Endometrium kanseri tanısı aldıktan sonra akla ilk gelen sorular genellikle ameliyatın yeterli olup olmayacağı ve ek tedaviye gerek duyulup duyulmayacağıdır. Kozyatağı bölgesinden bilgi arayan hastalar için bu içerik, tanıdan takibe uzanan süreci adım adım ele alır. Prof. Dr. Meral Günaldı, iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji uzmanı olarak Ulus, Beşiktaş'ta hasta kabul etmektedir. Buradaki bilgiler genel niteliktedir; size özel planı hekiminiz patoloji raporunuza ve genel sağlık durumunuza bakarak oluşturur.
Kozyatağı, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Kadıköy ilçesinde yer alır.
Endometrium Tabakası ve Hastalığın Başlangıcı
Rahim, kalın kas duvarı olan armut biçiminde bir organdır. Bu kas duvarının içini döşeyen ince zara endometrium denir. Doğurganlık yıllarında bu zar her ay östrojen ve progesteron hormonlarının etkisiyle kalınlaşır, gebelik oluşmazsa adet kanamasıyla dökülür. Hormonların bu dengeli döngüsü, zarın kontrolsüz büyümesini engelleyen doğal bir fren gibi çalışır.
Progesteronun karşılamadığı uzun süreli östrojen etkisi altında endometrium hücreleri gereğinden fazla çoğalabilir. Bu duruma endometrial hiperplazi, yani zarın aşırı kalınlaşması adı verilir. Hiperplazinin bir kısmı hücre düzeyinde düzensizlik (atipi) içerir ve zamanla kansere dönüşme eğilimi taşır; bu nedenle atipili hiperplazi kanser öncesi bir durum olarak kabul edilir ve hekim tarafından tedavi edilir. Hastalığın bazı alt tipleri ise hormonla ilişkisiz biçimde, çoğunlukla ileri yaşta ve ince bir endometrium zemininde gelişir. Bu iki farklı yol, ileride tedavinin neden kişiden kişiye değiştiğini anlamak için de iyi bir başlangıç noktasıdır.
Menopoz Sonrası Kanama Neden Ciddiye Alınmalı?
Adetlerin kesilmesinden sonra vajinadan gelen her türlü kanama, lekelenme ya da pembe veya kahverengi akıntı, menopoz sonrası kanama olarak adlandırılır. Bu belirtinin en sık nedenleri arasında vajina ve endometriumun incelmesi (atrofi), polipler ve hormon kullanımı gibi iyi huylu durumlar yer alır. Yine de endometrium kanseri bu belirtiyle sık karşımıza çıktığı için, menopozdan sonraki her kanama bir kadın hastalıkları hekimi tarafından değerlendirilmelidir.
Bu belirtinin olumlu bir yanı da vardır: Endometrium kanseri çoğu zaman hastalık rahim içinde sınırlıyken kendini kanamayla belli eder. Kanama az, tek seferlik ya da ağrıya eşlik etmeden ortaya çıkmış olsa bile beklemek yerine muayeneye gitmek, olası bir sorunun daha erken dönemde anlaşılmasını sağlar. Kan sulandırıcı ilaç kullanmak da açıklanamayan kanamanın araştırılması gereğini ortadan kaldırmaz. Muayeneye giderken kanamanın ne zaman başladığını, ne sıklıkla tekrarladığını ve kullandığınız ilaçları not etmeniz, hekiminizin işini kolaylaştırır. Menopoza yeni girmiş kadınlarda da düzensiz ya da uzun süren kanamaların aynı dikkatle ele alınması gerekir.
Ameliyat: Tedavinin Çoğu Zaman İlk Adımı
Hastalık rahimle sınırlı görünüyorsa tedavi genellikle ameliyatla başlar. Standart cerrahide rahim ve rahim ağzı çıkarılır (histerektomi); çoğu hastada yumurtalıklar ve tüpler de aynı ameliyatta alınır. Lenf bezlerinin değerlendirilmesi de cerrahinin önemli bir parçasıdır. Uygun hastalarda bu ameliyatlar laparoskopik ya da robotik yöntemlerle küçük kesilerden yapılabilir; bu tercih, hastanın vücut yapısı ve tümörün özellikleri göz önünde tutularak jinekolojik onkoloji cerrahı tarafından verilir.
Ameliyattan önce tıbbi onkoloğun da hastayı görmesi bazı durumlarda yarar sağlar. Örneğin tümörün saldırgan bir alt tipte olduğu biliniyorsa, ameliyat sonrası olası ilaç tedavisi için yol haritası önceden konuşulabilir. Kalp hastalığı, ileri diyabet ya da ciddi akciğer sorunu nedeniyle ameliyat riski çok yüksek olan hastalarda ise radyoterapi veya hormon tedavisi gibi cerrahi dışı seçenekler gündeme gelebilir. Ameliyatın kapsamı ve sonrasında ne bekleneceği, her hasta için ayrı ayrı planlanır.
İmmünoterapi ve Hedefe Yönelik İlaçlar
Bağışıklık sistemini kanser hücrelerini tanıyacak şekilde destekleyen immünoterapi, endometrium kanserinin ileri ve nüks eden formlarında önemli bir seçenek hâline geldi. Bu ilaçlar özellikle uyumsuzluk onarım eksikliği (dMMR) ya da mikrosatellit instabilitesi gösteren tümörlerde etkili olabilir. Pembrolizumab ve dostarlimab gibi ilaçlar, uygun hastalarda kemoterapiyle birlikte ya da tek başına kullanılabilmektedir.
Onarım sistemi sağlam olan bazı tümörlerde, immünoterapinin damar oluşumunu baskılayan lenvatinib adlı ağızdan alınan bir ilaçla birleştirilmesi seçenekler arasında yer alır. İmmünoterapi, kemoterapiden farklı bir yan etki profiline sahiptir: Bağışıklık sistemi zaman zaman sağlıklı organlara yönelebilir ve tiroid bezi, bağırsak, karaciğer, akciğer ya da cilt üzerinde iltihaplanmaya neden olabilir. Bu nedenle tedavi boyunca düzenli kan testleri yapılır ve yeni başlayan ishal, öksürük, aşırı yorgunluk gibi belirtiler gecikmeden bildirilmelidir. Hangi ilacın kime uygun olduğu, tümörün moleküler özellikleri ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Kozyatağı Bölgesinden Randevu
Kozyatağı ve çevresinden gelen hastalar, Rahim (Endometrium) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.