Rahim kanseri denildiğinde çoğu zaman rahim ağzı akla gelse de, rahmin gövdesini döşeyen endometrium tabakasından köken alan kanser ayrı bir hastalıktır ve tedavisi de farklıdır. Bu sayfa Ulus ve yakın semtlerden gelen kadınların bu ayrımı anlamasına yardımcı olmak amacıyla yazıldı. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji alanında sistemik tedavilerin planlanması ve izlenmesiyle ilgilenmektedir; muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Belirtileriniz varsa bir kadın hastalıkları hekimine başvurmanız ilk adımdır.
Ulus, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Beşiktaş ilçesinde yer alır; Prof. Dr. Meral Günaldı'nın muayenehanesi de Ulus'tadır.
Ulus Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Ameliyat Sonrası Tedavi Kararı
Ameliyattan sonra herkes ek tedaviye ihtiyaç duymaz. Patoloji sonucu düşük riskli bir tablo gösteriyorsa yalnızca düzenli izlem yeterli olabilir. Risk arttıkça ek tedavi seçenekleri devreye girer ve bu seçimde tümörün tipi, derecesi, rahim duvarındaki ilerleyişi, lenfovasküler invazyon ve moleküler grup birlikte değerlendirilir.
Ameliyat sonrası (adjuvan) tedavi seçenekleri şöyle özetlenebilir:
- Vajinal brakiterapi: Vajina tepesine yakından uygulanan, yerel nüksü azaltmaya yönelik iç ışın tedavisi
- Pelvik dış ışın tedavisi: Leğen kemiği içindeki lenf bölgelerini de kapsayan radyoterapi
- Kemoterapi: Uzak yayılım riskini azaltmak amacıyla tek başına ya da ışın tedavisiyle birlikte
- İmmünoterapi: Belirli ileri evre hastalarda kemoterapiye eklenebilir
Bu seçenekler arasındaki denge, beklenen yarar ile olası yan etkiler tartılarak kurulur. Kararın radyasyon onkoloğu, jinekolojik onkoloji cerrahı ve tıbbi onkoloğun birlikte yer aldığı bir değerlendirmeyle verilmesi, hastanın tüm seçenekleri görmesini sağlar. Hastanın kendi tercihleri ve günlük yaşam beklentileri de bu konuşmanın doğal bir parçasıdır.
İmmünoterapi ve Hedefe Yönelik İlaçlar
Bağışıklık sistemini kanser hücrelerini tanıyacak şekilde destekleyen immünoterapi, endometrium kanserinin ileri ve nüks eden formlarında önemli bir seçenek hâline geldi. Bu ilaçlar özellikle uyumsuzluk onarım eksikliği (dMMR) ya da mikrosatellit instabilitesi gösteren tümörlerde etkili olabilir. Pembrolizumab ve dostarlimab gibi ilaçlar, uygun hastalarda kemoterapiyle birlikte ya da tek başına kullanılabilmektedir.
Onarım sistemi sağlam olan bazı tümörlerde, immünoterapinin damar oluşumunu baskılayan lenvatinib adlı ağızdan alınan bir ilaçla birleştirilmesi seçenekler arasında yer alır. İmmünoterapi, kemoterapiden farklı bir yan etki profiline sahiptir: Bağışıklık sistemi zaman zaman sağlıklı organlara yönelebilir ve tiroid bezi, bağırsak, karaciğer, akciğer ya da cilt üzerinde iltihaplanmaya neden olabilir. Bu nedenle tedavi boyunca düzenli kan testleri yapılır ve yeni başlayan ishal, öksürük, aşırı yorgunluk gibi belirtiler gecikmeden bildirilmelidir. Hangi ilacın kime uygun olduğu, tümörün moleküler özellikleri ve hastanın genel durumu birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Hormon Tedavisi Kimler İçin Uygun?
Bu hastalığın bir bölümü hormonlara duyarlıdır ve büyümesi için östrojenden destek alır. Patolojide östrojen ve progesteron reseptörü taşıdığı gösterilen, özellikle düşük dereceli endometrioid tümörlerde hormon tedavisi bir seçenek olabilir. Bu tedavide kullanılan ilaçlar arasında progestinler (progesteron benzeri ilaçlar), aromataz inhibitörleri ve tamoksifen bulunur; bazı durumlarda bunlar sırayla ya da birlikte kullanılır.
Hormon tedavisi genellikle şu durumlarda gündeme gelir:
- İleri evre ya da nüks etmiş, yavaş seyirli hastalık
- Ek hastalıkları nedeniyle kemoterapiyi kaldıramayacak hastalar
- Çok seçilmiş, erken evre ve düşük dereceli tümörü olan, doğurganlığını korumak isteyen genç kadınlar
Son grupta tedavi, rahim içine yerleştirilen hormonlu spiral ya da ağızdan alınan progestinle yapılabilir ve sık aralıklarla örnekleme gerektirir. Bu yaklaşım standart cerrahinin yerini her zaman tutmaz; ancak dikkatle seçilmiş hastalarda kadın hastalıkları ve onkoloji hekimlerinin birlikte izlemesiyle uygulanabilir. Kilo alımı ve pıhtı riski gibi olası yan etkiler hekimle konuşulmalıdır.
Tedavi Sürecinde ve Sonrasında Günlük Yaşam
Ameliyat ve ek tedaviler bedende ve günlük yaşamda bazı değişikliklere yol açabilir. Yumurtalıkları alınan ve henüz menopoza girmemiş kadınlarda ani başlayan sıcak basmaları, uyku sorunları ve vajinal kuruluk görülebilir. Lenf bezleri çıkarılan ya da ışın tedavisi alan hastalarda bacakta şişlik (lenfödem) gelişebilir; erken fark edildiğinde fizyoterapi ve bası çorabı gibi yöntemlerle hafifletilebilir.
Bu dönemde dikkat edilmesi yararlı olabilecek noktalar şunlardır:
- Sebze, tam tahıl ve baklagil ağırlıklı, dengeli bir beslenme
- Hekim onayıyla düzenli yürüyüş ve hafif egzersiz
- Kan şekeri ve tansiyonun düzenli takibi
- Vajinal kuruluk ve cinsel yaşamla ilgili sorunların çekinmeden konuşulması
- Kaygı ve depresyon belirtileri için psikolojik destek alınması
Endometrium kanseri yaşamış kadınlarda fazla kilo ve diyabet sık eşlik ettiği için, kalp ve damar sağlığının korunması uzun vadeli izlemin bir parçasıdır. Menopoz yakınmaları için hormon kullanmayı düşünüyorsanız bu kararı mutlaka onkoloji hekiminizle birlikte verin.
Ulus Bölgesinden Randevu
Rahim (Endometrium) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Ulus bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.