Sultanbeyli bölgesinden başvuran hastaların sık sorduğu konulardan biri, idrarda kan görüldükten sonra hangi adımların izleneceğidir. Mesane kanserinde tanıyı genellikle üroloji koyar; ilaç tedavilerinin planlanması ise tıbbi onkolojinin alanına girer. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kemoterapi, immünoterapi ve diğer sistemik tedavilerle ilgili değerlendirme yapıyor. Aşağıdaki bölümler, sürecin her aşamasını sade bir dille anlatmak için hazırlandı.
Sultanbeyli, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
İdrarda Kan Görüldüğünde Ne Düşünülmeli?
Mesane kanserinin en tipik ilk işareti, idrarın pembe, kırmızı ya da kola rengine dönmesidir. Bu kanama çoğu zaman ağrı eşlik etmeden ortaya çıkar ve birkaç gün sonra kendiliğinden kaybolabilir. Kanamanın durması, sorunun geçtiği anlamına gelmez; kaynağı mutlaka araştırılmalıdır.
Bazen kan gözle fark edilmez, yalnızca rutin idrar tahlilinde mikroskop altında görülür. Bu bulgu da tek başına kanser anlamına gelmese de nedenini açıklamak için değerlendirme gerektirir. Kanamaya şu şikâyetler eşlik edebilir:
- Sık idrara çıkma ve idrarı tutmakta zorlanma
- İdrar yaparken yanma
- Mesane tam boşalmamış gibi bir his
Bu belirtiler idrar yolu enfeksiyonu, taş ya da prostat büyümesi gibi çok daha yaygın durumlarla da karışabilir. Özellikle antibiyotik tedavisine rağmen geçmeyen yakınmalar ya da tekrarlayan kanama varsa bir hekime başvurmak yerinde olur. Değerlendirme genellikle bir üroloji uzmanı tarafından başlatılır. Kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerde de kanama yalnızca ilaca bağlanmamalı, altta yatan neden araştırılmalıdır.
Sistoskopi, İdrar Sitolojisi ve Görüntüleme
Mesanenin içini doğrudan görmenin yolu sistoskopidir. Bu işlemde ucunda kamera bulunan ince bir alet idrar kanalından mesaneye ilerletilir ve iç yüzey ekranda incelenir. Esnek aletlerle yapılan tanısal sistoskopi çoğu zaman lokal uyuşturucu jel ile, kısa sürede tamamlanır. İşlem sırasında hafif bir yanma hissedilebilir. Sistoskopi tek başına kesin tanı koydurmaz; şüpheli bir alan görülürse doku örneği için ayrı bir işlem planlanır.
İdrar sitolojisi, idrarla dökülen hücrelerin patolog tarafından mikroskopta incelenmesidir. Özellikle yüksek dereceli tümörleri ve mesane yüzeyinde yassı yayılan karsinoma in situ adı verilen erken lezyonları göstermede yardımcı olur; ancak normal çıkması hastalığı dışlamaz.
Görüntüleme tarafında ilk sırada genellikle ultrason ve bilgisayarlı tomografi yer alır. Damardan ilaç verilerek çekilen BT ürografi, böbreklerin içindeki toplayıcı sistemi ve idrar kanallarını da gösterir. Bu inceleme, aynı hücre tipinden gelişebilen üst idrar yolu tümörlerini araştırmak açısından değerlidir. Sonuçların birlikte yorumlanması, hangi işlemin sıradaki adım olacağını belirler.
Sultanbeyli Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası Takip
Mesane kanseri, tedavisi tamamlandıktan sonra da yeniden ortaya çıkma eğilimi gösterebilen bir hastalıktır. Bu yüzden izlem programı, tedavinin ayrılmaz bir parçası olarak kabul edilir. Takibin içeriği, hastalığın kasa ilerleyip ilerlemediğine ve uygulanan tedavinin türüne göre belirgin biçimde değişir.
- Mesanesi korunmuş hastalarda düzenli aralıklarla sistoskopi ve gerektiğinde idrar sitolojisi yapılır. İlk yıllarda kontroller daha sıktır, zaman geçtikçe aralıklar uzayabilir.
- Aynı hücre tipinden gelişebilen böbrek havuzu ve idrar kanalı tümörlerini atlamamak için belirli aralıklarla üst idrar yollarını gösteren görüntülemeler planlanır.
- Sistektomi yapılmış hastalarda tomografi kontrollerinin yanında böbrek fonksiyonları, kobalamin adı verilen B grubu vitamininin düzeyi ve kanın asit-baz dengesi de izlenir. Böbreklerde genişleme ve taş oluşumu da kontrollerde göz önünde bulundurulur.
Kontrollere gelirken önceki sistoskopi raporlarının, patoloji sonuçlarının ve görüntüleme CD'lerinin getirilmesi, karşılaştırmalı değerlendirmeyi kolaylaştırır. Kontrol takvimi her hasta için hekim tarafından ayrıca belirlenir.
Tedavi Sürecinde Günlük Yaşam, Ürostomi Bakımı ve Sigarayı Bırakmak
Hastalığın tedavisi, kişinin gündelik alışkanlıklarında da değişiklikler gerektirebilir. Sistektomi sonrası karın duvarında idrar torbası kullanan hastalar, ilk haftalarda yara bakım hemşiresinden torbanın değiştirilmesi, cildin korunması ve gece drenaj sistemi kullanımı hakkında eğitim alır. Zamanla duş almak, yüzmek, seyahat etmek ve çalışmak çoğu kişi için yeniden olağan hale gelir.
Gün içinde yeterli sıvı tüketimi, idrar yolu enfeksiyonu ve taş oluşumu riskini azaltmaya yardımcı olur. Bağırsaktan oluşturulan yeni mesanede mukus birikebileceği için düzenli boşaltma alışkanlığı kazanılır.
Sigarayı bırakmak, tanı konduktan sonra da değerini korur. Sigara içmeyi sürdürmek ameliyat sonrası yara iyileşmesini geciktirebilir, akciğer sorunlarını artırabilir ve mesanede yeni tümör gelişme olasılığıyla ilişkilendirilir. Bırakma sürecinde ilaç desteği ve sigara bırakma polikliniklerinden yararlanılabilir.
Beden imajındaki değişiklikler, cinsel yaşamla ilgili kaygılar ve hastalığın geri gelme korkusu da sürecin bir parçasıdır. Psikolojik destek almak bu duygularla baş etmeyi kolaylaştırabilir.
Sultanbeyli Bölgesinden Randevu
Mesane Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Sultanbeyli bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.