Yumurtalık kanseri, çoğu zaman sindirim sorunlarına benzeyen belirsiz şikâyetlerle kendini gösterdiği için tanı süreci kadınlar ve aileleri için kafa karıştırıcı olabilir. Prof. Dr. Meral Günaldı, İç Hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji Uzmanı olarak hastalarını Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde tıbbi onkoloji açısından değerlendiriyor. Pendik ve çevresinden gelen okurlar için hazırlanan bu sayfa, tanıdan izleme kadar uzanan süreci sade bir dille anlatıyor.
Pendik, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Şişkinlik, Erken Doyma ve Pelvik Ağrı: Belirsiz Şikâyetleri Tanımak
Yumurtalıklar karın boşluğunun alt kısmında, geniş bir alanda serbestçe yer aldığı için tümör büyüyene kadar fark edilmeyebilir. Belirtiler genellikle hafiftir ve sindirim sistemi ya da idrar yolu sorunlarıyla kolayca karışır. Bu nedenle şikâyetin türünden çok yeni başlamış olması, sürekli hale gelmesi ve sıklığının artması dikkat çekicidir.
Akılda tutulması gereken başlıca yakınmalar şunlardır:
- Neredeyse her gün hissedilen karın şişkinliği ya da kıyafetlerin belde daralması
- Az yemekle çabuk doyma ve iştah azalması
- Kasık ve alt karın bölgesinde ağrı ya da baskı hissi
- Sık idrara çıkma ya da ani idrar sıkışması
- Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik
- Menopoz sonrası vajinal kanama
Bu belirtilerin çoğu çok daha sık görülen ve iyi huylu durumlardan kaynaklanır. Yine de birkaç hafta boyunca sürüp giden ya da giderek artan yakınmalarda bir kadın doğum ya da iç hastalıkları hekimine başvurmak uygun olur.
Kesin Tanının Konması ve Patolojik İnceleme
Görüntüleme ve kan testleri yumurtalık kanserinden şüphelenmeyi sağlar, ancak kesin tanı ancak dokunun patolog tarafından mikroskopta incelenmesiyle konur. Bu doku çoğu zaman ameliyat sırasında elde edilir. Ameliyat esnasında çıkarılan kitle hızlıca incelenerek iyi huylu mu kötü huylu mu olduğu hakkında ön bilgi alınabilir; bu ön inceleme, ameliyatın kapsamının o anda belirlenmesine yardımcı olur.
Hastalığın çok yaygın olduğu ya da hastanın genel durumunun hemen büyük bir ameliyata uygun olmadığı durumlarda, tanı başka yollarla konabilir:
- Görüntüleme eşliğinde karın zarındaki ya da omentumdaki bir odaktan iğne biyopsisi
- Kapalı yöntemle, karın duvarından küçük kesilerle yapılan laparoskopi ve doku örneklemesi
- Karın ya da akciğer zarındaki sıvıda tümör hücresi aranması
Patoloji raporunda tümör tipi ve derecesinin yanı sıra, tedavi planını etkileyecek bazı immünohistokimyasal boyalara da yer verilir. Raporun eksiksiz olması, sonraki ilaç seçimleri açısından belirleyicidir. Doku bloklarının arşivde saklanması, ileride gerekebilecek genetik testlere de olanak tanır.
Epitelyal, Germ Hücreli ve Stromal Tümörler
Yumurtalıktan kaynaklanan kanserler, köken aldıkları hücre tipine göre üç ana gruba ayrılır. Bu ayrım, hastalığın hangi yaşta görüldüğünü, nasıl seyrettiğini ve hangi ilaçlarla tedavi edildiğini doğrudan etkiler.
- Epitelyal tümörler: Yumurtalık kanserlerinin büyük çoğunluğunu oluşturur ve çoğunlukla ileri yaşlarda görülür. En sık alt tip yüksek dereceli seröz karsinomdur; bu tümörlerin önemli bir kısmının aslında fallop tüpünün uç kısmından başladığı düşünülmektedir. Endometrioid, berrak hücreli, müsinöz ve düşük dereceli seröz karsinom diğer alt tiplerdir.
- Germ hücreli tümörler: Yumurta hücresine dönüşecek ilk gelişim evresindeki hücrelerden kaynaklanır ve çoğunlukla çocukluk, ergenlik ve genç erişkinlik döneminde görülür. Kemoterapiye duyarlılıkları yüksektir.
- Seks kord stromal tümörler: Hormon üreten destek hücrelerinden kaynaklanır; bazıları östrojen salgılayarak düzensiz kanamaya yol açabilir.
Her alt tipin kendine özgü genetik ve biyolojik özellikleri olduğu için, tedavi önerileri de bu sınıflamaya göre ayrı ayrı belirlenir. Nadir alt tiplerde patoloji preparatlarının ikinci bir merkezde yeniden değerlendirilmesi de istenebilir.
Pendik Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası İzlem
Tedavi tamamlandıktan sonra başlayan izlem döneminin amacı, hastalığın olası tekrarını erken fark etmek, tedavinin uzun dönem etkilerini yönetmek ve günlük yaşama dönüşü desteklemektir. Kontrol sıklığı ilk yıllarda daha yoğundur ve zamanla aralıklar uzar.
İzlem görüşmelerinde genellikle şu adımlar yer alır:
- Yeni ortaya çıkan karın şişliği, iştahsızlık, bağırsak alışkanlığında değişiklik ya da ağrı gibi yakınmaların sorgulanması
- Fizik muayene ve gerektiğinde jinekolojik muayene
- Tümör belirteci takibi
- Şikâyet ya da kan değerlerindeki değişime göre planlanan tomografi
- Kemoterapiye bağlı sinir hasarı, yorgunluk ve kan değerlerinin değerlendirilmesi
PARP inhibitörü ya da bevasizumab ile idame tedavisi alan hastalarda kontroller, ilaçların yan etkilerini izleyecek şekilde daha sık planlanır. Tümör belirtecindeki küçük bir yükselme tek başına tedaviye başlama nedeni sayılmaz; bulgular bütün olarak değerlendirilir. İzlem takvimi, her hasta için hekim tarafından ayrıca belirlenir. Kontrollere gelirken önceki raporların ve görüntülerin getirilmesi, karşılaştırmalı değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Pendik Bölgesinden Randevu
Yumurtalık (Over) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Pendik bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.