Uzun süren bir öksürük, akciğer filminde tesadüfen görülen bir gölge ya da yeni konmuş bir tanı... Akciğer kanseriyle ilgili bilgi ararken doğru ve anlaşılır kaynaklara ihtiyaç duyulur. Bu sayfa, Şişli bölgesinden bilgi arayan okurlar için akciğer kanserinin tıbbi onkoloji yönünü özetler. Prof. Dr. Meral Günaldı'nın muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Buradaki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi kararı hekim muayenesiyle verilir.
Şişli, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Düşük Doz Akciğer Tomografisi ile Tarama
Akciğer kanserinde tarama herkese değil, belirli bir risk grubuna önerilir. Uzun yıllar boyunca yoğun sigara içmiş ya da yoğun içicilikten sonra sigarayı bırakmış, belirli yaş aralığındaki kişilerde düşük doz bilgisayarlı tomografi ile yapılan taramanın akciğer kanserine bağlı ölümleri azalttığı gösterilmiştir. Bu çekimde standart tomografiye göre çok daha az radyasyon kullanılır ve damar yoluyla ilaçlı (kontrastlı) madde verilmez.
Taramanın sınırları da vardır. Akciğerde saptanan küçük nodüllerin büyük kısmı kanser değildir; bunlar çoğunlukla geçirilmiş enfeksiyonların izleridir. Bu yüzden bazı kişilerde ek çekimler, nadiren de gereksiz girişimler gündeme gelebilir. Düzenli göğüs röntgeni ise tarama aracı olarak yeterli bulunmamıştır. Taramaya uygun olup olmadığınızı, kaç yıl sigara içtiğinizi ve ne zaman bıraktığınızı hekiminizle paylaşarak öğrenebilirsiniz. Tarama sigarayı bırakmanın yerini tutmaz; ikisi birlikte ele alındığında anlam kazanır. Tarama programına girilmişse kontrol çekimlerinin önerilen aralıklarla sürdürülmesi gerekir; tek bir temiz sonuç, sonraki çekimlerin gereksiz olduğu anlamına gelmez.
Şişli Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Biyopsi Seçenekleri
Görüntülemede şüpheli bir kitle saptandığında, tanıyı kesinleştirmek ve tedaviyi planlamak için doku örneği gerekir. Örneğin hangi yolla alınacağı, kitlenin akciğerdeki yerine, büyüklüğüne ve göğüs ortasındaki lenf bezlerinin durumuna göre seçilir. Amaç, en az girişimle hem tanıyı hem de evreyi aynı anda gösterebilecek örneğe ulaşmaktır.
- Bronkoskopi: ince ve bükülebilir bir kameranın hava yollarından ilerletilmesiyle merkezi yerleşimli tümörlere ulaşılır.
- Endobronşiyal ultrason (EBUS): bronkoskobun ucundaki ultrasonla, hava yolu duvarının ötesindeki lenf bezlerinden iğne ile örnek alınır.
- Tomografi eşliğinde iğne biyopsisi: akciğerin dış kısımlarındaki kitlelere göğüs duvarından ulaşılır.
- Cerrahi yöntemler: diğer yollar yetersiz kaldığında kapalı (torakoskopik) yöntemle örnek alınabilir.
Akciğer zarları arasında sıvı birikmişse, sıvının boşaltılması sırasında hücre incelemesi de yapılabilir. Alınan dokunun hem patoloji hem de gen testleri için yeterli olması, sonraki adımları hızlandırır ve tekrar biyopsi gereksinimini azaltır. Hangi yöntemin seçileceği, göğüs hastalıkları ve girişimsel radyoloji ekibiyle birlikte belirlenir.
Tümörde Gen Testleri ve Sıvı Biyopsi
Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde, özellikle adenokarsinomda, tümörün büyümesini yönlendiren sürücü gen değişikliklerinin araştırılması tedavi planının ayrılmaz bir parçasıdır. Doku örneğinde EGFR, ALK, BRAF, KRAS, MET ve RET gibi genlerdeki değişiklikler ile diğer bazı gen birleşmeleri incelenir. Bu analizler giderek artan biçimde, çok sayıda geni aynı anda tarayan yeni nesil dizileme yöntemleriyle yapılmaktadır.
Aynı örnekte, bağışıklık sistemini frenleyen bir proteinin tümör hücrelerindeki düzeyi de boyamayla ölçülür; bu sonuç immünoterapinin nasıl kullanılacağına dair yol gösterir. Doku miktarı yetersiz kaldığında ya da yeni biyopsi riskli olduğunda, kandaki serbest tümör DNA'sının incelendiği sıvı biyopsi bir seçenek olabilir. Sıvı biyopsinin olumsuz sonucu her zaman değişiklik olmadığı anlamına gelmez; bu durumda doku testi yeniden düşünülebilir. Sonuçların gelmesi zaman alabileceği için, hastanın durumu izin veriyorsa ilaç seçimi genellikle bu sonuçlar beklenerek yapılır. Test raporlarınızın bir kopyasını saklamak, ileride tedavi değişikliği gündeme geldiğinde işinize yarar.
Şişli ve Çevresinden Gelen Hastalarda Belirtilerin Kontrolü ve Destek Tedavisi
Tedavi yalnızca tümöre değil, hastanın gün içinde yaşadığı şikâyetlere de odaklanmalıdır. Destek (palyatif) bakım, hastalığın her döneminde onkolojik tedaviyle birlikte yürütülebilen ve yaşam kalitesini korumayı amaçlayan bir yaklaşımdır; yalnızca hastalığın son dönemi için ayrılmış değildir.
- Nefes darlığında altta yatan nedene göre akciğer zarları arasındaki sıvının boşaltılması, daralan hava yolunun açılması ya da ilaç tedavisi uygulanabilir.
- Kemiğe yayılıma bağlı ağrıda ağrı kesiciler, kemiği güçlendiren ilaçlar ve kısa süreli radyoterapi birlikte kullanılabilir.
- İştahsızlık ve kilo kaybı için diyetisyen desteği ve gerekirse ek beslenme ürünleri değerlendirilir.
- Öksürük ve balgamda kan, nedenine yönelik tedavilerle hafifletilebilir.
Kaygı, uykusuzluk ve yorgunluk da bedensel belirtiler kadar dikkate alınmalıdır. Şikâyetlerin açıkça dile getirilmesi, ekibin müdahale edebilmesinin ön koşuludur; ağrıya katlanmaya çalışmak tedaviye uyumu da olumsuz etkiler. Hasta yakınlarının da bu süreçte destek alabileceğini unutmamak gerekir; bakım veren kişinin tükenmemesi, hastanın bakımını da doğrudan etkiler.
Şişli Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Akciğer Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Şişli bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.