Güngören bölgesinden başvuran hastaların sık sorduğu konular arasında ameliyat ile kemoterapinin sırası, idame tedavisinin ne anlama geldiği ve genetik testin gerekliliği yer alır. Yumurtalık kanserinde cerrahiyi jinekolojik onkoloji, ilaç tedavilerini ise tıbbi onkoloji planlar. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerle ilgili değerlendirme yapıyor. Aşağıdaki bölümler bu soruları tek tek ele alıyor.
Güngören, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Yumurtalık Kanseri Riskini Etkileyen Durumlar
Yumurtalık kanseri her yaşta görülebilse de çoğunlukla menopoz sonrası dönemde ortaya çıkar. Riski artırdığı bilinen etkenlerin başında aile öyküsü ve kalıtsal gen değişiklikleri gelir.
- BRCA genlerinde değişiklik: Meme ve yumurtalık kanseri riskini birlikte artıran kalıtsal durum
- Lynch sendromu: Kalın bağırsak ve rahim iç zarı kanserinin yanı sıra yumurtalık kanseri riskini de yükseltir
- Ailede yumurtalık ya da meme kanseri öyküsü, özellikle genç yaşta tanı almış yakınların bulunması
- Endometriozis: Rahim iç zarına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesi; bazı alt tiplerle ilişkilendirilir
- Hiç doğum yapmamış olmak ve kısırlık öyküsü
- Menopoz sonrası uzun süreli hormon tedavisi ve fazla kilo
Öte yandan gebelik, emzirme, doğum kontrol haplarının bir süre kullanılmış olması ve tüplerin bağlanması ya da çıkarılması gibi durumların riski azalttığı bilinmektedir. Risk etkenlerinin hiçbiri tek başına hastalığın gelişeceği anlamına gelmez; tanı alan kadınların bir kısmında ise bilinen hiçbir risk etkeni bulunmaz.
Ultrason, Tümör Belirteçleri ve Tomografi ile Değerlendirme
Yumurtalıkta bir kitle düşünüldüğünde ilk başvurulan yöntem genellikle vajinal ultrasondur. Bu inceleme kitlenin boyutunu, içinin sıvı mı katı mı olduğunu, iç bölmeleri ve kanlanma özelliklerini gösterir. Basit görünümlü kistlerin büyük bölümü iyi huyludur ve kendiliğinden kaybolabilir.
Kanda ölçülen bazı tümör belirteçleri değerlendirmeye yardımcı olur. Ancak bu değerler endometriozis, miyom, adet dönemi, karaciğer hastalıkları ve karın içi iltihaplarda da yükselebilir; normal çıkmaları da hastalığı dışlamaz. Bu nedenle tek başına tanı koydurmazlar, görüntüleme bulgularıyla birlikte yorumlanırlar. Genç kadınlarda germ hücreli tümörlerden şüpheleniliyorsa farklı belirteçlere de bakılır.
Hastalığın karın içinde ne kadar yaygın olduğunu görmek için karın, pelvis ve göğüs tomografisi çekilir. Bazı durumlarda MR ya da PET-BT planlanabilir. Genel kadın nüfusunda yumurtalık kanserini erken dönemde yakalayan, etkinliği kanıtlanmış bir tarama yöntemi bulunmamaktadır. Bu nedenle değerlendirme, şikâyeti olan ya da kalıtsal yüksek risk taşıyan kadınlara odaklanır ve yüksek riskli kadınlar için ayrı bir yaklaşım planlanır.
Epitelyal, Germ Hücreli ve Stromal Tümörler
Yumurtalıktan kaynaklanan kanserler, köken aldıkları hücre tipine göre üç ana gruba ayrılır. Bu ayrım, hastalığın hangi yaşta görüldüğünü, nasıl seyrettiğini ve hangi ilaçlarla tedavi edildiğini doğrudan etkiler.
- Epitelyal tümörler: Yumurtalık kanserlerinin büyük çoğunluğunu oluşturur ve çoğunlukla ileri yaşlarda görülür. En sık alt tip yüksek dereceli seröz karsinomdur; bu tümörlerin önemli bir kısmının aslında fallop tüpünün uç kısmından başladığı düşünülmektedir. Endometrioid, berrak hücreli, müsinöz ve düşük dereceli seröz karsinom diğer alt tiplerdir.
- Germ hücreli tümörler: Yumurta hücresine dönüşecek ilk gelişim evresindeki hücrelerden kaynaklanır ve çoğunlukla çocukluk, ergenlik ve genç erişkinlik döneminde görülür. Kemoterapiye duyarlılıkları yüksektir.
- Seks kord stromal tümörler: Hormon üreten destek hücrelerinden kaynaklanır; bazıları östrojen salgılayarak düzensiz kanamaya yol açabilir.
Her alt tipin kendine özgü genetik ve biyolojik özellikleri olduğu için, tedavi önerileri de bu sınıflamaya göre ayrı ayrı belirlenir. Nadir alt tiplerde patoloji preparatlarının ikinci bir merkezde yeniden değerlendirilmesi de istenebilir.
Doğurganlığı Koruyan Seçenekler ve Erken Menopozla Baş Etme
Hastalık genç kadınlarda da görülebildiği için doğurganlık konusu tedavi planının ayrılmaz bir parçası olabilir. Germ hücreli tümörlerde, bazı stromal tümörlerde ve tek yumurtalıkla sınırlı, düşük riskli seçilmiş epitelyal tümörlerde, rahim ve sağlam olan diğer yumurtalık korunarak yalnızca etkilenen yumurtalığın çıkarıldığı doğurganlık koruyucu cerrahi düşünülebilir. Bu karar, kapsamlı evreleme sonuçlarına dayanır ve jinekolojik onkoloji ile üreme sağlığı hekimlerinin birlikte değerlendirmesini gerektirir.
Her iki yumurtalığın alındığı kadınlarda, menopoz henüz gelmemişse ameliyatla birlikte ani bir menopoz yaşanır. Bu durumda şu yakınmalar ortaya çıkabilir:
- Sıcak basmaları ve gece terlemeleri
- Uyku bozukluğu ve duygu durumunda dalgalanmalar
- Vajinal kuruluk ve cinsel yaşamda zorluklar
- Uzun vadede kemik erimesi eğilimi
Hormon içermeyen nemlendiriciler, düzenli egzersiz, kalsiyum ve D vitamini desteği ile kemik yoğunluğu ölçümü bu sürecin yönetiminde kullanılan araçlardır. Cinsel yaşamla ilgili kaygıları hekimle paylaşmak ve gerektiğinde psikolojik destek almak, bu değişime uyumu kolaylaştırabilir.
Güngören Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Yumurtalık (Over) Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Güngören bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.