Meme kanseri tedavisi cerrahi, radyoterapi ve ilaç tedavilerinin birlikte düşünüldüğü, ekip çalışması gerektiren bir süreçtir. Tıbbi onkoloji bu sürecin kemoterapi, hormon tedavisi, hedefe yönelik ve bağışıklık temelli tedavilerden oluşan ayağını üstlenir. Prof. Dr. Meral Günaldı, Tuzla ve çevresinden gelen hastaları Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanesinde kabul etmektedir. Sayfadaki başlıklar, tedavinin farklı dönemlerinde akla gelen sorulara yanıt vermeyi amaçlar.
Tuzla, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Hormon Tedavisi Nasıl Çalışır?
Hormon reseptörü pozitif tümörlerde kanser hücreleri büyümek için östrojenden yararlanır. Hormon tedavisi (endokrin tedavi) bu sinyali keserek hücrelerin çoğalmasını yavaşlatmayı amaçlar. Kullanılan ilaçlar iki temel mekanizmayla çalışır: tamoksifen gibi ilaçlar östrojenin reseptöre bağlanmasını engeller; aromataz inhibitörleri ise menopoz sonrasında yağ dokusundaki östrojen üretimini azaltır. Menopoz öncesindeki kadınlarda yumurtalık işlevini geçici olarak baskılayan iğneler de plana eklenebilir.
Hormon tedavisi genellikle ağızdan alınan tabletlerle ve yıllar süren bir dönem boyunca uygulanır. Sıcak basması, eklem ağrıları, vajinal kuruluk ve ruh hâli değişiklikleri sık bildirilen yan etkilerdir. Aromataz inhibitörleri kemik yoğunluğunu azaltabildiği için kemik ölçümü takip edilir; tamoksifen ise rahim iç zarında değişikliklere ve pıhtı oluşumuna yol açabileceğinden anormal kanama gibi belirtiler hekime bildirilmelidir. İlaçların düzenli kullanılması tedavinin etkisini doğrudan belirler; yan etkiler nedeniyle ilacı kendiliğinden bırakmak yerine çözüm aramak için hekimle konuşmak gerekir. Tedavinin toplam süresi, hastalığın risk özelliklerine göre hekim tarafından belirlenir.
Hedefe Yönelik Tedaviler ve İmmünoterapi
Hedefe yönelik tedaviler, kanser hücresine özgü bir yapıyı ya da sinyal yolunu tanıyarak etki eder. Meme kanserinde bu alanın bilinen örnekleri, HER2 pozitif tümörlerde bu reseptörü bloke eden antikor ilaçlardır. Bu ilaçlar kemoterapiyle birlikte ya da tek başına, damar yoluyla veya deri altından uygulanabilir. Kalp fonksiyonu üzerinde etki gösterebildikleri için tedavi süresince kalp ultrasonu (ekokardiyografi) ile izlem yapılır. Antikora kemoterapi ilacının bağlandığı yeni nesil ilaçlar da seçilmiş hastalarda kullanılmaktadır.
Hormon reseptörü pozitif hastalıkta, hücre döngüsünü düzenleyen enzimleri baskılayan ilaçlar hormon tedavisiyle birlikte verilebilir. BRCA gen değişikliği taşıyan bazı hastalarda PARP inhibitörleri adı verilen ilaçlar seçenekler arasına girer. İmmünoterapi ise bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanımasını kolaylaştırır; meme kanserinde başlıca üçlü negatif alt tipte, belirli koşullarda kemoterapiyle birlikte kullanılır. Bu tedavilerin hangisinin uygun olduğu patoloji ve gerekiyorsa genetik test sonuçlarına göre belirlenir; tedavi boyunca etki ve yan etkiler düzenli kontrollerle izlenir.
Genetik Danışmanlık ve BRCA Testi
Meme kanserlerinin bir kısmı, anne ya da babadan aktarılan gen değişiklikleriyle ilişkilidir. Bu alanda en çok bilinenler BRCA genleridir; bunların dışında başka genler de risk oluşturabilir. Genetik test; genç yaşta tanı alan, üçlü negatif tümörü olan, ailesinde çok sayıda meme, yumurtalık, pankreas ya da prostat kanseri bulunan, erkek meme kanseri olan veya her iki memesinde kanser gelişen hastalara önerilebilir. Test kararını ve kapsamını hekiminiz aile öykünüze göre belirler.
Sonucun tedaviye doğrudan etkisi olabilir: kalıtsal bir değişiklik saptanırsa cerrahi seçenekler yeniden tartışılabilir ve bazı hedefe yönelik ilaçlar gündeme gelebilir. Aynı zamanda kardeşler ve çocuklar gibi yakın akrabalar için de bilgi verir; taşıyıcı olduğu anlaşılan aile bireylerinde daha yakın tarama ya da koruyucu yaklaşımlar planlanabilir. Test öncesinde ve sonrasında genetik danışmanlık almak, sonuçların ne anlama geldiğini ve aileyle nasıl paylaşılacağını anlamayı kolaylaştırır. Sonucun çıkması zaman alabileceğinden, gerekli görüldüğünde testin tedavinin başında istenmesi planlamaya katkı sağlar.
Yayılmış (Metastatik) Meme Kanserinde Tedavi Hedefleri
Kemik, karaciğer, akciğer ya da beyin gibi organlara yayılım olduğunda tedavinin amacı değişir. Bu aşamada hedef, hastalığı kontrol altında tutmak, belirtileri hafifletmek ve yaşam kalitesini koruyarak süreyi uzatmaktır. Pek çok hasta için metastatik meme kanseri, uzun süre ilaçlarla izlenen kronik bir hastalık gibi yönetilebilir.
Tedavi seçimi yine tümörün alt tipine göre yapılır. Hormon reseptörü pozitif hastalıkta çoğu zaman hormon tedavisi ile hedefe yönelik ilaçların birlikte kullanımı ilk tercihtir; HER2 pozitif hastalıkta bu reseptöre yönelik ilaçlar ön plana çıkar. Yayılmış odaktan yeniden biyopsi alınması, tümörün özelliklerinin değişip değişmediğini göstermek açısından faydalı olabilir. Kemik tutulumunda kemiği güçlendiren ilaçlar kırık ve ağrı riskini azaltmak için eklenir; ağrı, nefes darlığı gibi belirtiler için radyoterapi ve destek tedavileri kullanılır. Tedavi, düzenli aralıklarla yapılan görüntülemelerle izlenir ve yanıt azaldığında bir sonraki seçeneğe geçilir. Bu kararlarda hastanın kendi beklentileri ve öncelikleri de belirleyici rol oynar.
Tuzla Bölgesinden Randevu
Meme Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Tuzla bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.