Böbrek kanseri çoğu zaman hiçbir şikâyet yokken, başka bir nedenle çekilen bir ultrason ya da tomografide fark edilir. Böyle bir bulguyla karşılaşan kişilerin aklına pek çok soru gelir. Prof. Dr. Meral Günaldı, İç Hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji Uzmanı olarak hastalarını Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde tıbbi onkoloji açısından değerlendiriyor. Florya ve çevresinden gelen hastalar için hazırlanan bu sayfa, tanı ve tedavi sürecine dair temel bilgileri bir araya getiriyor.
Florya, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Bakırköy ilçesinde yer alır.
Böbrek Kanserine Yol Açabilen Risk Etkenleri
Böbrek kanserinin tek bir nedeni yoktur; birden fazla etkenin bir araya gelmesiyle geliştiği düşünülür. Bilinen risk etkenlerinin bir kısmı değiştirilebilir alışkanlıklarla, bir kısmı ise kişinin kendi kontrolü dışındaki durumlarla ilgilidir.
- Sigara: Tütün kullanımı böbrek kanseri riskini artıran, en net biçimde tanımlanmış alışkanlıktır.
- Fazla kilo: Obezite, özellikle berrak hücreli tip ile ilişkilendirilir.
- Yüksek tansiyon: Uzun süreli hipertansiyon ve bazı tansiyon ilaçlarının kullanımı risk artışıyla bağlantılı bulunmuştur.
- İleri böbrek yetmezliği: Uzun süre diyalize giren hastalarda böbreklerde çok sayıda kist gelişebilir ve bu durum riski yükseltir.
- Mesleki maruziyet: Trikloroetilen gibi bazı endüstriyel çözücülerle uzun süreli temas.
- Kalıtsal sendromlar ve aile öyküsü: Birinci derece akrabada böbrek kanseri bulunması.
Hastalık erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür ve genellikle orta ve ileri yaşlarda ortaya çıkar. Sigarayı bırakmak, sağlıklı kiloyu korumak ve tansiyonu kontrol altında tutmak, riski azaltmaya katkı sağlayabilecek adımlardır.
Tesadüfen Saptanma ve Belirti Verdiğinde Görülenler
Böbrekler karın arka duvarında, kaburgaların altında korunaklı bir yerde bulunur. Bu konum nedeniyle küçük tümörler çoğu zaman hiçbir yakınmaya yol açmaz. Günümüzde böbrek kanserlerinin önemli bir bölümü, safra kesesi, mide ya da bel ağrısı gibi başka şikâyetler için yapılan görüntülemeler sırasında rastlantısal olarak fark edilir. Genel nüfus için önerilen rutin bir böbrek kanseri tarama programı bulunmamaktadır.
Tümör büyüdükçe şu bulgular ortaya çıkabilir:
- İdrarda gözle görülen ya da tahlilde saptanan kan
- Böğürde, yani bel ile kaburgalar arasında, geçmeyen ağrı ya da dolgunluk hissi
- Karında ele gelen kitle
- Erkeklerde, özellikle sol tarafta, ani gelişen testis damarlarında genişleme (varikosel)
Kanama, böğür ağrısı ve kitlenin üçünün birlikte görülmesi artık nadirdir ve genellikle ilerlemiş hastalığa işaret eder. Bu belirtilerin çoğu böbrek taşı ya da enfeksiyon gibi yaygın durumlarda da görülür; geçmeyen ya da tekrarlayan şikâyetlerde bir hekime başvurmak uygun olur.
Böbrekteki Kitlenin Tomografi ve MR ile Değerlendirilmesi
Ultrason, böbrekteki bir oluşumun içi sıvı dolu basit bir kist mi yoksa katı bir kitle mi olduğunu ayırt etmede ilk basamaktır. Böbrek kistleri toplumda oldukça sık görülür ve büyük çoğunluğu zararsızdır. Görüntüsü şüpheli olan kistler ya da katı kitleler için ileri inceleme gerekir.
Kesin değerlendirmede en sık kullanılan yöntem, damardan kontrast madde verilerek çekilen bilgisayarlı tomografidir. Tümörün kontrast maddeyi tutma biçimi, boyutu, böbreğin hangi bölümünde yer aldığı ve böbrek toplardamarına uzanıp uzanmadığı bu çekimle ortaya konur. Kistik oluşumlar, duvar kalınlığı, iç bölmeler ve kontrast tutulumuna göre kategorilere ayrılır; bu sınıflama izlem ya da ameliyat kararına yön verir.
Böbrek fonksiyonları kontrast madde verilmesine uygun olmayan hastalarda ya da tomografi sonucunun net olmadığı durumlarda manyetik rezonans görüntüleme tercih edilebilir. Göğüs tomografisi ise akciğerlere yayılım olup olmadığını değerlendirmek için planlamaya eklenir. Çekim öncesinde böbrek değerlerine bakılması ve alerji öyküsünün sorgulanması olağan hazırlık adımlarıdır.
Yayılmış Hastalıkta Cerrahinin ve Işın Tedavisinin Yeri
Böbrek kanseri vücudun farklı bölgelerine yayıldığında tedavinin ana eksenini ilaçlar oluşturur. Bununla birlikte cerrahi ve radyoterapi, seçilmiş durumlarda bu planın değerli tamamlayıcılarıdır.
- Sitoredüktif nefrektomi: Uzak yayılım varken asıl tümörün bulunduğu böbreğin çıkarılmasıdır. Günümüzde her hastaya değil; genel durumu iyi, yayılımı sınırlı ve hastalık yükünün büyük kısmı böbrekte olan seçilmiş hastalara önerilir.
- Metastazektomi: Akciğer, böbrek üstü bezi ya da başka bir bölgedeki tek veya az sayıdaki yayılım odağının ameliyatla çıkarılması bazı hastalarda düşünülebilir.
- Stereotaktik radyoterapi: Yüksek dozun çok küçük bir alana, birkaç seansta odaklandığı ışın tedavisidir; sınırlı sayıdaki yayılım odağının kontrolünde kullanılabilir.
- Palyatif radyoterapi: Kemik ağrısını hafifletmek ya da kırık riskini azaltmak amacıyla uygulanır.
- Radyocerrahi: Beyindeki yayılım odaklarında sık başvurulan, ışını hedefe yoğunlaştıran yöntemdir.
Bu kararlar ürolog, radyasyon onkoloğu ve tıbbi onkoloğun birlikte yer aldığı tümör konseylerinde konuşulur. Işın tedavisi ile ilaç tedavisinin zamanlaması da bu toplantılarda birlikte planlanır.
Florya Bölgesinden Randevu
Florya ve çevresinden gelen hastalar, Böbrek Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.