Yumurtalık kanseri tek bir hastalık değil; farklı hücrelerden kaynaklanan ve farklı davranan bir tümör grubudur. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji alanında tümör tipine, evreye ve genetik özelliklere göre şekillenen ilaç tedavilerini hastayla birlikte planlar; muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Eyüpsultan ve yakın semtlerden gelen kadınlar için hazırlanan bu içerik genel bilgi verir ve kişisel hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Eyüpsultan, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Yumurtalık Kanseri Riskini Etkileyen Durumlar
Yumurtalık kanseri her yaşta görülebilse de çoğunlukla menopoz sonrası dönemde ortaya çıkar. Riski artırdığı bilinen etkenlerin başında aile öyküsü ve kalıtsal gen değişiklikleri gelir.
- BRCA genlerinde değişiklik: Meme ve yumurtalık kanseri riskini birlikte artıran kalıtsal durum
- Lynch sendromu: Kalın bağırsak ve rahim iç zarı kanserinin yanı sıra yumurtalık kanseri riskini de yükseltir
- Ailede yumurtalık ya da meme kanseri öyküsü, özellikle genç yaşta tanı almış yakınların bulunması
- Endometriozis: Rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesi; bazı alt tiplerle ilişkilendirilir
- Hiç doğum yapmamış olmak ve kısırlık öyküsü
- Menopoz sonrası uzun süreli hormon tedavisi ve fazla kilo
Öte yandan gebelik, emzirme, doğum kontrol haplarının bir süre kullanılmış olması ve tüplerin bağlanması ya da çıkarılması gibi durumların riski azalttığı bilinmektedir. Risk etkenlerinin hiçbiri tek başına hastalığın gelişeceği anlamına gelmez; tanı alan kadınların bir kısmında ise bilinen hiçbir risk etkeni bulunmaz.
Şişkinlik, Erken Doyma ve Pelvik Ağrı: Belirsiz Şikâyetleri Tanımak
Yumurtalıklar karın boşluğunun alt kısmında, geniş bir alanda serbestçe yer aldığı için tümör büyüyene kadar fark edilmeyebilir. Belirtiler genellikle hafiftir ve sindirim sistemi ya da idrar yolu sorunlarıyla kolayca karışır. Bu nedenle şikâyetin türünden çok yeni başlamış olması, sürekli hale gelmesi ve sıklığının artması dikkat çekicidir.
Akılda tutulması gereken başlıca yakınmalar şunlardır:
- Neredeyse her gün hissedilen karın şişkinliği ya da kıyafetlerin belde daralması
- Az yemekle çabuk doyma ve iştah azalması
- Kasık ve alt karın bölgesinde ağrı ya da baskı hissi
- Sık idrara çıkma ya da ani idrar sıkışması
- Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik
- Menopoz sonrası vajinal kanama
Bu belirtilerin çoğu çok daha sık görülen ve iyi huylu durumlardan kaynaklanır. Yine de birkaç hafta boyunca sürüp giden ya da giderek artan yakınmalarda bir kadın doğum ya da iç hastalıkları hekimine başvurmak uygun olur.
Epitelyal, Germ Hücreli ve Stromal Tümörler
Yumurtalıktan kaynaklanan kanserler, köken aldıkları hücre tipine göre üç ana gruba ayrılır. Bu ayrım, hastalığın hangi yaşta görüldüğünü, nasıl seyrettiğini ve hangi ilaçlarla tedavi edildiğini doğrudan etkiler.
- Epitelyal tümörler: Yumurtalık kanserlerinin büyük çoğunluğunu oluşturur ve çoğunlukla ileri yaşlarda görülür. En sık alt tip yüksek dereceli seröz karsinomdur; bu tümörlerin önemli bir kısmının aslında fallop tüpünün uç kısmından başladığı düşünülmektedir. Endometrioid, berrak hücreli, müsinöz ve düşük dereceli seröz karsinom diğer alt tiplerdir.
- Germ hücreli tümörler: Yumurta hücresine dönüşecek ilk gelişim evresindeki hücrelerden kaynaklanır ve çoğunlukla çocukluk, ergenlik ve genç erişkinlik döneminde görülür. Kemoterapiye duyarlılıkları yüksektir.
- Seks kord stromal tümörler: Hormon üreten destek hücrelerinden kaynaklanır; bazıları östrojen salgılayarak düzensiz kanamaya yol açabilir.
Her alt tipin kendine özgü genetik ve biyolojik özellikleri olduğu için, tedavi önerileri de bu sınıflamaya göre ayrı ayrı belirlenir. Nadir alt tiplerde patoloji preparatlarının ikinci bir merkezde yeniden değerlendirilmesi de istenebilir.
Platin ve Taksan Temelli Kemoterapi
İlk basamak kemoterapinin temel taşı, platin grubundan karboplatin ile taksan grubundan paklitakselin birlikte verilmesidir. Bu ilaçlar genellikle üç haftada bir uygulanır; bazı programlarda paklitaksel haftalık olarak verilebilir. Toplam kür sayısı ve takvim, ameliyatın zamanlamasına göre planlanır.
Bu tedavi sırasında karşılaşılabilecek başlıca yan etkiler şunlardır:
- Saç dökülmesi: Paklitaksel ile sıklıkla görülür ve tedavi bittikten sonra saçlar yeniden çıkar.
- Uyuşma ve karıncalanma: El ve ayak parmaklarında sinir hasarına bağlıdır; ilerlerse doz ayarlaması yapılabilir.
- Kan değerlerinde düşüş: Enfeksiyon, kansızlık ve kanama eğilimi açısından her kür öncesi kan sayımı yapılır.
- Bulantı ve halsizlik: Koruyucu ilaçlarla büyük ölçüde hafifletilebilir.
- Alerjik reaksiyonlar: İnfüzyon sırasında gelişebilir; bu nedenle öncesinde koruyucu ilaçlar verilir.
Kemoterapi sonrası ateş yükselmesi, enfeksiyon açısından vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir. Doz ve takvim, her kür öncesinde hastanın durumuna göre yeniden gözden geçirilir. Bazı hastalarda tedaviye bevasizumab da eklenebilir.
Eyüpsultan Bölgesinden Randevu
Eyüpsultan ve çevresinden gelen hastalar, Yumurtalık (Over) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.