Pankreas kanseri tedavisinde ameliyat, kemoterapi ve destekleyici bakım çoğu zaman iç içe planlanır. Hangi adımın ne zaman atılacağı, tümörün çevredeki büyük damarlarla ilişkisine ve hastanın genel durumuna göre belirlenir. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji hekimi olarak pankreas kanserinde ilaç tedavisinin planlanması ve izlemiyle ilgilenmektedir. Tuzla ve İstanbul'un diğer bölgelerinden gelen hastalar Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede kabul edilir.
Tuzla, İstanbul'un Anadolu Yakası'nda yer alan bir ilçedir.
Sarılık, Ağrı ve Kilo Kaybı: Belirtiler Nasıl Ortaya Çıkar?
Yakınmaların türü, tümörün organın neresinde büyüdüğüne göre farklılık gösterir. Baş bölgesindeki tümörler, safra kanalını sıkıştırarak safranın bağırsağa akışını engelleyebilir. Bunun sonucunda gözlerin akında ve ciltte sararma, koyu çay renginde idrar, açık renkli ya da kil görünümünde dışkı ve kaşıntı gelişebilir. Bu tablo bazen herhangi bir ağrı eşlik etmeden ortaya çıkar. Gövde ve kuyruk bölümündeki tümörler ise çoğunlukla daha geç belirti verir. Karın üst kısmında başlayıp sırta vuran, öne eğilmekle hafifleyebilen bir ağrı bu bölgedeki tümörlerde görülebilir. Bunların dışında dikkat çeken başka ipuçları da vardır:
- Açıklanamayan kilo kaybı ve iştahsızlık
- Yağlı, parlak, kötü kokulu ve suyun üzerinde yüzen dışkı
- İleri yaşta, kilo kaybıyla birlikte yeni başlayan şeker hastalığı
- Bacakta şişlik ve ağrıyla kendini gösteren pıhtı
Bu belirtilerin çoğu başka hastalıklarla da açıklanabilir; ancak sarılık ya da açıklanamayan kilo kaybı fark edildiğinde bir hekime başvurmak gerekir.
Endoskopik Ultrason, Biyopsi ve Safra Yolu İşlemleri
Endoskopik ultrason, ucunda küçük bir ultrason başlığı bulunan bir endoskopun mideye ve onikiparmak bağırsağına ilerletilmesiyle yapılır. Pankreas midenin hemen arkasında yer aldığından bu yöntemle organ çok yakından görüntülenebilir. Aynı işlem sırasında ince bir iğneyle kitleden doku örneği alınabilir. Kemoterapiye başlanmadan önce tanının doku örneğiyle kesinleştirilmesi gerekir; çünkü pankreasta kanser dışındaki bazı iltihabi hastalıklar ve farklı tümör türleri de kitle görünümü verebilir.
Sarılığı olan hastalarda ERCP adı verilen işlem gündeme gelir. Bu işlemde endoskop yardımıyla safra kanalına ulaşılır ve daralmış bölgeye stent adı verilen ince bir tüp yerleştirilir. Stent safranın yeniden bağırsağa akmasını sağlar; sarılık ve kaşıntı geriler, karaciğer değerleri düzelir. Kemoterapi alacak hastalarda safra akışının sağlanması tedavinin güvenle uygulanabilmesi için gereklidir. Stent tıkanması ateş, titreme ve yeniden sararma ile kendini gösterebilir; bu belirtiler fark edildiğinde tedavi ekibine haber verilmelidir. Tıkanan stent genellikle yeni bir ERCP işlemiyle değiştirilir; ERCP'nin mümkün olmadığı durumlarda safra, ciltten girilerek yerleştirilen bir kateterle de dışarı alınabilir.
Pankreas Ameliyatlarının Türleri ve Sonrası
Ameliyatın türü, tümörün pankreasın hangi bölümünde olduğuna göre seçilir. Baş bölgesindeki tümörlerde pankreatikoduodenektomi, yaygın adıyla Whipple ameliyatı yapılır. Bu ameliyatta pankreasın baş kısmı, onikiparmak bağırsağı, safra kesesi ve safra kanalının bir bölümü çıkarılır; ardından kalan pankreas, safra kanalı ve mide bağırsağa yeniden bağlanır. Gövde ve kuyruk tümörlerinde ise distal pankreatektomi uygulanır ve genellikle dalak da birlikte alınır.
Bunlar karın cerrahisinin kapsamlı girişimleri arasında yer alır ve bu alanda yoğun çalışan cerrahi ekiplerce yapılır. Ameliyat sonrasında pankreas bağlantı yerinden sızıntı, midenin geç boşalması ve enfeksiyon gibi sorunlar görülebilir; bunlar yakından izlenerek tedavi edilir. Hastanede kalış süresi kişiye göre değişir. Dalağı alınan hastalara bazı enfeksiyonlara karşı aşılar önerilir. İyileşme döneminde beslenme kademeli olarak düzenlenir, enzim desteği başlanabilir ve kan şekeri takip edilir. Ameliyat sonrası koruyucu ilaç tedavisinin zamanlaması, hastanın toparlanma hızına göre belirlenir.
Enzim Desteği ve Kan Şekeri Yönetimi
Tümör ya da ameliyat nedeniyle pankreasın sindirim enzimi üretimi azaldığında, yağlar ve proteinler yeterince sindirilemez. Bunun sonucunda şişkinlik, gaz, yağlı ve sık dışkılama ile yediği hâlde kilo kaybı görülür. Bu duruma pankreas dış salgı yetmezliği denir ve kapsül şeklindeki enzim preparatlarıyla tedavi edilir. Enzimler her ana öğün ve ara öğünle birlikte, yemeğe başlarken ya da yemek sırasında alınmalıdır; aç karnına alınan enzimin etkisi olmaz. Doz, öğünün yağ içeriğine ve yakınmaların seyrine göre hekim tarafından ayarlanır. A, D, E ve K gibi yağda çözünen vitaminlerin düzeyi de bu hastalarda gözden geçirilir.
Pankreasın hormon üreten bölümü etkilendiğinde ise şeker hastalığı ortaya çıkabilir ya da var olan diyabet bozulabilir. Özellikle pankreasın büyük bölümünün çıkarıldığı ameliyatlardan sonra insülin tedavisi gerekebilir. Bu tür diyabette kan şekeri hem yükselmeye hem de ani düşmelere eğilimli olabildiğinden, endokrinoloji desteğiyle dikkatli bir izlem yapılır ve hasta ile yakınlarına düşük şeker belirtileri öğretilir.
Tuzla Bölgesinden Randevu
Randevu ve bilgi için 0553 747 02 12 numaralı telefonu arayabilir ya da iletişim formunu doldurabilirsiniz. Pankreas Kanseri konusunda muayene Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede yapılır; Tuzla bölgesinden gelen hastalar önceki tetkiklerini yanlarında getirebilir.