Mesane kanseri, idrarı biriktiren kese biçimindeki organın iç yüzeyini döşeyen hücrelerden gelişen bir hastalıktır. Bu sayfada tanıdan tedavi sonrası izleme kadar uzanan süreci adım adım ele alıyoruz. Prof. Dr. Meral Günaldı, İç Hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji Uzmanı olarak hastalarını Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kabul ediyor. Ortaköy ve çevresinden gelen hastalar da tıbbi onkoloji değerlendirmesi için bu muayenehaneye başvurabilir.
Ortaköy, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Beşiktaş ilçesinde yer alır. Muayenehane de Beşiktaş ilçesinde, Ulus'tadır.
Sistoskopi, İdrar Sitolojisi ve Görüntüleme
Mesanenin içini doğrudan görmenin yolu sistoskopidir. Bu işlemde ucunda kamera bulunan ince bir alet idrar kanalından mesaneye ilerletilir ve iç yüzey ekranda incelenir. Esnek aletlerle yapılan tanısal sistoskopi çoğu zaman lokal uyuşturucu jel ile, kısa sürede tamamlanır. İşlem sırasında hafif bir yanma hissedilebilir. Sistoskopi tek başına kesin tanı koydurmaz; şüpheli bir alan görülürse doku örneği için ayrı bir işlem planlanır.
İdrar sitolojisi, idrarla dökülen hücrelerin patolog tarafından mikroskopta incelenmesidir. Özellikle yüksek dereceli tümörleri ve mesane yüzeyinde yassı yayılan karsinoma in situ adı verilen erken lezyonları göstermede yardımcı olur; ancak normal çıkması hastalığı dışlamaz.
Görüntüleme tarafında ilk sırada genellikle ultrason ve bilgisayarlı tomografi yer alır. Damardan ilaç verilerek çekilen BT ürografi, böbreklerin içindeki toplayıcı sistemi ve idrar kanallarını da gösterir. Bu inceleme, aynı hücre tipinden gelişebilen üst idrar yolu tümörlerini araştırmak açısından değerlidir. Sonuçların birlikte yorumlanması, hangi işlemin sıradaki adım olacağını belirler.
Ameliyat Öncesinde ya da Sonrasında Kemoterapi
Tümör kas tabakasına ilerlemişse, mesanenin çıkarılacağı ameliyattan önce kemoterapi verilmesine neoadjuvan tedavi denir. Bu yaklaşımın amacı, görüntülemede seçilemeyen ama vücutta dolaşıyor olabilecek mikroskobik hastalığı erken dönemde kontrol altına almak ve ameliyat sonrası hastalığın geri gelme olasılığını azaltmaktır. Bu strateji, uygun hastalarda ders kitaplarında standart yaklaşım olarak yer alır.
Bu tedavide genellikle sisplatin adlı ilacı içeren kombinasyonlar tercih edilir. Ancak sisplatin; böbrek fonksiyonları, işitme durumu, kalp yetersizliği ve genel performans açısından belirli koşulları gerektirir. Bu koşulları karşılamayan hastalarda farklı bir yol izlenebilir.
Ameliyattan önce kemoterapi almamış ve patoloji raporunda yüksek risk taşıyan bulgular saptanmış hastalarda, ameliyat sonrasında adjuvan kemoterapi ya da immünoterapi gündeme gelebilir. Hangi seçeneğin kimin için uygun olduğu; böbrek değerleri, eşlik eden hastalıklar ve hastanın tercihi birlikte gözetilerek tıbbi onkolog tarafından kişiye göre belirlenir. Kemoterapi sırasında ara görüntülemeler yapılarak tedaviye yanıt ve ameliyat zamanlaması gözden geçirilir.
Mesaneyi Koruyan Üçlü Tedavi Yaklaşımı
Kasa ilerlemiş mesane kanserinde her hasta için tek seçenek mesanenin çıkarılması değildir. Seçilmiş hastalarda organı korumayı hedefleyen üçlü yaklaşım uygulanabilir. Bu yöntemin ilk adımında mümkün olduğunca kapsamlı bir TUR ile görünen tümör temizlenir; ardından radyoterapi, ışının etkisini artıran kemoterapi ile eşzamanlı olarak verilir. Radyoterapi genellikle birkaç hafta boyunca, hafta içi her gün kısa seanslar şeklinde uygulanır.
Bu yaklaşım için uygun aday sayılabilecek hastaların özellikleri genellikle şöyledir:
- Tek ve görece küçük bir tümör
- İdrar kanalının mesaneye açıldığı yerde tıkanıklık oluşturmayan bir yerleşim
- Yaygın karsinoma in situ bulunmaması
- İyi çalışan bir mesane kapasitesi
Tedavi tamamlandıktan sonra düzenli sistoskopi ile mesanenin izlenmesi şarttır. Kontrol sırasında yeniden tümör saptanırsa, kurtarma amaçlı sistektomi yine bir seçenek olarak gündeme gelebilir. Ameliyat riski yüksek olan ya da mesanesini korumayı güçlü biçimde isteyen hastalarda bu yol, üroloji, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkoloji hekimlerinin ortak değerlendirmesiyle ele alınır.
Yaşlı Hastalarda ve Böbrek Fonksiyonu Azalmış Kişilerde Tedavi Planı
Mesane kanseri çoğunlukla ileri yaşta görüldüğü için tedavi planlanırken takvim yaşından çok kişinin genel sağlık durumu dikkate alınır. Bağımsız yaşayabilen, günlük işlerini kendi görebilen yaşlı bir hasta ile birden fazla kronik hastalığı olan ve yatağa bağlı bir hasta için seçenekler farklılaşır.
Bu değerlendirmede şu başlıklar ele alınır:
- Böbrek fonksiyonu: Kreatinin klirensi düşük olan hastalarda sisplatin yerine karboplatin gibi farklı ilaçlar ya da immünoterapi tercih edilebilir
- İşitme kaybı ve sinir hasarı gibi önceden var olan sorunlar
- Kalp yetersizliği, şeker hastalığı ve akciğer hastalıkları
- Beslenme durumu, kas gücü ve düşme riski
- Bilişsel durum ve evde destek olanakları
Kapsamlı geriatrik değerlendirme denilen bu yaklaşım, tedavinin hastaya katkısı ile yükü arasındaki dengeyi görmeyi kolaylaştırır. Bazı durumlarda tedavi yoğunluğu azaltılır, bazılarında ise yalnızca belirtileri hafifletmeye yönelik bir plan öne çıkar. Kararlar, hasta ve yakınlarıyla açıkça konuşularak verilir; tedavi sırasında durum değişirse plan yeniden gözden geçirilir.
Ortaköy Bölgesinden Randevu
Mesane Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Ortaköy bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.