan seçilmiş hastalarda
- Bazı güncel kılavuzlarda, antikor-ilaç konjugatı adı verilen ilaçlarla birlikte ilk basamakta
İlaçlar genellikle damar yoluyla, belirli aralıklarla verilir. Tedavi öncesinde tiroid, karaciğer ve böbrek değerlerine bakılır. Yanıt bazen geç ortaya çıkar; bu nedenle ilk kontrol görüntülemeleri acele edilmeden, önceki çekimlerle dikkatlice karşılaştırılarak yorumlanır. Her hastada yanıt alınmaz; tedavinin sürdürülmesi ya da değiştirilmesi, kontrol bulgularına göre tıbbi onkolog tarafından kararlaştırılır. Tümör dokusunda bazı belirteçlere bakılması, belirli durumlarda ilaç seçimine yardımcı olabilir.
Antikor-İlaç Konjugatları ve Hedefe Yönelik Seçenekler
Son yıllarda mesane kanseri tedavisine katılan önemli bir ilaç grubu, antikor-ilaç konjugatlarıdır. Bu ilaçlarda tümör hücresinin yüzeyindeki belirli bir proteini tanıyan antikor, güçlü bir hücre öldürücü ajanla birleştirilmiştir. Antikor bir taşıyıcı gibi davranarak ilacı ağırlıklı olarak kanser hücresinin içine ulaştırır. Enfortumab vedotin bu gruptaki örneklerden biridir.
Hedefe yönelik tedavi tarafında ise tümör dokusunda yapılan moleküler testler yol gösterir. Bazı ürotelyal karsinomlarda FGFR adlı büyüme faktörü reseptörünün geninde değişiklikler saptanır. Bu değişikliği taşıyan ve önceki tedavilerden sonra hastalığı ilerleyen kişilerde, ağızdan kullanılan FGFR inhibitörleri bir seçenek olabilir. Moleküler testin yapılabilmesi için önceki biyopsi ya da ameliyat dokusunun patoloji arşivinden istenmesi gerekebilir.
Bu ilaçların kendine özgü yan etkileri vardır: antikor-ilaç konjugatlarında cilt döküntüsü, sinir uçlarında uyuşma ve kan şekerinde yükselme; FGFR inhibitörlerinde ise kandaki fosfor düzeyinde artış ve göz yüzeyiyle ilgili sorunlar izlenir. Tedavi sırasında düzenli kan tahlilleri ve gerektiğinde göz muayenesi planlanır.
Sistemik Tedavilerde Yan Etkilerin Yönetimi
Mesane kanserinde kullanılan ilaç gruplarının her birinin kendine özgü bir yan etki profili vardır ve yönetim stratejisi de buna göre değişir. Hastanın neyi ne zaman bildirmesi gerektiğini önceden bilmesi, sorunların erken fark edilmesini sağlar.
- Sisplatin temelli kemoterapi: Bulantı için tedavi günü ve sonrasında koruyucu ilaçlar verilir; böbrekleri korumak için damar yoluyla bol sıvı uygulanır. Kulak çınlaması ya da işitme azalması fark edilirse hekime bildirilir.
- Kan sayımındaki düşüş: Kemoterapi sonrası günlerde ateş yükselirse, bu durum enfeksiyon açısından acil değerlendirme gerektirir.
- İmmünoterapi: Bağışıklık sistemi sağlıklı organlara da tepki verebilir. Uzun süren ishal, nefes darlığı, ciltte yaygın döküntü, aşırı yorgunluk ya da tiroid değerlerinde değişiklik bu tablonun işaretleri olabilir. Çoğu zaman kortizon grubu ilaçlarla kontrol altına alınır.
Yan etkiyi gizlemek ya da geçmesini beklemek yerine tedavi ekibiyle paylaşmak, doz ayarlaması ve destek tedavisinin zamanında yapılmasına olanak tanır.
Etiler Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Mesane Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Etiler bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.