Menopozdan sonra beklenmedik bir lekelenme ya da kanama fark etmek, pek çok kadında doğal olarak kaygı uyandırır. Bu sayfa, rahmin iç zarından gelişen endometrium kanserini merak eden Kadıköy ve çevresinden kadınlar ile yakınları için hazırlandı. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hastaları değerlendirmektedir. Aşağıdaki bölümler hastalığın farklı yönlerini sade bir dille anlatır; kişisel tedavi kararı ise her zaman muayene ve tetkiklerle verilir.
Kadıköy, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Menopoz Öncesinde ve İlerlemiş Hastalıkta Belirtiler
Endometrium kanseri daha çok menopoz sonrasında görülse de daha genç kadınlarda da ortaya çıkabilir. Bu dönemde belirti, adet düzenindeki değişiklik şeklinde kendini gösterir: Adetler arasında kanama, alışılmadık derecede uzun ya da yoğun adetler veya düzensiz kanamalar dikkat çekebilir. Özellikle kilo fazlası ya da polikistik over sendromu olan kadınlarda bu tür değişikliklerin hekimle konuşulması yerinde olur.
Hastalık rahim dışına yayıldığında farklı yakınmalar eklenebilir:
- Kasıkta ya da alt karında süregen ağrı veya baskı hissi
- Karında şişlik, çabuk doyma
- Bacaklarda şişlik
- İstemsiz kilo kaybı ve belirgin halsizlik
- Nefes darlığı ya da inatçı öksürük
Bu belirtilerin hiçbiri tek başına kansere özgü değildir; bağırsak, idrar yolları ya da kalp hastalıkları da benzer yakınmalara yol açabilir. Önemli olan, birkaç hafta içinde geçmeyen veya giderek artan şikâyetlerin bir hekim tarafından değerlendirilmesidir. Doktora giderken yakınmaların ne zamandır sürdüğünü ve hangi durumlarda arttığını anlatabilmek, doğru tetkiklerin seçilmesine katkı sağlar.
Tanıya Giden Yol: Ultrason, Örnekleme ve Histeroskopi
Şüpheli bir kanamada ilk basamak genellikle jinekolojik muayene ve transvajinal ultrasondur; bu incelemede ince bir prob vajinadan yerleştirilerek endometriumun kalınlığı ve yapısı görüntülenir. Ultrason tek başına kanser tanısı koymaz, yalnızca doku örneği alınması gerekip gerekmediğine yol gösterir. Rahim içinde polip, miyom ya da sıvı birikimi gibi başka bulgular da bu incelemede ortaya çıkabilir.
Kesin tanı için endometriumdan doku alınması şarttır. Bu iş için birkaç yol vardır:
- Endometrial örnekleme (pipelle biyopsisi): İnce, esnek bir kanülle muayenehane koşullarında birkaç dakikada yapılabilen bir işlemdir.
- Histeroskopi: Rahim içine yerleştirilen ince bir kamera ile endometrium doğrudan görülür ve şüpheli alandan hedefli örnek alınır.
- Dilatasyon ve küretaj: Genellikle anestezi altında rahim içinin kazınarak örneklenmesidir.
Hangi yöntemin seçileceği; hastanın yaşı, ultrason bulguları ve ilk örneklemenin yeterli olup olmadığı gibi etkenlere göre kadın hastalıkları hekimi tarafından belirlenir. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız işlem öncesinde bunu mutlaka belirtin.
Evreleme ve Görüntüleme Yöntemleri
Evre, kanserin rahim içinde ne kadar ilerlediğini ve vücudun başka bölgelerine yayılıp yayılmadığını tanımlar. Endometrium kanserinde evreleme büyük ölçüde cerrahi evrelemeye dayanır; yani kesin evre, ameliyatta çıkarılan dokuların patolojik incelemesi sonucunda belirlenir. Uluslararası FIGO sistemi bu sınıflamada yaygın olarak kullanılır ve güncel sürümlerinde moleküler bulgulara da yer verilmiştir.
Ameliyat öncesinde görüntüleme, cerrahiyi planlamaya yardım eder. Pelvik MR, tümörün rahim duvarına ne kadar derin ilerlediğini ve rahim ağzına uzanıp uzanmadığını göstermede yararlıdır. Akciğer ve karın içine yayılım şüphesi olduğunda bilgisayarlı tomografi, seçilmiş durumlarda ise PET-BT kullanılabilir. Lenf bezlerinin durumunu anlamak için ameliyat sırasında sentinel lenf nodu yöntemi uygulanabilir: Tümörün ilk süzüldüğü bez boyayla işaretlenip çıkarılır, böylece tüm bezlerin alınmasına gerek kalmayabilir. Hangi tetkiklerin gerektiği, tümörün tipi ve muayene bulgularına göre belirlenir. Böbrek fonksiyonlarınız ya da kontrast madde alerjiniz varsa, görüntüleme öncesinde bunu ekibe bildirmeniz gerekir.
Ameliyat: Tedavinin Çoğu Zaman İlk Adımı
Hastalık rahimle sınırlı görünüyorsa tedavi genellikle ameliyatla başlar. Standart cerrahide rahim ve rahim ağzı çıkarılır (histerektomi); çoğu hastada yumurtalıklar ve tüpler de aynı ameliyatta alınır. Lenf bezlerinin değerlendirilmesi de cerrahinin önemli bir parçasıdır. Uygun hastalarda bu ameliyatlar laparoskopik ya da robotik yöntemlerle küçük kesilerden yapılabilir; bu tercih, hastanın vücut yapısı ve tümörün özellikleri göz önünde tutularak jinekolojik onkoloji cerrahı tarafından verilir.
Ameliyattan önce tıbbi onkoloğun da hastayı görmesi bazı durumlarda yarar sağlar. Örneğin tümörün saldırgan bir alt tipte olduğu biliniyorsa, ameliyat sonrası olası ilaç tedavisi için yol haritası önceden konuşulabilir. Kalp hastalığı, ileri diyabet ya da ciddi akciğer sorunu nedeniyle ameliyat riski çok yüksek olan hastalarda ise radyoterapi veya hormon tedavisi gibi cerrahi dışı seçenekler gündeme gelebilir. Ameliyatın kapsamı ve sonrasında ne bekleneceği, her hasta için ayrı ayrı planlanır.
Kadıköy Bölgesinden Randevu
Kadıköy ve çevresinden gelen hastalar, Rahim (Endometrium) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.