Ortaköy bölgesinden başvuran hastaların sık sorduğu konular arasında ameliyat ile kemoterapinin sırası, idame tedavisinin ne anlama geldiği ve genetik testin gerekliliği yer alır. Yumurtalık kanserinde cerrahiyi jinekolojik onkoloji, ilaç tedavilerini ise tıbbi onkoloji planlar. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kemoterapi ve hedefe yönelik tedavilerle ilgili değerlendirme yapıyor. Aşağıdaki bölümler bu soruları tek tek ele alıyor.
Ortaköy, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Beşiktaş ilçesinde yer alır. Muayenehane de Beşiktaş ilçesinde, Ulus'tadır.
Karında Sıvı Birikimi ve İlerlemiş Hastalığın İşaretleri
Yumurtalık kanseri, karın boşluğunu döşeyen ince zara, yani peritona yayılma eğilimi gösteren bir tümördür. Bu yayılım, tümör hücrelerinin karın içinde sıvı birikimine yol açmasıyla sonuçlanabilir. Asit adı verilen bu sıvı, karnın belirgin biçimde büyümesine, gerginlik hissine ve kilo artışına neden olur. Karın kasları gerildiği için nefes almak da zorlaşabilir.
Hastalık ilerledikçe şu durumlar da gündeme gelebilir:
- Akciğer zarları arasında sıvı birikmesine bağlı nefes darlığı
- Bağırsakların daralması sonucu kusma, gaz ve dışkı çıkaramama
- Kas kaybıyla birlikte giden belirgin kilo kaybı ve halsizlik
- Bacaklarda şişlik ve pıhtı oluşumu
Bağırsak tıkanması belirtileri acil değerlendirme gerektirir. Karın sıvısı biriktiğinde, ince bir iğne ile boşaltılması hem rahatlama sağlar hem de alınan sıvının patolojik incelemesine olanak tanır. Bu girişim parasentez olarak adlandırılır ve gerektiğinde tekrarlanabilir. Sıvının sık aralıklarla yeniden biriktiği durumlarda, karın içine yerleştirilen ince bir kateter aracılığıyla sıvının evde boşaltılması da bir seçenek olarak değerlendirilebilir.
Ultrason, Tümör Belirteçleri ve Tomografi ile Değerlendirme
Yumurtalıkta bir kitle düşünüldüğünde ilk başvurulan yöntem genellikle vajinal ultrasondur. Bu inceleme kitlenin boyutunu, içinin sıvı mı katı mı olduğunu, iç bölmeleri ve kanlanma özelliklerini gösterir. Basit görünümlü kistlerin büyük bölümü iyi huyludur ve kendiliğinden kaybolabilir.
Kanda ölçülen bazı tümör belirteçleri değerlendirmeye yardımcı olur. Ancak bu değerler endometriozis, miyom, adet dönemi, karaciğer hastalıkları ve karın içi iltihaplarda da yükselebilir; normal çıkmaları da hastalığı dışlamaz. Bu nedenle tek başına tanı koydurmazlar, görüntüleme bulgularıyla birlikte yorumlanırlar. Genç kadınlarda germ hücreli tümörlerden şüpheleniliyorsa farklı belirteçlere de bakılır.
Hastalığın karın içinde ne kadar yaygın olduğunu görmek için karın, pelvis ve göğüs tomografisi çekilir. Bazı durumlarda MR ya da PET-BT planlanabilir. Genel kadın nüfusunda yumurtalık kanserini erken dönemde yakalayan, etkinliği kanıtlanmış bir tarama yöntemi bulunmamaktadır. Bu nedenle değerlendirme, şikâyeti olan ya da kalıtsal yüksek risk taşıyan kadınlara odaklanır ve yüksek riskli kadınlar için ayrı bir yaklaşım planlanır.
Platin ve Taksan Temelli Kemoterapi
İlk basamak kemoterapinin temel taşı, platin grubundan karboplatin ile taksan grubundan paklitakselin birlikte verilmesidir. Bu ilaçlar genellikle üç haftada bir uygulanır; bazı programlarda paklitaksel haftalık olarak verilebilir. Toplam kür sayısı ve takvim, ameliyatın zamanlamasına göre planlanır.
Bu tedavi sırasında karşılaşılabilecek başlıca yan etkiler şunlardır:
- Saç dökülmesi: Paklitaksel ile sıklıkla görülür ve tedavi bittikten sonra saçlar yeniden çıkar.
- Uyuşma ve karıncalanma: El ve ayak parmaklarında sinir hasarına bağlıdır; ilerlerse doz ayarlaması yapılabilir.
- Kan değerlerinde düşüş: Enfeksiyon, kansızlık ve kanama eğilimi açısından her kür öncesi kan sayımı yapılır.
- Bulantı ve halsizlik: Koruyucu ilaçlarla büyük ölçüde hafifletilebilir.
- Alerjik reaksiyonlar: İnfüzyon sırasında gelişebilir; bu nedenle öncesinde koruyucu ilaçlar verilir.
Kemoterapi sonrası ateş yükselmesi, enfeksiyon açısından vakit kaybetmeden değerlendirilmelidir. Doz ve takvim, her kür öncesinde hastanın durumuna göre yeniden gözden geçirilir. Bazı hastalarda tedaviye bevasizumab da eklenebilir.
Doğurganlığı Koruyan Seçenekler ve Erken Menopozla Baş Etme
Hastalık genç kadınlarda da görülebildiği için doğurganlık konusu tedavi planının ayrılmaz bir parçası olabilir. Germ hücreli tümörlerde, bazı stromal tümörlerde ve tek yumurtalıkla sınırlı, düşük riskli seçilmiş epitelyal tümörlerde, rahim ve sağlam olan diğer yumurtalık korunarak yalnızca etkilenen yumurtalığın çıkarıldığı doğurganlık koruyucu cerrahi düşünülebilir. Bu karar, kapsamlı evreleme sonuçlarına dayanır ve jinekolojik onkoloji ile üreme sağlığı hekimlerinin birlikte değerlendirmesini gerektirir.
Her iki yumurtalığın alındığı kadınlarda, menopoz henüz gelmemişse ameliyatla birlikte ani bir menopoz yaşanır. Bu durumda şu yakınmalar ortaya çıkabilir:
- Sıcak basmaları ve gece terlemeleri
- Uyku bozukluğu ve duygu durumunda dalgalanmalar
- Vajinal kuruluk ve cinsel yaşamda zorluklar
- Uzun vadede kemik erimesi eğilimi
Hormon içermeyen nemlendiriciler, düzenli egzersiz, kalsiyum ve D vitamini desteği ile kemik yoğunluğu ölçümü bu sürecin yönetiminde kullanılan araçlardır. Cinsel yaşamla ilgili kaygıları hekimle paylaşmak ve gerektiğinde psikolojik destek almak, bu değişime uyumu kolaylaştırabilir.
Ortaköy Bölgesinden Randevu
Yumurtalık (Over) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Ortaköy bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.