Menopozdan sonra beklenmedik bir lekelenme ya da kanama fark etmek, pek çok kadında doğal olarak kaygı uyandırır. Bu sayfa, rahmin iç zarından gelişen endometrium kanserini merak eden Şişli ve çevresinden kadınlar ile yakınları için hazırlandı. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji alanında hastaları değerlendirmektedir. Aşağıdaki bölümler hastalığın farklı yönlerini sade bir dille anlatır; kişisel tedavi kararı ise her zaman muayene ve tetkiklerle verilir.
Şişli, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Menopoz Öncesinde ve İlerlemiş Hastalıkta Belirtiler
Endometrium kanseri daha çok menopoz sonrasında görülse de daha genç kadınlarda da ortaya çıkabilir. Bu dönemde belirti, adet düzenindeki değişiklik şeklinde kendini gösterir: Adetler arasında kanama, alışılmadık derecede uzun ya da yoğun adetler veya düzensiz kanamalar dikkat çekebilir. Özellikle kilo fazlası ya da polikistik over sendromu olan kadınlarda bu tür değişikliklerin hekimle konuşulması yerinde olur.
Hastalık rahim dışına yayıldığında farklı yakınmalar eklenebilir:
- Kasıkta ya da alt karında süregen ağrı veya baskı hissi
- Karında şişlik, çabuk doyma
- Bacaklarda şişlik
- İstemsiz kilo kaybı ve belirgin halsizlik
- Nefes darlığı ya da inatçı öksürük
Bu belirtilerin hiçbiri tek başına kansere özgü değildir; bağırsak, idrar yolları ya da kalp hastalıkları da benzer yakınmalara yol açabilir. Önemli olan, birkaç hafta içinde geçmeyen veya giderek artan şikâyetlerin bir hekim tarafından değerlendirilmesidir. Doktora giderken yakınmaların ne zamandır sürdüğünü ve hangi durumlarda arttığını anlatabilmek, doğru tetkiklerin seçilmesine katkı sağlar.
Patoloji Raporunu Anlamak: Alt Tipler ve Derece
Alınan doku, patoloji uzmanı tarafından mikroskop altında incelenir ve rapor tedavinin temel yol haritasını oluşturur. Endometrium kanserlerinin büyük kısmı endometrioid tip olarak adlandırılır; bu tür çoğunlukla hormonla ilişkilidir ve yavaş seyirli olabilir. Daha az görülen seröz, berrak hücreli tipler ve karsinosarkom ise daha saldırgan davranma eğilimindedir ve tedavide farklı bir yaklaşım gerektirir.
Raporda ayrıca tümörün derecesi yer alır. Derece, kanser hücrelerinin normal endometrium hücrelerine ne kadar benzediğini anlatır; düşük dereceli tümörler normal dokuya daha yakın görünür. Ameliyat sonrası raporda tümörün rahim kas duvarına ne kadar derin ilerlediği, damar ya da lenf kanalı içinde tümör hücresi görülüp görülmediği (lenfovasküler invazyon) ve rahim ağzına uzanım gibi bilgiler de bulunur. Bu ayrıntıların her biri, ek tedaviye gerek olup olmadığı kararında ağırlık taşır. Raporunuzdaki terimleri hekiminize sormaktan çekinmeyin; gerektiğinde preparatların başka bir patoloji laboratuvarında yeniden incelenmesi de istenebilir.
Ameliyat: Tedavinin Çoğu Zaman İlk Adımı
Hastalık rahimle sınırlı görünüyorsa tedavi genellikle ameliyatla başlar. Standart cerrahide rahim ve rahim ağzı çıkarılır (histerektomi); çoğu hastada yumurtalıklar ve tüpler de aynı ameliyatta alınır. Lenf bezlerinin değerlendirilmesi de cerrahinin önemli bir parçasıdır. Uygun hastalarda bu ameliyatlar laparoskopik ya da robotik yöntemlerle küçük kesilerden yapılabilir; bu tercih, hastanın vücut yapısı ve tümörün özellikleri göz önünde tutularak jinekolojik onkoloji cerrahı tarafından verilir.
Ameliyattan önce tıbbi onkoloğun da hastayı görmesi bazı durumlarda yarar sağlar. Örneğin tümörün saldırgan bir alt tipte olduğu biliniyorsa, ameliyat sonrası olası ilaç tedavisi için yol haritası önceden konuşulabilir. Kalp hastalığı, ileri diyabet ya da ciddi akciğer sorunu nedeniyle ameliyat riski çok yüksek olan hastalarda ise radyoterapi veya hormon tedavisi gibi cerrahi dışı seçenekler gündeme gelebilir. Ameliyatın kapsamı ve sonrasında ne bekleneceği, her hasta için ayrı ayrı planlanır.
İmmünoterapi ve Hedefe Yönelik İlaçlar
Bağışıklık sistemini kanser hücrelerini tanıyacak şekilde destekleyen immünoterapi, endometrium kanserinin ileri ve nüks eden formlarında önemli bir seçenek hâline geldi. Bu ilaçlar özellikle uyumsuzluk onarım eksikliği (dMMR) ya da mikrosatellit instabilitesi gösteren tümörlerde etkili olabilir. Pembrolizumab ve dostarlimab gibi ilaçlar, uygun hastalarda kemoterapiyle birlikte ya da tek başına kullanılabilmektedir.
Onarım sistemi sağlam olan bazı tümörlerde, immünoterapinin damar oluşumunu baskılayan lenvatinib adlı ağızdan alınan bir ilaçla birleştirilmesi seçenekler arasında yer alır. İmmünoterapi, kemoterapiden farklı bir yan etki profiline sahiptir: Bağışıklık sistemi zaman zaman sağlıklı organlara yönelebilir ve tiroid bezi, bağırsak, karaciğer, akciğer ya da cilt üzerinde iltihaplanmaya neden olabilir. Bu nedenle tedavi boyunca düzenli kan testleri yapılır ve yeni başlayan ishal, öksürük, aşırı yorgunluk gibi belirtiler gecikmeden bildirilmelidir. Hangi ilacın kime uygun olduğu, tümörün moleküler özellikleri ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Şişli Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Rahim (Endometrium) Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Şişli bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.