Mesane kanseri, idrarı biriktiren kese biçimindeki organın iç yüzeyini döşeyen hücrelerden gelişen bir hastalıktır. Bu sayfada tanıdan tedavi sonrası izleme kadar uzanan süreci adım adım ele alıyoruz. Prof. Dr. Meral Günaldı, İç Hastalıkları ve Tıbbi Onkoloji Uzmanı olarak hastalarını Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kabul ediyor. Şile ve çevresinden gelen hastalar da tıbbi onkoloji değerlendirmesi için bu muayenehaneye başvurabilir.
Şile, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Mesaneyi Koruyan Üçlü Tedavi Yaklaşımı
Kasa ilerlemiş mesane kanserinde her hasta için tek seçenek mesanenin çıkarılması değildir. Seçilmiş hastalarda organı korumayı hedefleyen üçlü yaklaşım uygulanabilir. Bu yöntemin ilk adımında mümkün olduğunca kapsamlı bir TUR ile görünen tümör temizlenir; ardından radyoterapi, ışının etkisini artıran kemoterapi ile eşzamanlı olarak verilir. Radyoterapi genellikle birkaç hafta boyunca, hafta içi her gün kısa seanslar şeklinde uygulanır.
Bu yaklaşım için uygun aday sayılabilecek hastaların özellikleri genellikle şöyledir:
- Tek ve görece küçük bir tümör
- İdrar kanalının mesaneye açıldığı yerde tıkanıklık oluşturmayan bir yerleşim
- Yaygın karsinoma in situ bulunmaması
- İyi çalışan bir mesane kapasitesi
Tedavi tamamlandıktan sonra düzenli sistoskopi ile mesanenin izlenmesi şarttır. Kontrol sırasında yeniden tümör saptanırsa, kurtarma amaçlı sistektomi yine bir seçenek olarak gündeme gelebilir. Ameliyat riski yüksek olan ya da mesanesini korumayı güçlü biçimde isteyen hastalarda bu yol, üroloji, radyasyon onkolojisi ve tıbbi onkoloji hekimlerinin ortak değerlendirmesiyle ele alınır.
Sistemik Tedavilerde Yan Etkilerin Yönetimi
Mesane kanserinde kullanılan ilaç gruplarının her birinin kendine özgü bir yan etki profili vardır ve yönetim stratejisi de buna göre değişir. Hastanın neyi ne zaman bildirmesi gerektiğini önceden bilmesi, sorunların erken fark edilmesini sağlar.
- Sisplatin temelli kemoterapi: Bulantı için tedavi günü ve sonrasında koruyucu ilaçlar verilir; böbrekleri korumak için damar yoluyla bol sıvı uygulanır. Kulak çınlaması ya da işitme azalması fark edilirse hekime bildirilir.
- Kan sayımındaki düşüş: Kemoterapi sonrası günlerde ateş yükselirse, bu durum enfeksiyon açısından acil değerlendirme gerektirir.
- İmmünoterapi: Bağışıklık sistemi sağlıklı organlara da tepki verebilir. Uzun süren ishal, nefes darlığı, ciltte yaygın döküntü, aşırı yorgunluk ya da tiroid değerlerinde değişiklik bu tablonun işaretleri olabilir. Çoğu zaman kortizon grubu ilaçlarla kontrol altına alınır.
Yan etkiyi gizlemek ya da geçmesini beklemek yerine tedavi ekibiyle paylaşmak, doz ayarlaması ve destek tedavisinin zamanında yapılmasına olanak tanır.
Şile Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası Takip
Mesane kanseri, tedavisi tamamlandıktan sonra da yeniden ortaya çıkma eğilimi gösterebilen bir hastalıktır. Bu yüzden izlem programı, tedavinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir. Takibin içeriği, hastalığın kasa ilerleyip ilerlemediğine ve uygulanan tedavinin türüne göre belirgin biçimde değişir.
- Mesanesi korunmuş hastalarda düzenli aralıklarla sistoskopi ve gerektiğinde idrar sitolojisi yapılır. İlk yıllarda kontroller daha sıktır, zaman geçtikçe aralıklar uzayabilir.
- Aynı hücre tipinden gelişebilen böbrek havuzu ve idrar kanalı tümörlerini atlamamak için belirli aralıklarla üst idrar yollarını gösteren görüntülemeler planlanır.
- Sistektomi yapılmış hastalarda tomografi kontrollerinin yanında böbrek fonksiyonları, kobalamin adı verilen B grubu vitamininin düzeyi ve kanın asit-baz dengesi de izlenir. Böbreklerde genişleme ve taş oluşumu da kontrollerde göz önünde bulundurulur.
Kontrollere gelirken önceki sistoskopi raporlarının, patoloji sonuçlarının ve görüntüleme CD'lerinin getirilmesi, karşılaştırmalı değerlendirmeyi kolaylaştırır. Kontrol takvimi her hasta için hekim tarafından ayrıca belirlenir.
Yaşlı Hastalarda ve Böbrek Fonksiyonu Azalmış Kişilerde Tedavi Planı
Mesane kanseri çoğunlukla ileri yaşta görüldüğü için tedavi planlanırken takvim yaşından çok kişinin genel sağlık durumu dikkate alınır. Bağımsız yaşayabilen, günlük işlerini kendi görebilen yaşlı bir hasta ile birden fazla kronik hastalığı olan ve yatağa bağlı bir hasta için seçenekler farklılaşır.
Bu değerlendirmede şu başlıklar ele alınır:
- Böbrek fonksiyonu: Kreatinin klirensi düşük olan hastalarda sisplatin yerine karboplatin gibi farklı ilaçlar ya da immünoterapi tercih edilebilir
- İşitme kaybı ve sinir hasarı gibi önceden var olan sorunlar
- Kalp yetersizliği, şeker hastalığı ve akciğer hastalıkları
- Beslenme durumu, kas gücü ve düşme riski
- Bilişsel durum ve evde destek olanakları
Kapsamlı geriatrik değerlendirme denilen bu yaklaşım, tedavinin hastaya katkısı ile yükü arasındaki dengeyi görmeyi kolaylaştırır. Bazı durumlarda tedavi yoğunluğu azaltılır, bazılarında ise yalnızca belirtileri hafifletmeye yönelik bir plan öne çıkar. Kararlar, hasta ve yakınlarıyla açıkça konuşularak verilir; tedavi sırasında durum değişirse plan yeniden gözden geçirilir.
Şile Bölgesinden Randevu
Şile ve çevresinden gelen hastalar, Mesane Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.