Memede fark edilen bir değişiklik, beklenmedik bir mamografi sonucu ya da yeni konmuş bir tanı... Hangi noktada olursanız olun, doğru bilgi kaygıyı yönetmeyi kolaylaştırır. Bu sayfa, Kadıköy bölgesinden bilgi arayan okurlar için meme kanserinin tıbbi onkoloji boyutunu özetler. Prof. Dr. Meral Günaldı'nın muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Burada yer alan bilgiler genel niteliktedir ve hekim muayenesinin yerini tutmaz; tedavi planı kişiye göre belirlenir.
Kadıköy, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Evreleme Neyi Anlatır?
Evre, hastalığın vücutta ne kadar yer kapladığını özetleyen ortak bir dildir. Meme kanserinde evrelemede üç temel bilgi kullanılır: tümörün boyutu ve deri ya da göğüs duvarı gibi çevre dokulara uzanıp uzanmadığı, koltuk altı ve çevresindeki lenf bezlerinde tutulum olup olmadığı ve uzak organlara yayılım bulunup bulunmadığı. Bu üç bileşen TNM sistemi olarak bilinir. Günümüzde evre belirlenirken hormon reseptörleri, HER2 durumu ve tümör derecesi gibi biyolojik özellikler de hesaba katılır.
Evre sıfır olarak adlandırılan durumda kanser hücreleri süt kanalının içinde sınırlıdır ve çevreye yayılmamıştır. Erken evrelerde hastalık meme ve yakın lenf bezleriyle sınırlıyken, lokal ileri evrede tümör büyük ya da lenf bezi tutulumu yaygındır. Uzak organlara yayılmış hastalık metastatik meme kanseri olarak tanımlanır. Ameliyat öncesi yapılan klinik evreleme ile ameliyat sonrası patolojiye dayanan evre farklı çıkabilir; tedavi planı en güncel bilgiye göre gözden geçirilir.
Ameliyattan Önce İlaç Tedavisi (Neoadjuvan Yaklaşım)
Bazı hastalarda ilaç tedavisi ameliyattan önce başlatılır. Neoadjuvan tedavi olarak adlandırılan bu yaklaşım, özellikle tümörün büyük olduğu, koltuk altı lenf bezlerinin tutulduğu ya da HER2 pozitif ve üçlü negatif gibi ilaçlara iyi yanıt verme eğilimi taşıyan alt tiplerde gündeme gelir. Amaç, tümörü küçülterek daha sınırlı bir ameliyatı mümkün kılmak ve vücutta görüntülemeyle saptanamayan hücreleri erkenden hedeflemektir.
Bu yaklaşımın bir başka yararı, tümörün ilaca verdiği yanıtın doğrudan izlenebilmesidir. Tedavi sırasında muayene ve görüntülemeyle küçülme takip edilir. Ameliyatta çıkarılan dokuda hiç canlı kanser hücresi kalmamışsa buna patolojik tam yanıt denir; geride hücre kalmışsa ameliyat sonrasında tedaviyi değiştirmek ya da yeni bir ilaç eklemek gerekebilir. Neoadjuvan tedavinin uygun olup olmadığı tümörün özelliklerine, hastanın genel durumuna ve cerrahi ekibin görüşüne göre belirlenir; her hastada ilk adım ameliyat olmayabileceği gibi, ilaçla başlamak da herkes için geçerli değildir.
Hedefe Yönelik Tedaviler ve İmmünoterapi
Hedefe yönelik tedaviler, kanser hücresine özgü bir yapıyı ya da sinyal yolunu tanıyarak etki eder. Meme kanserinde bu alanın bilinen örnekleri, HER2 pozitif tümörlerde bu reseptörü bloke eden antikor ilaçlardır. Bu ilaçlar kemoterapiyle birlikte ya da tek başına, damar yoluyla veya deri altından uygulanabilir. Kalp fonksiyonu üzerinde etki gösterebildikleri için tedavi süresince kalp ultrasonu (ekokardiyografi) ile izlem yapılır. Antikora kemoterapi ilacının bağlandığı yeni nesil ilaçlar da seçilmiş hastalarda kullanılmaktadır.
Hormon reseptörü pozitif hastalıkta, hücre döngüsünü düzenleyen enzimleri baskılayan ilaçlar hormon tedavisiyle birlikte verilebilir. BRCA gen değişikliği taşıyan bazı hastalarda PARP inhibitörleri adı verilen ilaçlar seçenekler arasına girer. İmmünoterapi ise bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanımasını kolaylaştırır; meme kanserinde başlıca üçlü negatif alt tipte, belirli koşullarda kemoterapiyle birlikte kullanılır. Bu tedavilerin hangisinin uygun olduğu patoloji ve gerekiyorsa genetik test sonuçlarına göre belirlenir; tedavi boyunca etki ve yan etkiler düzenli kontrollerle izlenir.
Kadıköy ve Çevresinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası Takip
Aktif tedavi tamamlandığında yeni bir dönem başlar. Takip vizitlerinin amacı, hastalığın geri dönüşüne işaret edebilecek bulguları zamanında fark etmek, uzun süreli yan etkileri yönetmek ve süren hormon tedavisinin uyumunu izlemektir. İlk yıllarda kontroller daha sık, sonraki dönemde daha seyrek yapılır. Her vizitte öykü alınır ve fizik muayene yapılır; meme koruyucu cerrahi geçirmiş hastalarda kalan meme ve karşı meme için yıllık mamografi devam eder.
Belirti yokken rutin olarak tümör belirteci ölçümü ya da tüm vücut taraması yapılması genellikle önerilmez; tetkikler şikâyete göre planlanır. Yeni başlayan ve geçmeyen kemik ağrısı, inatçı öksürük, nefes darlığı, karın ağrısı ya da şiddetli baş ağrısı gibi belirtileri bir sonraki kontrolü beklemeden bildirmek gerekir. Takip döneminde kemik sağlığı, kalp sağlığı, kilo kontrolü ve düzenli fiziksel aktivite de gündemdedir. İş ve sosyal hayata dönüş, ilişkiler ve beden algısı gibi konularda psikolojik destek almak da sürecin doğal bir parçası olabilir.
Kadıköy Bölgesinden Randevu
Kadıköy ve çevresinden gelen hastalar, Meme Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.