Rahim ağzı kanseri, taramayla kanser öncesi aşamada yakalanabilen ve aşıyla büyük ölçüde önlenebilen kanserlerden biridir; buna karşın tanı aldığında tedavi süreci pek çok soruyu beraberinde getirir. Bu sayfa Sancaktepe ve çevresinden bilgi arayan kadınlar için hazırlandı. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hastaları değerlendirmektedir. Buradaki bilgiler genel niteliktedir; size uygun tedavi hekim muayenesi ve tetkiklerle belirlenir.
Sancaktepe, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Rahim Ağzı Kanseri Riskini Artıran Etkenler
Temel neden uzun süre devam eden HPV enfeksiyonu olsa da, virüsün vücuttan temizlenmesini zorlaştıran ya da hücre hasarını kolaylaştıran başka etkenler de vardır. Bunlar şöyle sıralanabilir:
- Sigara: Tütündeki zararlı maddeler rahim ağzı hücrelerine ulaşır ve bağışıklığın virüsle mücadelesini zayıflatır.
- Bağışıklığın baskılanması: HIV enfeksiyonu, organ nakli sonrası kullanılan ilaçlar ya da uzun süreli bağışıklık baskılayıcı tedaviler
- Cinsel yaşamla ilgili etkenler: Erken yaşta başlayan cinsel yaşam ve çok sayıda partner, HPV ile karşılaşma olasılığını artırır.
- Uzun süreli doğum kontrol hapı kullanımı
- Çok sayıda doğum
- Düzenli tarama yaptırmamış olmak
Taramaya hiç katılmamış ya da uzun süredir smear testi yaptırmamış kadınlar, tanı aldığında hastalığın daha ileri evrede olma olasılığı yüksek olan grubu oluşturur. Sigarayı bırakmak ve taramaya düzenli katılmak, kişinin kendi elindeki en somut adımlardır. Risk etkenlerinden hiçbirine sahip olmayan kadınlarda da hastalık görülebileceği için tarama herkes için geçerlidir.
Biyopsi, Patoloji ve Kanser Alt Tipleri
Kesin tanı, rahim ağzından alınan dokunun patolojik incelemesiyle konur. Gözle görülen bir kitle varsa doğrudan buradan biyopsi alınabilir; görünür bir lezyon yoksa kolposkopi eşliğinde biyopsi ya da konizasyonla daha geniş bir doku parçası incelenir. Konizasyon, özellikle tümörün ne kadar derine ilerlediğini anlamak açısından değerlidir.
Rahim ağzı kanserleri patolojide başlıca iki gruba ayrılır:
- Skuamöz hücreli karsinom: Rahim ağzının dış yüzeyini örten yassı hücrelerden gelişir ve en sık görülen tiptir.
- Adenokarsinom: Rahim ağzı kanalındaki salgı bezi hücrelerinden köken alır; kanal içinde yerleştiği için smearde fark edilmesi bazen daha zordur.
Bunların dışında adenoskuamöz karsinom ve nöroendokrin tümörler gibi daha nadir tipler de vardır; özellikle küçük hücreli nöroendokrin tümörler farklı bir tedavi yaklaşımı gerektirir. Patoloji raporunda tümörün derinliği, genişliği ve lenf ya da damar kanallarına girip girmediği gibi bilgiler de yer alır ve tedavi planına doğrudan yansır.
Sancaktepe Bölgesinden Gelen Hastalar İçin İmmünoterapi Bilgisi
İmmünoterapi, kanser hücrelerinin bağışıklık sisteminden saklanmak için kullandığı frenleri kaldırarak vücudun kendi savunmasını tümöre yönelten bir tedavi biçimidir. Rahim ağzı kanserinde bu ilaçlar, HPV ile ilişkili tümörlerin bağışıklık sistemi tarafından tanınabilen yabancı yapılar taşıması nedeniyle özellikle ilgi çeken bir seçenek hâline geldi.
Uygun hastalarda immünoterapi; yayılmış ya da tekrarlayan hastalıkta kemoterapiyle birlikte, seçilmiş lokal ileri evre hastalarda ise kemoradyoterapiye ek olarak kullanılabilmektedir. Hangi hastanın bu tedaviden yarar görme olasılığının bulunduğuna karar verirken patolojide bakılan bağışıklık belirteçleri, hastalığın evresi ve hastanın genel durumu birlikte ele alınır.
İmmünoterapinin yan etkileri kemoterapiden farklıdır. Bağışıklık sistemi zaman zaman sağlıklı organları hedef alabilir ve tiroid bezi, bağırsak, akciğer, karaciğer ya da cilt iltihaplanabilir. Yeni başlayan ishal, döküntü, nefes darlığı ya da aşırı halsizlik tedavi ekibine bildirilmelidir. Önceden bilinen otoimmün bir hastalığınız varsa tedavi başlamadan bunu paylaşmanız gerekir.
Sancaktepe ve Çevresinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası Takip
Tedavinin tamamlanmasından sonra düzenli kontroller başlar. Kontrollerin ilk yıllarda daha sık yapılması, zamanla aralıkların açılması yaygın bir uygulamadır; size uygun takvimi hekiminiz belirler. Her kontrolde yakınmalar sorgulanır ve jinekolojik muayene yapılır. Görüntüleme ise herkese rutin olarak değil, belirtilere ve hastalığın başlangıçtaki risk düzeyine göre planlanır.
Işın tedavisi almış kadınlarda vajina zamanla daralabilir ve esnekliğini yitirebilir. Bunu önlemek için vajinal dilatör kullanımı önerilir; bu basit araç hem muayenelerin rahat yapılmasına hem de cinsel yaşamın sürdürülmesine yardımcı olur. Işın tedavisi yumurtalık işlevini sonlandırabildiği için genç kadınlarda erken menopoz belirtileri görülebilir; bu durumda hormon kullanımının uygun olup olmadığı hekimle konuşulur.
Şu belirtiler kontrol tarihini beklemeden bildirilmelidir:
- Yeni başlayan vajinal kanama ya da akıntı
- Bel, kalça veya bacakta geçmeyen ağrı
- Bacakta şişlik
- Süregen öksürük ve açıklanamayan kilo kaybı
- İdrar ya da dışkıda kan görülmesi
Tedavi sonrasında da sigarayı bırakmak ve genel sağlık kontrollerini sürdürmek, uzun dönem sağlığınızı destekler.
Sancaktepe Bölgesinden Randevu
Rahim Ağzı (Serviks) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Sancaktepe bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.