Endometrium kanseri tanısı aldıktan sonra akla ilk gelen sorular genellikle ameliyatın yeterli olup olmayacağı ve ek tedaviye gerek duyulup duyulmayacağıdır. Suadiye bölgesinden bilgi arayan hastalar için bu içerik, tanıdan takibe uzanan süreci adım adım ele alır. Prof. Dr. Meral Günaldı, iç hastalıkları ve tıbbi onkoloji uzmanı olarak Ulus, Beşiktaş'ta hasta kabul etmektedir. Buradaki bilgiler genel niteliktedir; size özel planı hekiminiz patoloji raporunuza ve genel sağlık durumunuza bakarak oluşturur.
Suadiye, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda, Kadıköy ilçesinde yer alır.
Tanıya Giden Yol: Ultrason, Örnekleme ve Histeroskopi
Şüpheli bir kanamada ilk basamak genellikle jinekolojik muayene ve transvajinal ultrasondur; bu incelemede ince bir prob vajinadan yerleştirilerek endometriumun kalınlığı ve yapısı görüntülenir. Ultrason tek başına kanser tanısı koymaz, yalnızca doku örneği alınması gerekip gerekmediğine yol gösterir. Rahim içinde polip, miyom ya da sıvı birikimi gibi başka bulgular da bu incelemede ortaya çıkabilir.
Kesin tanı için endometriumdan doku alınması şarttır. Bu iş için birkaç yol vardır:
- Endometrial örnekleme (pipelle biyopsisi): İnce, esnek bir kanülle muayenehane koşullarında birkaç dakikada yapılabilen bir işlemdir.
- Histeroskopi: Rahim içine yerleştirilen ince bir kamera ile endometrium doğrudan görülür ve şüpheli alandan hedefli örnek alınır.
- Dilatasyon ve küretaj: Genellikle anestezi altında rahim içinin kazınarak örneklenmesidir.
Hangi yöntemin seçileceği; hastanın yaşı, ultrason bulguları ve ilk örneklemenin yeterli olup olmadığı gibi etkenlere göre kadın hastalıkları hekimi tarafından belirlenir. Kan sulandırıcı kullanıyorsanız işlem öncesinde bunu mutlaka belirtin.
Patoloji Raporunu Anlamak: Alt Tipler ve Derece
Alınan doku, patoloji uzmanı tarafından mikroskop altında incelenir ve rapor tedavinin temel yol haritasını oluşturur. Endometrium kanserlerinin büyük kısmı endometrioid tip olarak adlandırılır; bu tür çoğunlukla hormonla ilişkilidir ve yavaş seyirli olabilir. Daha az görülen seröz, berrak hücreli tipler ve karsinosarkom ise daha saldırgan davranma eğilimindedir ve tedavide farklı bir yaklaşım gerektirir.
Raporda ayrıca tümörün derecesi yer alır. Derece, kanser hücrelerinin normal endometrium hücrelerine ne kadar benzediğini anlatır; düşük dereceli tümörler normal dokuya daha yakın görünür. Ameliyat sonrası raporda tümörün rahim kas duvarına ne kadar derin ilerlediği, damar ya da lenf kanalı içinde tümör hücresi görülüp görülmediği (lenfovasküler invazyon) ve rahim ağzına uzanım gibi bilgiler de bulunur. Bu ayrıntıların her biri, ek tedaviye gerek olup olmadığı kararında ağırlık taşır. Raporunuzdaki terimleri hekiminize sormaktan çekinmeyin; gerektiğinde preparatların başka bir patoloji laboratuvarında yeniden incelenmesi de istenebilir.
Moleküler Sınıflama Tedaviyi Nasıl Değiştiriyor?
Son yıllarda endometrium kanserinin yalnızca mikroskop görüntüsüyle değil, tümörün genetik özellikleriyle de sınıflandırılabildiği anlaşıldı. Bu yaklaşımla hastalık dört ana moleküler gruba ayrılır:
- POLE mutasyonlu tümörler: Mikroskopta saldırgan görünseler bile genellikle iyi seyirlidir.
- Uyumsuzluk onarım eksikliği (dMMR) olan tümörler: Hücrenin DNA hatalarını düzelten sistemi bozuktur; bu durum Lynch sendromu açısından da ipucu olabilir.
- Kopya sayısı yüksek, seröz benzeri tümörler: Daha saldırgan seyre eğilimlidir.
- Belirgin moleküler özelliği olmayan grup: Seyri diğer bulgulara göre değişir.
Bu gruplama, uygun hastalarda ameliyat sonrası tedavinin azaltılabilmesine ya da yoğunlaştırılmasına imkân tanır. Özellikle uyumsuzluk onarım durumu, immünoterapinin kimlerde daha etkili olabileceğini öngörmede kullanılır. Moleküler testlerin her merkezde ve her hasta için aynı ölçüde yapılmadığını, hangi testin gerektiğine patoloji sonucuna göre karar verildiğini de bilmekte yarar var. Bu testlerin çoğu, ameliyatta ya da biyopside zaten alınmış doku üzerinde yapılır; ek bir işlem gerekmez.
Hormon Tedavisi Kimler İçin Uygun?
Bu hastalığın bir bölümü hormonlara duyarlıdır ve büyümesi için östrojenden destek alır. Patolojide östrojen ve progesteron reseptörü taşıdığı gösterilen, özellikle düşük dereceli endometrioid tümörlerde hormon tedavisi bir seçenek olabilir. Bu tedavide kullanılan ilaçlar arasında progestinler (progesteron benzeri ilaçlar), aromataz inhibitörleri ve tamoksifen bulunur; bazı durumlarda bunlar sırayla ya da birlikte kullanılır.
Hormon tedavisi genellikle şu durumlarda gündeme gelir:
- İleri evre ya da nüks etmiş, yavaş seyirli hastalık
- Ek hastalıkları nedeniyle kemoterapiyi kaldıramayacak hastalar
- Çok seçilmiş, erken evre ve düşük dereceli tümörü olan, doğurganlığını korumak isteyen genç kadınlar
Son grupta tedavi, rahim içine yerleştirilen hormonlu spiral ya da ağızdan alınan progestinle yapılabilir ve sık aralıklarla örnekleme gerektirir. Bu yaklaşım standart cerrahinin yerini her zaman tutmaz; ancak dikkatle seçilmiş hastalarda kadın hastalıkları ve onkoloji hekimlerinin birlikte izlemesiyle uygulanabilir. Kilo alımı ve pıhtı riski gibi olası yan etkiler hekimle konuşulmalıdır.
Suadiye Bölgesinden Randevu
Rahim (Endometrium) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Suadiye bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.