Pankreas kanseri tanısı, hasta ve yakınları için pek çok yeni soruyu beraberinde getirir: Ameliyat mümkün mü, kemoterapi ne kadar sürer, beslenme nasıl değişir? Bu sayfadaki başlıklar, bu soruların yanıtlarını genel bir çerçevede ele alıyor. Etiler bölgesinde yaşayan ve tıbbi onkoloji görüşü almak isteyen hastalar, Prof. Dr. Meral Günaldı'nın Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesine başvurabilir. Size uygun yol, tetkikleriniz incelendikten sonra birlikte konuşulur.
Etiler, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Beşiktaş ilçesinde yer alır. Muayenehane de Beşiktaş ilçesinde, Ulus'tadır.
Pankreasın Görevleri ve Tümörün Kaynaklandığı Hücreler
Pankreas, midenin arkasında, karın boşluğunun derinlerinde yer alan yaprak biçimli bir organdır. İki temel görevi vardır: Bir yandan yağ, protein ve karbonhidratları sindiren enzimleri üretip bir kanal sistemiyle ince bağırsağa gönderir; öte yandan insülin ve glukagon gibi kan şekerini düzenleyen hormonları doğrudan kana salgılar. Organ anatomik olarak baş, gövde ve kuyruk bölümlerine ayrılır.
Pankreas kanseri denildiğinde çoğunlukla enzim taşıyan kanalları döşeyen hücrelerden gelişen duktal adenokarsinom kastedilir. Hormon üreten hücrelerden köken alan nöroendokrin tümörler ise genellikle daha yavaş seyreder, farklı tetkiklerle değerlendirilir ve tedavileri ayrı planlanır. Bu nedenle patoloji raporunda yazan tümör türü, sonraki tüm kararların başlangıç noktasıdır. Tümörün organın hangi bölümünde bulunduğu da belirtileri ve ameliyatın biçimini doğrudan etkiler; baş bölgesindeki tümörler safra kanalına yakınlıkları nedeniyle daha erken fark edilebilir, gövde ve kuyruk tümörleri ise uzun süre yakınma vermeden büyüyebilir.
Pankreas Ameliyatlarının Türleri ve Sonrası
Ameliyatın türü, tümörün pankreasın hangi bölümünde olduğuna göre seçilir. Baş bölgesindeki tümörlerde pankreatikoduodenektomi, yaygın adıyla Whipple ameliyatı yapılır. Bu ameliyatta pankreasın baş kısmı, onikiparmak bağırsağı, safra kesesi ve safra kanalının bir bölümü çıkarılır; ardından kalan pankreas, safra kanalı ve mide bağırsağa yeniden bağlanır. Gövde ve kuyruk tümörlerinde ise distal pankreatektomi uygulanır ve genellikle dalak da birlikte alınır.
Bunlar karın cerrahisinin kapsamlı girişimleri arasında yer alır ve bu alanda yoğun çalışan cerrahi ekiplerce yapılır. Ameliyat sonrasında pankreas bağlantı yerinden sızıntı, midenin geç boşalması ve enfeksiyon gibi sorunlar görülebilir; bunlar yakından izlenerek tedavi edilir. Hastanede kalış süresi kişiye göre değişir. Dalağı alınan hastalara bazı enfeksiyonlara karşı aşılar önerilir. İyileşme döneminde beslenme kademeli olarak düzenlenir, enzim desteği başlanabilir ve kan şekeri takip edilir. Ameliyat sonrası koruyucu ilaç tedavisinin zamanlaması, hastanın toparlanma hızına göre belirlenir.
Ameliyattan Önce Verilen (Neoadjuvan) Tedavi
Neoadjuvan tedavi, ameliyattan önce verilen ilaç tedavisini tanımlar. Pankreas kanserinde bu yaklaşım özellikle sınırda ameliyat edilebilir ve lokal ileri hastalıkta öne çıkar. Amaç, tümörü küçültüp damarlarla olan temasını azaltmak, böylece ameliyatta tümörün temiz sınırlarla çıkarılma olasılığını artırmaktır. Ayrıca tomografide görünmeyen mikroskobik yayılımı erken dönemde hedef almak da bu stratejinin bir parçasıdır.
Ameliyat öncesi tedavinin bir başka işlevi, zaman kazandırarak tümörün biyolojik davranışını görmektir. Tedavi sürerken hastalığı hızla yayılan bir hastada, büyük bir ameliyatın getireceği yükten kaçınılmış olur. Tedavi genellikle kombine kemoterapiyle yapılır; bazı merkezlerde ve seçilmiş hastalarda buna radyoterapi eklenebilir. Belirli aralıklarla tekrarlanan görüntüleme ve kan tahlilleri ile yanıt değerlendirilir, ardından ameliyata uygunluk yeniden tartışılır. Tedavinin ne kadar süreceği, hangi ilaçların seçileceği ve radyoterapinin gerekip gerekmediği hastaya özel olarak, tümör konseyinde ortak kararla belirlenir. Bu dönemde beslenmenin desteklenmesi ve sarılığın stentle kontrol altında tutulması, hastanın ameliyata hazır kalmasını sağlar.
Ameliyat Sonrası Koruyucu Kemoterapi
Tümör ameliyatla başarıyla çıkarılmış olsa bile pankreas kanserinde hastalığın geri dönme eğilimi yüksektir. Bunun nedeni, tanı anında görüntülemeyle saptanamayan mikroskobik hücrelerin vücutta kalabilmesidir. Adjuvan kemoterapi, işte bu görünmeyen hastalığı hedeflemek için ameliyat sonrasında verilen tedavidir ve ameliyat olan hastaların çoğu için standart yaklaşımın parçası kabul edilir.
Tedaviye, hastanın ameliyattan yeterince toparlanmasının ardından başlanır; yara iyileşmesi, beslenme durumu ve genel kondisyon bu zamanlamada belirleyicidir. Hangi ilaç kombinasyonunun seçileceği, hastanın yaşına ve tedaviyi kaldırabilme gücüne göre değişir: Genel durumu iyi olan hastalarda daha yoğun kombinasyonlar tercih edilebilirken, daha kırılgan hastalarda daha hafif rejimler uygun olabilir. Tedavi birkaç ay sürer ve döngüler hâlinde uygulanır. Ameliyat öncesinde ilaç tedavisi almış hastalarda ameliyat sonrası verilecek tedavi, önceki tedavinin süresi ve patoloji raporundaki yanıt dikkate alınarak düzenlenir. Tedavi boyunca kan değerleri ve tümör belirteci izlenir; tedavi bitiminde çekilen görüntüleme, sonraki izlem döneminin başlangıç noktası olarak kullanılır.
Etiler Bölgesinden Randevu
Pankreas Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Etiler bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.