Rahim ağzı kanseri çoğu zaman genç ve orta yaştaki kadınlarda görüldüğü için tanı; iş, aile ve çocuk sahibi olma planlarını da doğrudan etkiler. Pendik çevresinde yaşayan ve bu konuda anlaşılır bilgi arayan kadınlar, aşağıdaki bölümlerde tarama, tanı, evreleme ve tedavi seçeneklerine dair ayrıntıları bulabilir. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hizmet vermektedir. Okuduklarınızı muayenede sormak istediklerinizi belirlemek için kullanabilirsiniz.
Pendik, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Smear ve HPV Testi: Taramanın Mantığı
Toplum düzeyinde tarama programı bulunan sayılı kanserlerden biri rahim ağzı kanseridir. Taramanın amacı kanseri değil, henüz kansere dönüşmemiş hücre değişikliklerini yakalamaktır; böylece hastalık ortaya çıkmadan basit işlemlerle önlenebilir.
Taramada iki temel test kullanılır:
- Smear (Pap testi): Rahim ağzından fırçayla alınan hücreler mikroskopta incelenir ve anormal görünümlü hücreler aranır.
- HPV testi: Aynı yöntemle alınan örnekte yüksek riskli HPV tiplerinin varlığı araştırılır.
Bu testler tek başına ya da birlikte uygulanabilir. Ülkemizde bu testler, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM) ve aile hekimlikleri aracılığıyla ulusal tarama programı kapsamında yapılabilmektedir. Taramaya hangi yaşta başlanacağı ve ne sıklıkla tekrarlanacağı, ulusal programa ve önceki sonuçlarınıza göre hekiminiz tarafından belirlenir. HPV aşısı olmuş kadınların da taramaya katılmaya devam etmesi gerekir; çünkü aşı tüm yüksek riskli tiplere karşı koruma sağlamaz. Sonucunuz anormal çıkarsa bu çoğunlukla kanser değil, izlenmesi ya da tedavi edilmesi gereken bir hücre değişikliği anlamına gelir.
Biyopsi, Patoloji ve Kanser Alt Tipleri
Kesin tanı, rahim ağzından alınan dokunun patolojik incelemesiyle konur. Gözle görülen bir kitle varsa doğrudan buradan biyopsi alınabilir; görünür bir lezyon yoksa kolposkopi eşliğinde biyopsi ya da konizasyonla daha geniş bir doku parçası incelenir. Konizasyon, özellikle tümörün ne kadar derine ilerlediğini anlamak açısından değerlidir.
Rahim ağzı kanserleri patolojide başlıca iki gruba ayrılır:
- Skuamöz hücreli karsinom: Rahim ağzının dış yüzeyini örten yassı hücrelerden gelişir ve en sık görülen tiptir.
- Adenokarsinom: Rahim ağzı kanalındaki salgı bezi hücrelerinden köken alır; kanal içinde yerleştiği için smearde fark edilmesi bazen daha zordur.
Bunların dışında adenoskuamöz karsinom ve nöroendokrin tümörler gibi daha nadir tipler de vardır; özellikle küçük hücreli nöroendokrin tümörler farklı bir tedavi yaklaşımı gerektirir. Patoloji raporunda tümörün derinliği, genişliği ve lenf ya da damar kanallarına girip girmediği gibi bilgiler de yer alır ve tedavi planına doğrudan yansır.
Yayılmış ya da Tekrarlayan Hastalıkta İlaç Tedavisi
Hastalık tanı anında uzak organlara yayılmışsa ya da tedaviden sonra tekrarlamışsa, tedavinin temelini sistemik yani tüm vücuda etki eden ilaçlar oluşturur. Bu durumda en sık kullanılan kemoterapi, platin grubundan bir ilaç (sisplatin ya da karboplatin) ile paklitakselin birlikte verilmesidir.
Bu temel kemoterapiye uygun hastalarda şu ilaçlar eklenebilir:
- Bevacizumab: Tümörün beslenmesi için yeni damar oluşumunu engelleyen bir antikor
- Pembrolizumab: Tümör dokusunda belirli bir bağışıklık belirteci saptanan hastalarda bağışıklık sistemini harekete geçiren bir ilaç
Bevacizumab kullanımı sırasında tansiyon yükselmesi, idrarda protein kaçağı ve özellikle daha önce ışın almış bölgede bağırsakla vajina ya da mesane arasında anormal bağlantı (fistül) gelişme riski izlenir. Daha önce tedavi görmüş hastalarda ikinci basamak seçenekler arasında farklı kemoterapi ilaçları ve tisotumab vedotin gibi antikor-ilaç birleşimleri yer alır. Yalnızca leğen bölgesinde sınırlı nükslerde ise ışın tedavisi ya da geniş cerrahi yeniden değerlendirilebilir.
Işın ve İlaç Tedavisine Bağlı Yan Etkilerle Baş Etmek
Işın tedavisi ve kemoterapi bu hastalıkta çoğu zaman birlikte verildiği için yan etkiler de bir arada görülebilir. Sık karşılaşılan durumlar ve bunlara yönelik yaklaşımlar şöyle özetlenebilir:
- İshal ve bağırsak hassasiyeti: Işının bağırsak üzerindeki etkisiyle ortaya çıkar; beslenme düzenlemesi ve ilaçlarla hafifletilebilir.
- Mesane yanması: Sık idrara çıkma ve idrar yaparken yanma olabilir; bol sıvı tüketimi ve enfeksiyonun dışlanması gerekir.
- Bulantı ve yorgunluk: Kemoterapi öncesi verilen ilaçlar ve dinlenme düzeniyle yönetilir.
- Böbrek ve işitme etkileri: Sisplatin böbreği yorabilir ve kulak çınlamasına yol açabilir; bu nedenle her uygulama öncesinde böbrek değerleri kontrol edilir.
- Kan değerlerinde düşme: Enfeksiyon eğilimi ve kansızlık açısından düzenli kan sayımı yapılır.
Bazı etkiler tedavi bittikten aylar sonra ortaya çıkabilir; bağırsakta kanama, mesanede uzun süren hassasiyet ya da vajinada darlık bunlar arasındadır. Yeni başlayan her yakınmayı bir sonraki kontrolü beklemeden ekibe iletmek, sorunların büyümeden ele alınmasını sağlar.
Pendik Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Pendik bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.