Tuzla bölgesinden başvuran hastaların bir kısmı ameliyat sonrası ek tedavi gerekip gerekmediğini, bir kısmı ise yayılmış hastalıkta hangi ilaçların kullanıldığını merak eder. Böbrek kanserinde cerrahi kararlar ürolojiyle, ilaç tedavileri ise tıbbi onkolojiyle birlikte planlanır. Prof. Dr. Meral Günaldı, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde hedefe yönelik tedavi ve immünoterapi konularında değerlendirme yapıyor. Aşağıdaki bölümler bu süreci adım adım açıklıyor.
Tuzla, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Böbrek Kanserine Yol Açabilen Risk Etkenleri
Böbrek kanserinin tek bir nedeni yoktur; birden fazla etkenin bir araya gelmesiyle geliştiği düşünülür. Bilinen risk etkenlerinin bir kısmı değiştirilebilir alışkanlıklarla, bir kısmı ise kişinin kendi kontrolü dışındaki durumlarla ilgilidir.
- Sigara: Tütün kullanımı böbrek kanseri riskini artıran, en net biçimde tanımlanmış alışkanlıktır.
- Fazla kilo: Obezite, özellikle berrak hücreli tip ile ilişkilendirilir.
- Yüksek tansiyon: Uzun süreli hipertansiyon ve bazı tansiyon ilaçlarının kullanımı risk artışıyla bağlantılı bulunmuştur.
- İleri böbrek yetmezliği: Uzun süre diyalize giren hastalarda böbreklerde çok sayıda kist gelişebilir ve bu durum riski yükseltir.
- Mesleki maruziyet: Trikloroetilen gibi bazı endüstriyel çözücülerle uzun süreli temas.
- Kalıtsal sendromlar ve aile öyküsü: Birinci derece akrabada böbrek kanseri bulunması.
Hastalık erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür ve genellikle orta ve ileri yaşlarda ortaya çıkar. Sigarayı bırakmak, sağlıklı kiloyu korumak ve tansiyonu kontrol altında tutmak, riski azaltmaya katkı sağlayabilecek adımlardır.
Böbrekteki Kitlenin Tomografi ve MR ile Değerlendirilmesi
Ultrason, böbrekteki bir oluşumun içi sıvı dolu basit bir kist mi yoksa katı bir kitle mi olduğunu ayırt etmede ilk basamaktır. Böbrek kistleri toplumda oldukça sık görülür ve büyük çoğunluğu zararsızdır. Görüntüsü şüpheli olan kistler ya da katı kitleler için ileri inceleme gerekir.
Kesin değerlendirmede en sık kullanılan yöntem, damardan kontrast madde verilerek çekilen bilgisayarlı tomografidir. Tümörün kontrast maddeyi tutma biçimi, boyutu, böbreğin hangi bölümünde yer aldığı ve böbrek toplardamarına uzanıp uzanmadığı bu çekimle ortaya konur. Kistik oluşumlar, duvar kalınlığı, iç bölmeler ve kontrast tutulumuna göre kategorilere ayrılır; bu sınıflama izlem ya da ameliyat kararına yön verir.
Böbrek fonksiyonları kontrast madde verilmesine uygun olmayan hastalarda ya da tomografi sonucunun net olmadığı durumlarda manyetik rezonans görüntüleme tercih edilebilir. Göğüs tomografisi ise akciğerlere yayılım olup olmadığını değerlendirmek için planlamaya eklenir. Çekim öncesinde böbrek değerlerine bakılması ve alerji öyküsünün sorgulanması olağan hazırlık adımlarıdır.
Biyopsi ve Patolojide Alt Tiplerin Belirlenmesi
Diğer pek çok kanserin aksine, böbrek tümörlerinde ameliyattan önce biyopsi her zaman gerekli değildir. Görüntüleme bulguları tipik olduğunda ve ameliyat zaten planlandığında, tanı çıkarılan dokunun incelenmesiyle konur. Biyopsi daha çok küçük kitlelerde izlem ya da ablasyon düşünülüyorsa, yayılmış hastalıkta ilaç tedavisi öncesinde, lenfoma ya da başka bir kanserin yayılımından şüpheleniliyorsa tercih edilir.
Patolojide en sık karşılaşılan alt tipler şunlardır:
- Berrak hücreli karsinom: En yaygın tiptir; ilaç tedavilerine dair bilgilerin çoğu bu tipte yapılan çalışmalardan gelir.
- Papiller karsinom: Farklı genetik özellikler taşıyan, kendi içinde de alt gruplara ayrılan tip.
- Kromofob karsinom: Genellikle daha yavaş seyirli kabul edilen tip.
Toplayıcı kanal ve medüller karsinom gibi nadir tipler ise farklı tedavi yaklaşımları gerektirebilir. Raporda yer alan tümör derecesi ile sarkomatoid ya da rabdoid özellik bulunup bulunmadığı, hastalığın davranışını ve ilaç seçimini etkileyen bilgilerdir.
Evreleme: Böbrek Damarı, Lenf Bezleri ve Uzak Organlar
Evreleme, tümörün nereye kadar uzandığını sistemli biçimde tanımlar ve tedavi planının temelini oluşturur. Böbrek kanserinde bu değerlendirmede birkaç soruya yanıt aranır:
- Tümör böbreğin sınırları içinde mi, yoksa böbreği saran yağ dokusuna ya da böbrek üstü bezine mi uzanıyor?
- Tümör böbrek toplardamarına ya da kalbe giden ana toplardamara doğru bir uzantı oluşturmuş mu? Bu uzantıya tümör trombüsü denir ve cerrahi planlamayı belirgin biçimde etkiler.
- Çevredeki lenf bezlerinde büyüme var mı?
- Akciğer, kemik, karaciğer, beyin ya da böbrek üstü bezi gibi uzak organlarda yayılım saptanıyor mu?
Bu sorular karın ve göğüs tomografisiyle yanıtlanır; kemik ağrısı ya da nörolojik yakınması olan hastalarda kemik taraması veya beyin MR eklenebilir. Yayılmış hastalıkta ayrıca kan sayımı, kalsiyum düzeyi ve hastanın günlük aktivite kapasitesi gibi ölçütler kullanılarak risk grupları belirlenir. Bu gruplar, hangi ilaç kombinasyonunun tercih edileceğini düşünürken hekime yol gösterir.
Tuzla Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Böbrek Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Tuzla bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.