Pankreas kanseri tanısı, hasta ve yakınları için pek çok yeni soruyu beraberinde getirir: Ameliyat mümkün mü, kemoterapi ne kadar sürer, beslenme nasıl değişir? Bu sayfadaki başlıklar, bu soruların yanıtlarını genel bir çerçevede ele alıyor. Fenerbahçe bölgesinde yaşayan ve tıbbi onkoloji görüşü almak isteyen hastalar, Prof. Dr. Meral Günaldı'nın Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesine başvurabilir. Size uygun yol, tetkikleriniz incelendikten sonra birlikte konuşulur.
Fenerbahçe, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Kadıköy ilçesinde yer alır.
Pankreasın Görevleri ve Tümörün Kaynaklandığı Hücreler
Pankreas, midenin arkasında, karın boşluğunun derinlerinde yer alan yaprak biçimli bir organdır. İki temel görevi vardır: Bir yandan yağ, protein ve karbonhidratları sindiren enzimleri üretip bir kanal sistemiyle ince bağırsağa gönderir; öte yandan insülin ve glukagon gibi kan şekerini düzenleyen hormonları doğrudan kana salgılar. Organ anatomik olarak baş, gövde ve kuyruk bölümlerine ayrılır.
Pankreas kanseri denildiğinde çoğunlukla enzim taşıyan kanalları döşeyen hücrelerden gelişen duktal adenokarsinom kastedilir. Hormon üreten hücrelerden köken alan nöroendokrin tümörler ise genellikle daha yavaş seyreder, farklı tetkiklerle değerlendirilir ve tedavileri ayrı planlanır. Bu nedenle patoloji raporunda yazan tümör türü, sonraki tüm kararların başlangıç noktasıdır. Tümörün organın hangi bölümünde bulunduğu da belirtileri ve ameliyatın biçimini doğrudan etkiler; baş bölgesindeki tümörler safra kanalına yakınlıkları nedeniyle daha erken fark edilebilir, gövde ve kuyruk tümörleri ise uzun süre yakınma vermeden büyüyebilir.
Pankreas Ameliyatlarının Türleri ve Sonrası
Ameliyatın türü, tümörün pankreasın hangi bölümünde olduğuna göre seçilir. Baş bölgesindeki tümörlerde pankreatikoduodenektomi, yaygın adıyla Whipple ameliyatı yapılır. Bu ameliyatta pankreasın baş kısmı, onikiparmak bağırsağı, safra kesesi ve safra kanalının bir bölümü çıkarılır; ardından kalan pankreas, safra kanalı ve mide bağırsağa yeniden bağlanır. Gövde ve kuyruk tümörlerinde ise distal pankreatektomi uygulanır ve genellikle dalak da birlikte alınır.
Bunlar karın cerrahisinin kapsamlı girişimleri arasında yer alır ve bu alanda yoğun çalışan cerrahi ekiplerce yapılır. Ameliyat sonrasında pankreas bağlantı yerinden sızıntı, midenin geç boşalması ve enfeksiyon gibi sorunlar görülebilir; bunlar yakından izlenerek tedavi edilir. Hastanede kalış süresi kişiye göre değişir. Dalağı alınan hastalara bazı enfeksiyonlara karşı aşılar önerilir. İyileşme döneminde beslenme kademeli olarak düzenlenir, enzim desteği başlanabilir ve kan şekeri takip edilir. Ameliyat sonrası koruyucu ilaç tedavisinin zamanlaması, hastanın toparlanma hızına göre belirlenir.
Enzim Desteği ve Kan Şekeri Yönetimi
Tümör ya da ameliyat nedeniyle pankreasın sindirim enzimi üretimi azaldığında, yağlar ve proteinler yeterince sindirilemez. Bunun sonucunda şişkinlik, gaz, yağlı ve sık dışkılama ile yediği hâlde kilo kaybı görülür. Bu duruma pankreas dış salgı yetmezliği denir ve kapsül şeklindeki enzim preparatlarıyla tedavi edilir. Enzimler her ana öğün ve ara öğünle birlikte, yemeğe başlarken ya da yemek sırasında alınmalıdır; aç karnına alınan enzimin etkisi olmaz. Doz, öğünün yağ içeriğine ve yakınmaların seyrine göre hekim tarafından ayarlanır. A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminlerin düzeyi de bu hastalarda gözden geçirilir.
Pankreasın hormon üreten bölümü etkilendiğinde ise şeker hastalığı ortaya çıkabilir ya da var olan diyabet bozulabilir. Özellikle pankreasın büyük bölümünün çıkarıldığı ameliyatlardan sonra insülin tedavisi gerekebilir. Bu tür diyabette kan şekeri hem yükselmeye hem de ani düşmelere eğilimli olabildiğinden, endokrinoloji desteğiyle dikkatli bir izlem yapılır ve hasta ile yakınlarına düşük şeker belirtileri öğretilir.
Fenerbahçe ve Çevresinden Başvuranlarda Ortak Karar ve İkinci Görüş
Tedavi kararlarının tek bir uzmanlık alanına bırakılamadığı hastalıklardan biri de pankreas kanseridir. Genel cerrahi, tıbbi onkoloji, radyasyon onkolojisi, gastroenteroloji, radyoloji ve patoloji uzmanlarının katıldığı tümör konseyinde görüntüler birlikte incelenir; ameliyatın şimdi mi, ilaç tedavisinden sonra mı yapılacağı ya da hiç uygun olup olmadığı bu ortak değerlendirmeyle netleşir. Hastanın beklentileri ve genel durumu da bu tartışmanın bir parçasıdır.
Tanı sonrası kendisine önerilen planı başka bir hekimle de konuşmak isteyen hastalar için ikinci görüş, seçenekleri daha iyi anlamanın bir yoludur. Bu değerlendirmede en çok ihtiyaç duyulan belgeler, tomografi ve MR görüntülerinin dijital kopyaları, endoskopik ultrason ve biyopsi raporları, kan tahlilleri ile tümör belirteci sonuçları, varsa stent işlemi ve ameliyat notlarıdır. Pankreas kanserinde zaman, tedavi seçeneklerini etkileyebildiğinden ikinci görüş sürecinin tedaviyi geciktirmeyecek şekilde planlanması akılcı olur. Ortaya çıkan öneriler, hastanın kendi tedavi ekibiyle paylaşılabilir.
Fenerbahçe Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Pankreas Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Fenerbahçe bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.