Rahim kanseri denildiğinde çoğu zaman rahim ağzı akla gelse de, rahmin gövdesini döşeyen endometrium tabakasından köken alan kanser ayrı bir hastalıktır ve tedavisi de farklıdır. Bu sayfa Silivri ve yakın semtlerden gelen kadınların bu ayrımı anlamasına yardımcı olmak amacıyla yazıldı. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji alanında sistemik tedavilerin planlanması ve izlenmesiyle ilgilenmektedir; muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Belirtileriniz varsa bir kadın hastalıkları hekimine başvurmanız ilk adımdır.
Silivri, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Riski Artırabilen Durumlar
Endometrium kanserinin risk faktörlerinin çoğu, vücudun uzun süre karşılanmamış östrojene maruz kalmasıyla ilişkilidir. Yağ dokusu menopozdan sonra da östrojen ürettiği için fazla kilo bu hastalıkta öne çıkan bir etkendir. Riski artırabilen başlıca durumlar şunlardır:
- Fazla kilo ve hareketsiz yaşam
- Tip iki diyabet ve insülin direnci
- Erken yaşta başlayan adet ya da geç gelen menopoz
- Hiç doğum yapmamış olmak
- Polikistik over sendromu gibi düzensiz yumurtlamaya yol açan durumlar
- Progesteron eklenmeden tek başına östrojen içeren hormon tedavisi
- Meme kanseri nedeniyle tamoksifen kullanımı
- Lynch sendromu gibi kalıtsal yatkınlıklar
Bu etkenlerden birine ya da birkaçına sahip olmak hastalığın kesin olarak gelişeceği anlamına gelmez; pek çok kadında risk faktörü olduğu hâlde kanser görülmez. Öte yandan kilo kontrolü, düzenli hareket ve kan şekerinin iyi yönetilmesi, değiştirilebilir etkenler arasında yer alır. Kendi risk durumunuzu merak ediyorsanız, aile öykünüzü ve kullandığınız ilaçları hekiminizle paylaşmanız iyi bir başlangıçtır.
Patoloji Raporunu Anlamak: Alt Tipler ve Derece
Alınan doku, patoloji uzmanı tarafından mikroskop altında incelenir ve rapor tedavinin temel yol haritasını oluşturur. Endometrium kanserlerinin büyük kısmı endometrioid tip olarak adlandırılır; bu tür çoğunlukla hormonla ilişkilidir ve yavaş seyirli olabilir. Daha az görülen seröz, berrak hücreli tipler ve karsinosarkom ise daha saldırgan davranma eğilimindedir ve tedavide farklı bir yaklaşım gerektirir.
Raporda ayrıca tümörün derecesi yer alır. Derece, kanser hücrelerinin normal endometrium hücrelerine ne kadar benzediğini anlatır; düşük dereceli tümörler normal dokuya daha yakın görünür. Ameliyat sonrası raporda tümörün rahim kas duvarına ne kadar derin ilerlediği, damar ya da lenf kanalı içinde tümör hücresi görülüp görülmediği (lenfovasküler invazyon) ve rahim ağzına uzanım gibi bilgiler de bulunur. Bu ayrıntıların her biri, ek tedaviye gerek olup olmadığı kararında ağırlık taşır. Raporunuzdaki terimleri hekiminize sormaktan çekinmeyin; gerektiğinde preparatların başka bir patoloji laboratuvarında yeniden incelenmesi de istenebilir.
Ameliyat: Tedavinin Çoğu Zaman İlk Adımı
Hastalık rahimle sınırlı görünüyorsa tedavi genellikle ameliyatla başlar. Standart cerrahide rahim ve rahim ağzı çıkarılır (histerektomi); çoğu hastada yumurtalıklar ve tüpler de aynı ameliyatta alınır. Lenf bezlerinin değerlendirilmesi de cerrahinin önemli bir parçasıdır. Uygun hastalarda bu ameliyatlar laparoskopik ya da robotik yöntemlerle küçük kesilerden yapılabilir; bu tercih, hastanın vücut yapısı ve tümörün özellikleri göz önünde tutularak jinekolojik onkoloji cerrahı tarafından verilir.
Ameliyattan önce tıbbi onkoloğun da hastayı görmesi bazı durumlarda yarar sağlar. Örneğin tümörün saldırgan bir alt tipte olduğu biliniyorsa, ameliyat sonrası olası ilaç tedavisi için yol haritası önceden konuşulabilir. Kalp hastalığı, ileri diyabet ya da ciddi akciğer sorunu nedeniyle ameliyat riski çok yüksek olan hastalarda ise radyoterapi veya hormon tedavisi gibi cerrahi dışı seçenekler gündeme gelebilir. Ameliyatın kapsamı ve sonrasında ne bekleneceği, her hasta için ayrı ayrı planlanır.
Tedavi Sürecinde ve Sonrasında Günlük Yaşam
Ameliyat ve ek tedaviler bedende ve günlük yaşamda bazı değişikliklere yol açabilir. Yumurtalıkları alınan ve henüz menopoza girmemiş kadınlarda ani başlayan sıcak basmaları, uyku sorunları ve vajinal kuruluk görülebilir. Lenf bezleri çıkarılan ya da ışın tedavisi alan hastalarda bacakta şişlik (lenfödem) gelişebilir; erken fark edildiğinde fizyoterapi ve bası çorabı gibi yöntemlerle hafifletilebilir.
Bu dönemde dikkat edilmesi yararlı olabilecek noktalar şunlardır:
- Sebze, tam tahıl ve baklagil ağırlıklı, dengeli bir beslenme
- Hekim onayıyla düzenli yürüyüş ve hafif egzersiz
- Kan şekeri ve tansiyonun düzenli takibi
- Vajinal kuruluk ve cinsel yaşamla ilgili sorunların çekinmeden konuşulması
- Kaygı ve depresyon belirtileri için psikolojik destek alınması
Endometrium kanseri yaşamış kadınlarda fazla kilo ve diyabet sık eşlik ettiği için, kalp ve damar sağlığının korunması uzun vadeli izlemin bir parçasıdır. Menopoz yakınmaları için hormon kullanmayı düşünüyorsanız bu kararı mutlaka onkoloji hekiminizle birlikte verin.
Silivri Bölgesinden Randevu
Silivri ve çevresinden gelen hastalar, Rahim (Endometrium) Kanseri tanısı, tedavi planlaması ya da ikinci görüş için Prof. Dr. Meral Günaldı ile randevu oluşturabilir. Muayenehane Ulus, Beşiktaş'tadır; randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı hattı arayabilirsiniz.