Kolon (kalın bağırsak) kanseri, tarama yöntemleriyle henüz belirti vermeden fark edilebilen kanserlerden biridir. Tanı konduğunda ise cerrahi, kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerin doğru sırayla planlanması gerekir. Fenerbahçe ve çevresinden gelen hastalar, Prof. Dr. Meral Günaldı'nın Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde tıbbi onkoloji değerlendirmesi için randevu alabilir. Bu sayfadaki bilgiler genel niteliktedir; tedavi kararları her hasta için ayrı ayrı verilir.
Fenerbahçe, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Kadıköy ilçesinde yer alır.
Fenerbahçe Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tanı ve Yayılım Tetkikleri
Kolonoskopide şüpheli bir lezyon görüldüğünde aynı işlemde biyopsi alınır ve tanı patoloji incelemesiyle kesinleşir. Tümörün yeri ameliyatta kolayca bulunabilsin diye bazen çevresine özel bir mürekkeple işaret konur. Tanı kesinleştikten sonra hastalığın yayılımını göstermek için göğüs, karın ve leğen bölgesini kapsayan bilgisayarlı tomografi istenir. Kolon kanseri en sık karaciğer ve akciğere yayıldığından bu organlar özellikle değerlendirilir.
Rektumda yerleşen tümörlerde pelvik MR, tümörün bağırsak duvarındaki derinliğini, çevre dokularla ilişkisini ve lenf bezlerini göstermek için gereklidir. Kanda bakılan CEA (karsinoembriyonik antijen) adlı tümör belirteci tanı koydurmaz, ancak tedavi öncesindeki değeri ilerideki takip için bir başlangıç noktası oluşturur. Tomografide belirsiz kalan bulgular varsa karaciğer MR ya da PET-BT gibi ek tetkiklere başvurulabilir. Tümör bağırsağı tıkayacak boyuttaysa veya kanama yapıyorsa, tetkiklerin tamamlanmasından önce acil girişim gerekebilir. Bu durumda tedavinin sırası, ameliyat sonrası elde edilen bilgilere göre yeniden düzenlenir. Tetkik sonuçlarının tamamı, tümör konseyinde birlikte değerlendirildikten sonra tedavi planı netleşir.
Patoloji Raporu ve Evreleme
Ameliyatla çıkarılan bağırsak parçası ve lenf bezleri patologlar tarafından ayrıntılı biçimde incelenir. Raporda tümörün bağırsak duvarının hangi katmanlarına kadar ilerlediği, incelenen lenf bezlerinden kaçında kanser hücresi bulunduğu, cerrahi sınırlarda tümör olup olmadığı, tümörün damar ve sinir çevresine uzanıp uzanmadığı ve derecesi yer alır. Yeterli sayıda lenf bezinin incelenmesi, evrenin doğru belirlenmesi için gereklidir.
Bu bilgiler TNM sistemine göre bir araya getirilerek evre belirlenir. Genel hatlarıyla:
- Tümör bağırsak duvarıyla sınırlı ve lenf bezi tutulumu yoksa erken evreden söz edilir.
- Tümör duvarı aşmış ancak lenf bezlerine ulaşmamışsa ara bir evre söz konusudur ve ek risk özellikleri tedavi kararında rol oynar.
- Lenf bezlerinde tutulum varsa ameliyat sonrası kemoterapi genellikle gündeme gelir.
- Karaciğer, akciğer ya da karın zarı gibi uzak bölgelere yayılım varsa metastatik hastalık olarak adlandırılır.
Raporunuzda anlamadığınız terimleri kontrol sırasında sormanız, tedavi gerekçesini kavramanızı kolaylaştırır.
Kolon Kanserinde İmmünoterapi Kimlere Uygun?
İmmünoterapi, kolon kanserli hastaların tamamında değil, belirli bir biyolojik özelliğe sahip tümörlerde etkilidir. DNA'daki hataları onaran sistemi bozuk olan, yani yüksek mikrosatellit instabilitesi gösteren tümörlerde çok sayıda anormal protein oluşur. Bu proteinler bağışıklık sisteminin tümörü yabancı olarak tanımasını kolaylaştırır; bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri de bu tanımayı engelleyen frenleri kaldırarak etki gösterir.
Bu özelliği taşıyan yayılmış hastalıkta immünoterapi, ilk basamakta kemoterapinin yerine kullanılabilen bir seçenek hâline gelmiştir. Ameliyat öncesi dönemde, özellikle rektum yerleşimli bu tür tümörlerde immünoterapinin kullanımı araştırılmakta ve bazı hastalarda uygulanmaktadır. Buna karşılık DNA onarım sistemi sağlam olan tümörlerde, yani hastaların büyük çoğunluğunda, immünoterapinin tek başına etkisi sınırlıdır. Yan etkiler bağışıklık sisteminin sağlıklı dokulara yönelmesine bağlıdır; tiroit sorunları, ishal, cilt döküntüsü ve karaciğer enzimlerinde yükselme görülebilir ve erken bildirildiğinde yönetilmesi kolaylaşır. Bu nedenle immünoterapiye başlamadan önce tümörün DNA onarım durumunun mutlaka bilinmesi gerekir; test yapılmamışsa öncelikle bu eksik tamamlanır.
Karaciğer Metastazlarında Yerel Tedaviler
Karaciğer, kolon kanserinin en sık yayıldığı organdır; çünkü bağırsaktan gelen kan, kapı toplardamarı yoluyla doğrudan karaciğere ulaşır. Kolon kanserini diğer pek çok kanserden ayıran özellik, yayılım sınırlı sayıda odakla kısıtlı olduğunda bu odakların ameliyatla çıkarılmasının seçilmiş hastalarda uzun süreli hastalık kontrolü sağlayabilmesidir.
Metastazların çıkarılabilir olup olmadığı; odakların sayısı, yeri, büyük damarlarla ilişkisi ve geride yeterli sağlıklı karaciğer dokusu kalıp kalmayacağı değerlendirilerek belirlenir. Başlangıçta ameliyata uygun olmayan bazı hastalarda, ilaç tedavisiyle küçülen odaklar daha sonra çıkarılabilir hâle gelebilir. Ameliyatın dışında, ısı ile tümör dokusunu yok eden radyofrekans ya da mikrodalga ablasyon, hedefe odaklı yüksek doz radyoterapi ve karaciğer damarları yoluyla uygulanan bazı tedaviler de seçenekler arasındadır. Akciğerdeki sınırlı metastazlar için de benzer yerel yaklaşımlar düşünülebilir. Bu planlama karaciğer cerrahisi, girişimsel radyoloji ve tıbbi onkolojinin ortak değerlendirmesini gerektirir. Yerel tedavi uygulanan hastalarda da çoğu zaman öncesinde veya sonrasında ilaç tedavisi plana eklenir.
Fenerbahçe Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Kolon (Kalın Bağırsak) Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Fenerbahçe bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.