Endometrium kanserinde tedavi artık yalnızca tümörün büyüklüğüne değil, patolojide saptanan alt tipe ve moleküler özelliklere göre de şekilleniyor. Sarıyer çevresinde yaşayan ve bu konuda güncel, anlaşılır bilgi arayan hastalar için hazırlanan bu sayfada tanı yöntemlerinden ilaç tedavilerine kadar pek çok başlık bulacaksınız. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hizmet vermektedir. Okuduklarınızı kendi durumunuzla ilgili sorular hazırlamak için kullanabilirsiniz.
Sarıyer, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Patoloji Raporunu Anlamak: Alt Tipler ve Derece
Alınan doku, patoloji uzmanı tarafından mikroskop altında incelenir ve rapor tedavinin temel yol haritasını oluşturur. Endometrium kanserlerinin büyük kısmı endometrioid tip olarak adlandırılır; bu tür çoğunlukla hormonla ilişkilidir ve yavaş seyirli olabilir. Daha az görülen seröz, berrak hücreli tipler ve karsinosarkom ise daha saldırgan davranma eğilimindedir ve tedavide farklı bir yaklaşım gerektirir.
Raporda ayrıca tümörün derecesi yer alır. Derece, kanser hücrelerinin normal endometrium hücrelerine ne kadar benzediğini anlatır; düşük dereceli tümörler normal dokuya daha yakın görünür. Ameliyat sonrası raporda tümörün rahim kas duvarına ne kadar derin ilerlediği, damar ya da lenf kanalı içinde tümör hücresi görülüp görülmediği (lenfovasküler invazyon) ve rahim ağzına uzanım gibi bilgiler de bulunur. Bu ayrıntıların her biri, ek tedaviye gerek olup olmadığı kararında ağırlık taşır. Raporunuzdaki terimleri hekiminize sormaktan çekinmeyin; gerektiğinde preparatların başka bir patoloji laboratuvarında yeniden incelenmesi de istenebilir.
Moleküler Sınıflama Tedaviyi Nasıl Değiştiriyor?
Son yıllarda endometrium kanserinin yalnızca mikroskop görüntüsüyle değil, tümörün genetik özellikleriyle de sınıflandırılabildiği anlaşıldı. Bu yaklaşımla hastalık dört ana moleküler gruba ayrılır:
- POLE mutasyonlu tümörler: Mikroskopta saldırgan görünseler bile genellikle iyi seyirlidir.
- Uyumsuzluk onarım eksikliği (dMMR) olan tümörler: Hücrenin DNA hatalarını düzelten sistemi bozuktur; bu durum Lynch sendromu açısından da ipucu olabilir.
- Kopya sayısı yüksek, seröz benzeri tümörler: Daha saldırgan seyre eğilimlidir.
- Belirgin moleküler özelliği olmayan grup: Seyri diğer bulgulara göre değişir.
Bu gruplama, uygun hastalarda ameliyat sonrası tedavinin azaltılabilmesine ya da yoğunlaştırılmasına imkân tanır. Özellikle uyumsuzluk onarım durumu, immünoterapinin kimlerde daha etkili olabileceğini öngörmede kullanılır. Moleküler testlerin her merkezde ve her hasta için aynı ölçüde yapılmadığını, hangi testin gerektiğine patoloji sonucuna göre karar verildiğini de bilmekte yarar var. Bu testlerin çoğu, ameliyatta ya da biyopside zaten alınmış doku üzerinde yapılır; ek bir işlem gerekmez.
Sarıyer ve Çevresinden Gelen Ailelere Genetik Danışmanlık
Endometrium kanserlerinin küçük bir bölümü kalıtsal bir yatkınlık zemininde ortaya çıkar. Bunların en bilineni Lynch sendromudur; bu sendromda DNA onarımında görevli genlerden birinde doğuştan gelen bir değişiklik bulunur. Lynch sendromu taşıyan kişilerde endometrium kanserinin yanı sıra kalın bağırsak, yumurtalık, mide ve idrar yolları kanserleri için de risk artar.
Tümör dokusunda uyumsuzluk onarım eksikliği saptanması, kalıtsal bir nedenin araştırılması gerektiğini düşündürebilir. Genetik danışmanlık özellikle şu durumlarda önerilir:
- Hastalığın genç yaşta ortaya çıkması
- Ailede birden fazla kişide kalın bağırsak ya da endometrium kanseri bulunması
- Aynı kişide birden fazla Lynch ilişkili kanser görülmesi
Kalıtsal bir değişiklik saptanırsa, bu bilgi hem hastanın kendi izlem planını hem de anne, baba, kardeş ve çocuklar gibi birinci derece akrabalar için yapılacak testleri yönlendirir. Taşıyıcı olduğu anlaşılan akrabalarda kolonoskopi gibi izlem yöntemleri ve riski azaltmaya yönelik ameliyat seçenekleri hekimle değerlendirilebilir.
Tedavi Sürecinde ve Sonrasında Günlük Yaşam
Ameliyat ve ek tedaviler bedende ve günlük yaşamda bazı değişikliklere yol açabilir. Yumurtalıkları alınan ve henüz menopoza girmemiş kadınlarda ani başlayan sıcak basmaları, uyku sorunları ve vajinal kuruluk görülebilir. Lenf bezleri çıkarılan ya da ışın tedavisi alan hastalarda bacakta şişlik (lenfödem) gelişebilir; erken fark edildiğinde fizyoterapi ve bası çorabı gibi yöntemlerle hafifletilebilir.
Bu dönemde dikkat edilmesi yararlı olabilecek noktalar şunlardır:
- Sebze, tam tahıl ve baklagil ağırlıklı, dengeli bir beslenme
- Hekim onayıyla düzenli yürüyüş ve hafif egzersiz
- Kan şekeri ve tansiyonun düzenli takibi
- Vajinal kuruluk ve cinsel yaşamla ilgili sorunların çekinmeden konuşulması
- Kaygı ve depresyon belirtileri için psikolojik destek alınması
Endometrium kanseri yaşamış kadınlarda fazla kilo ve diyabet sık eşlik ettiği için, kalp ve damar sağlığının korunması uzun vadeli izlemin bir parçasıdır. Menopoz yakınmaları için hormon kullanmayı düşünüyorsanız bu kararı mutlaka onkoloji hekiminizle birlikte verin.
Sarıyer Bölgesinden Randevu
Sarıyer ve çevresinden gelen hastalar, Rahim (Endometrium) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.