Mesane kanseri, idrarı biriktiren kese biçimindeki organın iç yüzeyini döşeyen hücrelerden gelişen bir hastalıktır. Bu sayfada tanıdan tedavi sonrası izleme kadar uzanan süreci adım adım ele alıyoruz. Prof. Dr. Meral Günaldı, İç Hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji Uzmanı olarak hastalarını Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kabul ediyor. Kartal ve çevresinden gelen hastalar da tıbbi onkoloji değerlendirmesi için bu muayenehaneye başvurabilir.
Kartal, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
İdrarda Kan Görüldüğünde Ne Düşünülmeli?
Mesane kanserinin en tipik ilk işareti, idrarın pembe, kırmızı ya da kola rengine dönmesidir. Bu kanama çoğu zaman ağrı eşlik etmeden ortaya çıkar ve birkaç gün sonra kendiliğinden kaybolabilir. Kanamanın durması, sorunun geçtiği anlamına gelmez; kaynağı mutlaka araştırılmalıdır.
Bazen kan gözle fark edilmez, yalnızca rutin idrar tahlilinde mikroskop altında görülür. Bu bulgu da tek başına kanser anlamına gelmese de nedenini açıklamak için değerlendirme gerektirir. Kanamaya şu şikâyetler eşlik edebilir:
- Sık idrara çıkma ve idrarı tutmakta zorlanma
- İdrar yaparken yanma
- Mesane tam boşalmamış gibi bir his
Bu belirtiler idrar yolu enfeksiyonu, taş ya da prostat büyümesi gibi çok daha yaygın durumlarla da karışabilir. Özellikle antibiyotik tedavisine rağmen geçmeyen yakınmalar ya da tekrarlayan kanama varsa bir hekime başvurmak yerinde olur. Değerlendirme genellikle bir üroloji uzmanı tarafından başlatılır. Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde de kanama yalnızca ilaca bağlanmamalı, altta yatan neden araştırılmalıdır.
Mesaneyi Koruyan Üçlü Tedavi Yaklaşımı
Kasa ilerlemiş mesane kanserinde her hasta için tek seçenek mesanenin çıkarılması değildir. Seçilmiş hastalarda organı korumayı hedefleyen üçlü yaklaşım uygulanabilir. Bu yöntemin ilk adımında mümkün olduğunca kapsamlı bir TUR ile görünen tümör temizlenir; ardından radyoterapi, ışının etkisini artıran kemoterapi ile eşzamanlı olarak verilir. Radyoterapi genellikle birkaç hafta boyunca, hafta içi her gün kısa seanslar şeklinde uygulanır.
Bu yaklaşım için uygun aday sayılabilecek hastaların özellikleri genellikle şöyledir:
- Tek ve görece küçük bir tümör
- İdrar kanalının mesaneye açıldığı yerde tıkanıklık oluşturmayan bir yerleşim
- Yaygın karsinoma in situ bulunmaması
- İyi çalışan bir mesane kapasitesi
Tedavi tamamlandıktan sonra düzenli sistoskopi ile mesanenin izlenmesi şarttır. Kontrol sırasında yeniden tümör saptanırsa, kurtarma amaçlı sistektomi yine bir seçenek olarak gündeme gelebilir. Ameliyat riski yüksek olan ya da mesanesini korumayı güçlü biçimde isteyen hastalarda bu yol, üroloji, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkoloji hekimlerinin ortak değerlendirmesiyle ele alınır.
Yayılmış Mesane Kanserinde Bağışıklık Tedavisi
İmmünoterapi, kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden gizlenmek için kullandığı frenleri ortadan kaldırmayı amaçlayan ilaçlarla yapılır. Bu ilaçlara bağışıklık kontrol noktası inhibitörleri denir. Hücreleri doğrudan öldürmek yerine, vücudun kendi savunma hücrelerinin tümörü tanıyıp saldırmasına zemin hazırlarlar.
Mesane kanserinde immünoterapinin kullanıldığı başlıca durumlar şunlardır:
- Platin içeren kemoterapiyle hastalık kontrol altına alındıktan sonra, kazanılan yanıtı sürdürmek için idame tedavisi olarak
- Kemoterapi sonrasında hastalık ilerlediğinde ikinci basamak tedavi olarak
- Platin kemoterapisine uygun olmayan seçilmiş hastalarda
- Bazı güncel kılavuzlarda, antikor-ilaç konjugatı adı verilen ilaçlarla birlikte ilk basamakta
İlaçlar genellikle damar yoluyla, belirli aralıklarla verilir. Tedavi öncesinde tiroid, karaciğer ve böbrek değerlerine bakılır. Yanıt bazen geç ortaya çıkar; bu nedenle ilk kontrol görüntülemeleri acele edilmeden, önceki çekimlerle dikkatlice karşılaştırılarak yorumlanır. Her hastada yanıt alınmaz; tedavinin sürdürülmesi ya da değiştirilmesi, kontrol bulgularına göre tıbbi onkolog tarafından kararlaştırılır. Tümör dokusunda bazı belirteçlere bakılması, belirli durumlarda ilaç seçimine yardımcı olabilir.
Yaşlı Hastalarda ve Böbrek Fonksiyonu Azalmış Kişilerde Tedavi Planı
Mesane kanseri çoğunlukla ileri yaşta görüldüğü için tedavi planlanırken takvim yaşından çok kişinin genel sağlık durumu dikkate alınır. Bağımsız yaşayabilen, günlük işlerini kendi görebilen yaşlı bir hasta ile birden fazla kronik hastalığı olan ve yatağa bağlı bir hasta için seçenekler farklılaşır.
Bu değerlendirmede şu başlıklar ele alınır:
- Böbrek fonksiyonu: Kreatinin klirensi düşük olan hastalarda sisplatin yerine karboplatin gibi farklı ilaçlar ya da immünoterapi tercih edilebilir
- İşitme kaybı ve sinir hasarı gibi önceden var olan sorunlar
- Kalp yetersizliği, şeker hastalığı ve akciğer hastalıkları
- Beslenme durumu, kas gücü ve düşme riski
- Bilişsel durum ve evde destek olanakları
Kapsamlı geriatrik değerlendirme denilen bu yaklaşım, tedavinin hastaya katkısı ile yükü arasındaki dengeyi görmeyi kolaylaştırır. Bazı durumlarda tedavi yoğunluğu azaltılır, bazılarında ise yalnızca belirtileri hafifletmeye yönelik bir plan öne çıkar. Kararlar, hasta ve yakınlarıyla açıkça konuşularak verilir; tedavi sırasında durum değişirse plan yeniden gözden geçirilir.
Kartal Bölgesinden Randevu
Kartal ve çevresinden gelen hastalar, Mesane Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.