Yumurtalık kanseri tek bir hastalık değil; farklı hücrelerden kaynaklanan ve farklı davranan bir tümör grubudur. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji alanında tümör tipine, evreye ve genetik özelliklere göre şekillenen ilaç tedavilerini hastayla birlikte planlar; muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Florya ve yakın semtlerden gelen kadınlar için hazırlanan bu içerik genel bilgi verir ve kişisel hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Florya, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Bakırköy ilçesinde yer alır.
Epitelyal, Germ Hücreli ve Stromal Tümörler
Yumurtalıktan kaynaklanan kanserler, köken aldıkları hücre tipine göre üç ana gruba ayrılır. Bu ayrım, hastalığın hangi yaşta görüldüğünü, nasıl seyrettiğini ve hangi ilaçlarla tedavi edildiğini doğrudan etkiler.
- Epitelyal tümörler: Yumurtalık kanserlerinin büyük çoğunluğunu oluşturur ve çoğunlukla ileri yaşlarda görülür. En sık alt tip yüksek dereceli seröz karsinomdur; bu tümörlerin önemli bir kısmının aslında fallop tüpünün uç kısmından başladığı düşünülmektedir. Endometrioid, berrak hücreli, müsinöz ve düşük dereceli seröz karsinom diğer alt tiplerdir.
- Germ hücreli tümörler: Yumurta hücresine dönüşecek ilk gelişim evresindeki hücrelerden kaynaklanır ve çoğunlukla çocukluk, ergenlik ve genç erişkinlik döneminde görülür. Kemoterapiye duyarlılıkları yüksektir.
- Seks kord stromal tümörler: Hormon üreten destek hücrelerinden kaynaklanır; bazıları östrojen salgılayarak düzensiz kanamaya yol açabilir.
Her alt tipin kendine özgü genetik ve biyolojik özellikleri olduğu için, tedavi önerileri de bu sınıflamaya göre ayrı ayrı belirlenir. Nadir alt tiplerde patoloji preparatlarının ikinci bir merkezde yeniden değerlendirilmesi de istenebilir.
Cerrahi Evreleme ve Hastalığın Yaygınlığının Belirlenmesi
Yumurtalık kanserinde evreleme, görüntülemenin yanı sıra büyük ölçüde ameliyat sırasında yapılan gözlem ve örneklemelere dayanır. Uluslararası FIGO sistemine göre yapılan bu sınıflandırmada şu sorulara yanıt aranır:
- Hastalık bir ya da iki yumurtalıkla mı sınırlı?
- Tümör yumurtalığın yüzeyinde ya da kapsülü yırtılmış durumda mı?
- Rahim, tüpler ve leğen kemiği içindeki diğer organlara uzanım var mı?
- Karın zarında, omentumda ya da karaciğer yüzeyinde tümör odakları bulunuyor mu?
- Karın arka duvarındaki lenf bezleri tutulmuş mu?
- Akciğer zarı, karaciğerin içi ya da daha uzak organlarda yayılım var mı?
Erken evre düşünülen hastalarda kapsamlı evreleme ameliyatı yapılır: rahim ve her iki yumurtalık ile tüplerin çıkarılmasının yanında omentum, karın zarından örnekler ve lenf bezleri de alınır. Bu titiz inceleme, ilk bakışta yalnızca yumurtalıkta görünen hastalığın aslında daha yaygın olup olmadığını ortaya koyar ve ameliyat sonrası kemoterapi gereksinimini belirler.
Tümör Yükünü Azaltma Ameliyatı: Sitoredüksiyon
Hastalık karın içine yayılmışsa, cerrahinin amacı karın içinde gözle görülen tüm tümör odaklarını mümkün olduğunca çıkarmaktır. Bu işleme sitoredüktif cerrahi ya da tümör yükünü azaltma ameliyatı denir. Ameliyat sonunda gözle görülür tümör kalmaması, tedavinin seyrini olumlu yönde etkileyen başlıca etkenlerden biri olarak kabul edilir.
Hastalığın dağılımına göre bu ameliyat şu işlemleri içerebilir:
- Rahim, yumurtalıklar ve tüplerin çıkarılması
- Omentum adı verilen, bağırsakların önünü örten yağlı perdenin alınması
- Karın zarındaki tümör odaklarının soyulması
- Gerekirse bağırsak, dalak ya da diyafram yüzeyine yönelik ek girişimler
Kapsamlı ve uzun süren bu ameliyatlar, jinekolojik onkoloji alanında çalışan cerrahlar tarafından planlanır. Ameliyat öncesinde hastanın beslenme durumu, kalp ve akciğer fonksiyonları ile genel dayanıklılığı değerlendirilir; bu hazırlık, ameliyat sonrası iyileşme sürecini etkileyebilir. Ameliyattan sonra hastanede kalış süresi ve kemoterapiye başlama zamanı, iyileşmenin hızına göre belirlenir. Bu dönemde erken hareket etmek, solunum egzersizleri ve yeterli protein alımı toparlanmayı destekler.
Florya Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası İzlem
Tedavi tamamlandıktan sonra başlayan izlem döneminin amacı, hastalığın olası tekrarını erken fark etmek, tedavinin uzun dönem etkilerini yönetmek ve günlük yaşama dönüşü desteklemektir. Kontrol sıklığı ilk yıllarda daha yoğundur ve zamanla aralıklar uzar.
İzlem görüşmelerinde genellikle şu adımlar yer alır:
- Yeni ortaya çıkan karın şişliği, iştahsızlık, bağırsak alışkanlığında değişiklik ya da ağrı gibi yakınmaların sorgulanması
- Fizik muayene ve gerektiğinde jinekolojik muayene
- Tümör belirteci takibi
- Şikâyet ya da kan değerlerindeki değişime göre planlanan tomografi
- Kemoterapiye bağlı sinir hasarı, yorgunluk ve kan değerlerinin değerlendirilmesi
PARP inhibitörü ya da bevasizumab ile idame tedavisi alan hastalarda kontroller, ilaçların yan etkilerini izleyecek şekilde daha sık planlanır. Tümör belirtecindeki küçük bir yükselme tek başına tedaviye başlama nedeni sayılmaz; bulgular bütün olarak değerlendirilir. İzlem takvimi, her hasta için hekim tarafından ayrıca belirlenir. Kontrollere gelirken önceki raporların ve görüntülerin getirilmesi, karşılaştırmalı değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Florya Bölgesinden Randevu
Florya ve çevresinden gelen hastalar, Yumurtalık (Over) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.