Meme dokusundaki hücrelerin denetimsiz çoğalmasıyla başlayan meme kanseri tek tip bir hastalık değildir; tümörün biyolojik özellikleri tedavi yolunu doğrudan belirler. Prof. Dr. Meral Günaldı, İç Hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji Uzmanı olarak meme kanserinde ilaç tedavilerinin planlanması ve izlenmesiyle ilgilenir. Güngören bölgesinden ulaşan hastalar muayene için Ulus, Beşiktaş'taki muayenehaneye başvurabilir. Aşağıdaki bölümler, sık merak edilen konuları sade bir dille ele alıyor.
Güngören, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Evreleme Neyi Anlatır?
Evre, hastalığın vücutta ne kadar yer kapladığını özetleyen ortak bir dildir. Meme kanserinde evrelemede üç temel bilgi kullanılır: tümörün boyutu ve deri ya da göğüs duvarı gibi çevre dokulara uzanıp uzanmadığı, koltuk altı ve çevresindeki lenf bezlerinde tutulum olup olmadığı ve uzak organlara yayılım bulunup bulunmadığı. Bu üç bileşen TNM sistemi olarak bilinir. Günümüzde evre belirlenirken hormon reseptörleri, HER2 durumu ve tümör derecesi gibi biyolojik özellikler de hesaba katılır.
Evre sıfır olarak adlandırılan durumda kanser hücreleri süt kanalının içinde sınırlıdır ve çevreye yayılmamıştır. Erken evrelerde hastalık meme ve yakın lenf bezleriyle sınırlıyken, lokal ileri evrede tümör büyük ya da lenf bezi tutulumu yaygındır. Uzak organlara yayılmış hastalık metastatik meme kanseri olarak tanımlanır. Ameliyat öncesi yapılan klinik evreleme ile ameliyat sonrası patolojiye dayanan evre farklı çıkabilir; tedavi planı en güncel bilgiye göre gözden geçirilir.
Ameliyattan Önce İlaç Tedavisi (Neoadjuvan Yaklaşım)
Bazı hastalarda ilaç tedavisi ameliyattan önce başlatılır. Neoadjuvan tedavi olarak adlandırılan bu yaklaşım, özellikle tümörün büyük olduğu, koltuk altı lenf bezlerinin tutulduğu ya da HER2 pozitif ve üçlü negatif gibi ilaçlara iyi yanıt verme eğilimi taşıyan alt tiplerde gündeme gelir. Amaç, tümörü küçülterek daha sınırlı bir ameliyatı mümkün kılmak ve vücutta görüntülemeyle saptanamayan hücreleri erkenden hedeflemektir.
Bu yaklaşımın bir başka yararı, tümörün ilaca verdiği yanıtın doğrudan izlenebilmesidir. Tedavi sırasında muayene ve görüntülemeyle küçülme takip edilir. Ameliyatta çıkarılan dokuda hiç canlı kanser hücresi kalmamışsa buna patolojik tam yanıt denir; geride hücre kalmışsa ameliyat sonrasında tedaviyi değiştirmek ya da yeni bir ilaç eklemek gerekebilir. Neoadjuvan tedavinin uygun olup olmadığı tümörün özelliklerine, hastanın genel durumuna ve cerrahi ekibin görüşüne göre belirlenir; her hastada ilk adım ameliyat olmayabileceği gibi, ilaçla başlamak da herkes için geçerli değildir.
Cerrahi, Radyoterapi ve İlaç Tedavisinin Birlikte Planlanması
Tek bir uzmanlık alanı, meme kanseri tedavisinde bütün kararları tek başına vermez. Genel cerrahi ya da meme cerrahisi, radyasyon onkolojisi, tıbbi onkoloji, radyoloji, patoloji ve gerektiğinde plastik cerrahi bir araya gelerek tedavinin sırasını belirler. Bu toplantılar tümör konseyi olarak adlandırılır ve her hastanın görüntüleri ile patoloji sonuçları burada ortak değerlendirilir.
Meme koruyucu cerrahi yapılan hastaların çoğunda kalan meme dokusuna radyoterapi uygulanır; memenin tamamının alındığı bazı durumlarda da göğüs duvarı ve lenf bezi bölgeleri ışınlanabilir. Kemoterapi verilecekse radyoterapi genellikle onun ardından planlanır, hormon tedavisi ise radyoterapiyle aynı dönemde sürdürülebilir. Hedefe yönelik bazı ilaçlar radyoterapi sırasında kesintisiz devam edebilir. Bu sıralamanın doğru kurulması, hem tedavinin etkinliği hem de yan etkilerin üst üste binmemesi için gerekir. Sizin için çizilen yol haritasını, hangi tedavinin neden ve ne zaman verildiğini sorarak öğrenmeniz sürece katılımınızı kolaylaştırır. Planda bir değişiklik gerektiğinde bunun gerekçesi de sizinle paylaşılır.
Genetik Danışmanlık ve BRCA Testi
Meme kanserlerinin bir kısmı, anne ya da babadan aktarılan gen değişiklikleriyle ilişkilidir. Bu alanda en çok bilinenler BRCA genleridir; bunların dışında başka genler de risk oluşturabilir. Genetik test; genç yaşta tanı alan, üçlü negatif tümörü olan, ailesinde çok sayıda meme, yumurtalık, pankreas ya da prostat kanseri bulunan, erkek meme kanseri olan veya her iki memesinde kanser gelişen hastalara önerilebilir. Test kararını ve kapsamını hekiminiz aile öykünüze göre belirler.
Sonucun tedaviye doğrudan etkisi olabilir: kalıtsal bir değişiklik saptanırsa cerrahi seçenekler yeniden tartışılabilir ve bazı hedefe yönelik ilaçlar gündeme gelebilir. Aynı zamanda kardeşler ve çocuklar gibi yakın akrabalar için de bilgi verir; taşıyıcı olduğu anlaşılan aile bireylerinde daha yakın tarama ya da koruyucu yaklaşımlar planlanabilir. Test öncesinde ve sonrasında genetik danışmanlık almak, sonuçların ne anlama geldiğini ve aileyle nasıl paylaşılacağını anlamayı kolaylaştırır. Sonucun çıkması zaman alabileceğinden, gerekli görüldüğünde testin tedavinin başında istenmesi planlamaya katkı sağlar.
Güngören Bölgesinden Randevu
Güngören ve çevresinden gelen hastalar, Meme Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.