Yumurtalık kanseri tek bir hastalık değil; farklı hücrelerden kaynaklanan ve farklı davranan bir tümör grubudur. Prof. Dr. Meral Günaldı, tıbbi onkoloji alanında tümör tipine, evreye ve genetik özelliklere göre şekillenen ilaç tedavilerini hastayla birlikte planlar; muayenehanesi Ulus, Beşiktaş'tadır. Ulus ve yakın semtlerden gelen kadınlar için hazırlanan bu içerik genel bilgi verir ve kişisel hekim değerlendirmesinin yerini tutmaz.
Ulus, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Beşiktaş ilçesinde yer alır; Prof. Dr. Meral Günaldı'nın muayenehanesi de Ulus'tadır.
Ultrason, Tümör Belirteçleri ve Tomografi ile Değerlendirme
Yumurtalıkta bir kitle düşünüldüğünde ilk başvurulan yöntem genellikle vajinal ultrasondur. Bu inceleme kitlenin boyutunu, içinin sıvı mı katı mı olduğunu, iç bölmeleri ve kanlanma özelliklerini gösterir. Basit görünümlü kistlerin büyük bölümü iyi huyludur ve kendiliğinden kaybolabilir.
Kanda ölçülen bazı tümör belirteçleri değerlendirmeye yardımcı olur. Ancak bu değerler endometriozis, miyom, adet dönemi, karaciğer hastalıkları ve karın içi iltihaplarda da yükselebilir; normal çıkmaları da hastalığı dışlamaz. Bu nedenle tek başına tanı koydurmazlar, görüntüleme bulgularıyla birlikte yorumlanırlar. Genç kadınlarda germ hücreli tümörlerden şüpheleniliyorsa farklı belirteçlere de bakılır.
Hastalığın karın içinde ne kadar yaygın olduğunu görmek için karın, pelvis ve göğüs tomografisi çekilir. Bazı durumlarda MR ya da PET-BT planlanabilir. Genel kadın nüfusunda yumurtalık kanserini erken dönemde yakalayan, etkinliği kanıtlanmış bir tarama yöntemi bulunmamaktadır. Bu nedenle değerlendirme, şikâyeti olan ya da kalıtsal yüksek risk taşıyan kadınlara odaklanır ve yüksek riskli kadınlar için ayrı bir yaklaşım planlanır.
Tümör Yükünü Azaltma Ameliyatı: Sitoredüksiyon
Hastalık karın içine yayılmışsa, cerrahinin amacı karın içinde gözle görülen tüm tümör odaklarını mümkün olduğunca çıkarmaktır. Bu işleme sitoredüktif cerrahi ya da tümör yükünü azaltma ameliyatı denir. Ameliyat sonunda gözle görülür tümör kalmaması, tedavinin seyrini olumlu yönde etkileyen başlıca etkenlerden biri olarak kabul edilir.
Hastalığın dağılımına göre bu ameliyat şu işlemleri içerebilir:
- Rahim, yumurtalıklar ve tüplerin çıkarılması
- Omentum adı verilen, bağırsakların önünü örten yağlı perdenin alınması
- Karın zarındaki tümör odaklarının soyulması
- Gerekirse bağırsak, dalak ya da diyafram yüzeyine yönelik ek girişimler
Kapsamlı ve uzun süren bu ameliyatlar, jinekolojik onkoloji alanında çalışan cerrahlar tarafından planlanır. Ameliyat öncesinde hastanın beslenme durumu, kalp ve akciğer fonksiyonları ile genel dayanıklılığı değerlendirilir; bu hazırlık, ameliyat sonrası iyileşme sürecini etkileyebilir. Ameliyattan sonra hastanede kalış süresi ve kemoterapiye başlama zamanı, iyileşmenin hızına göre belirlenir. Bu dönemde erken hareket etmek, solunum egzersizleri ve yeterli protein alımı toparlanmayı destekler.
Ameliyattan Önce Kemoterapi: Ara Cerrahi Yaklaşımı
Bazı hastalarda tümör karın içinde o kadar yaygındır ki ilk aşamada yapılacak bir ameliyatla tüm odakların çıkarılması gerçekçi görünmez. Hastanın genel durumunun büyük bir ameliyatı kaldırmaya uygun olmadığı durumlar da bu gruba girer. Böyle hastalarda tedaviye kemoterapiyle başlanabilir; buna neoadjuvan kemoterapi denir.
Bu yaklaşımda izlenen sıra genellikle şöyledir:
- Biyopsi ile tanının doğrulanması
- Birkaç kür kemoterapi verilmesi
- Tümörün küçüldüğünün görüntüleme ve kan testleriyle değerlendirilmesi
- Ara sitoredüktif cerrahi olarak adlandırılan ameliyat
- Ameliyat sonrasında kalan kemoterapi kürlerinin tamamlanması
Kemoterapi ile küçülen hastalık, daha sınırlı ve daha az zorlayıcı bir ameliyata imkân verebilir. Ameliyatın hangi aşamada yapılacağı, tümörün dağılımı, beklenen cerrahi sonuç ve hastanın dayanıklılığı birlikte düşünülerek jinekolojik onkoloji cerrahı ile tıbbi onkoloğun ortak kararıyla belirlenir. Bazı merkezlerde ara cerrahi sırasında karın içine ısıtılmış kemoterapi uygulaması da seçilmiş hastalarda gündeme gelebilir. Kemoterapi sırasında yapılan kontroller, ameliyat için en uygun zamanın belirlenmesine yardımcı olur.
Ulus Bölgesinden Gelen Hastalar İçin Tedavi Sonrası İzlem
Tedavi tamamlandıktan sonra başlayan izlem döneminin amacı, hastalığın olası tekrarını erken fark etmek, tedavinin uzun dönem etkilerini yönetmek ve günlük yaşama dönüşü desteklemektir. Kontrol sıklığı ilk yıllarda daha yoğundur ve zamanla aralıklar uzar.
İzlem görüşmelerinde genellikle şu adımlar yer alır:
- Yeni ortaya çıkan karın şişliği, iştahsızlık, bağırsak alışkanlığında değişiklik ya da ağrı gibi yakınmaların sorgulanması
- Fizik muayene ve gerektiğinde jinekolojik muayene
- Tümör belirteci takibi
- Şikâyet ya da kan değerlerindeki değişime göre planlanan tomografi
- Kemoterapiye bağlı sinir hasarı, yorgunluk ve kan değerlerinin değerlendirilmesi
PARP inhibitörü ya da bevasizumab ile idame tedavisi alan hastalarda kontroller, ilaçların yan etkilerini izleyecek şekilde daha sık planlanır. Tümör belirtecindeki küçük bir yükselme tek başına tedaviye başlama nedeni sayılmaz; bulgular bütün olarak değerlendirilir. İzlem takvimi, her hasta için hekim tarafından ayrıca belirlenir. Kontrollere gelirken önceki raporların ve görüntülerin getirilmesi, karşılaştırmalı değerlendirmeyi kolaylaştırır.
Ulus Bölgesinden Randevu
Yumurtalık (Over) Kanseri için değerlendirme yaptırmak isteyen Ulus bölgesindeki hastalar, Ulus, Beşiktaş'taki muayenehanede Prof. Dr. Meral Günaldı'dan randevu alabilir. İletişim: 0553 747 02 12.