Memede fark edilen bir değişiklik, beklenmedik bir mamografi sonucu ya da yeni konmuş bir tanı... Hangi noktada olursanız olun, doğru bilgi kaygıyı yönetmeyi kolaylaştırır. Bu sayfa, Fatih bölgesinden bilgi arayan okurlar için meme kanserinin tıbbi onkoloji boyutunu özetler. Prof. Dr. Meral Günaldı'nın muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Burada yer alan bilgiler genel niteliktedir ve hekim muayenesinin yerini tutmaz; tedavi planı kişiye göre belirlenir.
Fatih, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Fatih Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tanı Süreci
Şüpheli bir bulgu saptandığında tanı süreci adım adım ilerler. Önce ayrıntılı öykü alınır ve meme ile koltuk altı muayene edilir. Ardından mamografi ve meme ultrasonu ile kitlenin yeri, boyutu ve görünümü değerlendirilir; bazı durumlarda meme MR tabloyu tamamlar. Görüntüleme sonuçları ne kadar şüpheli olursa olsun, kanser tanısı ancak dokudan alınan örneğin incelenmesiyle kesinleşir.
Bu örnek genellikle ultrason ya da mamografi eşliğinde, kalın bir iğneyle yapılan tru-cut biyopsiyle alınır. İşlem lokal anesteziyle yapılır ve çoğu zaman hastanede yatmayı gerektirmez. Koltuk altında büyümüş lenf bezi varsa oradan da örnek alınabilir. Tanı kesinleştikten sonra hastalığın memenin dışına yayılıp yayılmadığını anlamak için, evreye ve belirtilere göre kan testleri, bilgisayarlı tomografi, kemik sintigrafisi ya da PET-BT gibi tetkikler istenebilir. Her hastaya her tetkik gerekmez; seçim klinik tabloya göre yapılır. Sonuçları beklerken aklınıza gelen soruları not almanız, bir sonraki görüşmeyi daha verimli kılar.
Evreleme Neyi Anlatır?
Evre, hastalığın vücutta ne kadar yer kapladığını özetleyen ortak bir dildir. Meme kanserinde evrelemede üç temel bilgi kullanılır: tümörün boyutu ve deri ya da göğüs duvarı gibi çevre dokulara uzanıp uzanmadığı, koltuk altı ve çevresindeki lenf bezlerinde tutulum olup olmadığı ve uzak organlara yayılım bulunup bulunmadığı. Bu üç bileşen TNM sistemi olarak bilinir. Günümüzde evre belirlenirken hormon reseptörleri, HER2 durumu ve tümör derecesi gibi biyolojik özellikler de hesaba katılır.
Evre sıfır olarak adlandırılan durumda kanser hücreleri süt kanalının içinde sınırlıdır ve çevreye yayılmamıştır. Erken evrelerde hastalık meme ve yakın lenf bezleriyle sınırlıyken, lokal ileri evrede tümör büyük ya da lenf bezi tutulumu yaygındır. Uzak organlara yayılmış hastalık metastatik meme kanseri olarak tanımlanır. Ameliyat öncesi yapılan klinik evreleme ile ameliyat sonrası patolojiye dayanan evre farklı çıkabilir; tedavi planı en güncel bilgiye göre gözden geçirilir.
Cerrahi, Radyoterapi ve İlaç Tedavisinin Birlikte Planlanması
Tek bir uzmanlık alanı, meme kanseri tedavisinde bütün kararları tek başına vermez. Genel cerrahi ya da meme cerrahisi, radyasyon onkolojisi, tıbbi onkoloji, radyoloji, patoloji ve gerektiğinde plastik cerrahi bir araya gelerek tedavinin sırasını belirler. Bu toplantılar tümör konseyi olarak adlandırılır ve her hastanın görüntüleri ile patoloji sonuçları burada ortak değerlendirilir.
Meme koruyucu cerrahi yapılan hastaların çoğunda kalan meme dokusuna radyoterapi uygulanır; memenin tamamının alındığı bazı durumlarda da göğüs duvarı ve lenf bezi bölgeleri ışınlanabilir. Kemoterapi verilecekse radyoterapi genellikle onun ardından planlanır, hormon tedavisi ise radyoterapiyle aynı dönemde sürdürülebilir. Hedefe yönelik bazı ilaçlar radyoterapi sırasında kesintisiz devam edebilir. Bu sıralamanın doğru kurulması, hem tedavinin etkinliği hem de yan etkilerin üst üste binmemesi için gerekir. Sizin için çizilen yol haritasını, hangi tedavinin neden ve ne zaman verildiğini sorarak öğrenmeniz sürece katılımınızı kolaylaştırır. Planda bir değişiklik gerektiğinde bunun gerekçesi de sizinle paylaşılır.
Yayılmış (Metastatik) Meme Kanserinde Tedavi Hedefleri
Kemik, karaciğer, akciğer ya da beyin gibi organlara yayılım olduğunda tedavinin amacı değişir. Bu aşamada hedef, hastalığı kontrol altında tutmak, belirtileri hafifletmek ve yaşam kalitesini koruyarak süreyi uzatmaktır. Pek çok hasta için metastatik meme kanseri, uzun süre ilaçlarla izlenen kronik bir hastalık gibi yönetilebilir.
Tedavi seçimi yine tümörün alt tipine göre yapılır. Hormon reseptörü pozitif hastalıkta çoğu zaman hormon tedavisi ile hedefe yönelik ilaçların birlikte kullanımı ilk tercihtir; HER2 pozitif hastalıkta bu reseptöre yönelik ilaçlar ön plana çıkar. Yayılmış odaktan yeniden biyopsi alınması, tümörün özelliklerinin değişip değişmediğini göstermek açısından faydalı olabilir. Kemik tutulumunda kemiği güçlendiren ilaçlar kırık ve ağrı riskini azaltmak için eklenir; ağrı, nefes darlığı gibi belirtiler için radyoterapi ve destek tedavileri kullanılır. Tedavi, düzenli aralıklarla yapılan görüntülemelerle izlenir ve yanıt azaldığında bir sonraki seçeneğe geçilir. Bu kararlarda hastanın kendi beklentileri ve öncelikleri de belirleyici rol oynar.
Fatih Bölgesinden Randevu
Fatih ve çevresinden gelen hastalar, Meme Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.